पुस्तक क्र ९० वपुर्झा

 

वाचनसाखळी समूह महाराष्ट्र राज्य

पुस्तक परिचयकर्ता- सौ अंजली शशिकांत गोडसे शिर्के मर्ढे सातारा

पुस्तक परिचय क्रमांक- ९०

पुस्तकाचे नाव - वपुर्झा

लेखकाचे नाव - व. पु .काळे

प्रकाशन  व आवृत्ती-  मेहता पब्लिशिंग हाऊस पुणे

पृष्ठे संख्या–  २५६

किंमत /स्वागत मूल्य-- ₹ १८१

📖✒️📚📚📚📚📚📚📚📚📚

९०||पुस्तक परिचय

वपुर्झा

व .पु . काळे

वपुर्झा हे व. पु. काळे (वसंत पुरुषोत्तम काळे) यांचे एक अत्यंत लोकप्रिय आणि प्रभावी ललित लेखनसंग्रह आहे. १९८२ साली मेहता पब्लिशिंग हाऊसने प्रकाशित केलेल्या या पुस्तकाने मराठी साहित्यविश्वात एक वेगळी ओळख निर्माण केली आहे. आजवर या पुस्तकाच्या ३० हून अधिक आवृत्त्या प्रकाशित झाल्या आहेत, ज्यामुळे त्याची लोकप्रियता सिद्ध होते .

वसंत पुरुषोत्तम काळे, ज्यांना व. पु. काळे म्हणून ओळखले जाते, हे मराठी साहित्यविश्वातील एक प्रतिष्ठित नाव आहे. त्यांनी ६० पेक्षा अधिक पुस्तके लिहिली आहेत, ज्यात 'पार्टनर', 'ही वाट एकटीची', 'ठिकरी' ही विशेष प्रसिद्ध आहेत. ते एक कुशल कथाकथनकार होते आणि त्यांच्या १,६०० पेक्षा अधिक कथाकथनाच्या कार्यक्रमांनी रसिकांची मने जिंकली आहेत .

वपुर्झा" हे पुस्तक म्हणजे व. पु. काळेंच्या अंतर्मनातील भावविश्वाचा आरसा आहे. 'वपु' हे त्यांचे टोपणनाव आणि 'झरा' म्हणजे वाहणारा स्त्रोत—म्हणजेच 'वपुर्झा' म्हणजे 'वपुंच्या अंतःकरणातून वाहणारा झरा'.

वपुर्झा' हे पारंपरिक कथा-कादंबरीच्या चौकटीत बसणारे पुस्तक नाही. हे विविध विषयांवरील विचार, निरीक्षणे, अनुभव आणि भावनांची गुंफण आहे. प्रत्येक परिच्छेद स्वतंत्र असूनही, त्यात एक अंतर्गत धागा आहे जो वाचकाला विचारप्रवृत्त करतो .

या पुस्तकात अनुक्रमणिका, क्रमांक किंवा संदर्भ दिलेले नाहीत. वाचकाला कोणतेही पान उघडून वाचण्याची मुभा आहे. प्रत्येक पानावर एक नवीन विचार, अनुभव किंवा भावना व्यक्त केली आहे, ज्यामुळे वाचकाला त्याच्या मूडनुसार वाचनाचा आनंद घेता येतो .

: व. पु. काळे यांची भाषा अत्यंत सोपी, प्रवाही आणि हृदयस्पर्शी आहे. त्यांचे लेखन वाचकाला थेट भिडते आणि त्याच्या मनात विचारांची एक नवीन दिशा निर्माण करते.

वपुर्झा' वाचताना अनेक वाचकांनी अनुभवले आहे की, प्रत्येक पानावर एक नवीन विचार, एक नवीन दृष्टीकोन मिळतो. हे पुस्तक केवळ वाचनासाठी नाही, तर आत्मपरीक्षणासाठी, जीवनाच्या विविध पैलूंवर विचार करण्यासाठी एक उत्तम साधन आहे. काही वाचकांनी हे पुस्तक त्यांच्या जीवनातील मार्गदर्शक म्हणून स्वीकारले आहे .

वपुर्झा' हे केवळ एक पुस्तक नाही, तर जीवनाकडे पाहण्याचा एक नवीन दृष्टिकोन आहे. हे पुस्तक वाचकाला अंतर्मुख करते, त्याच्या विचारांना चालना देते आणि जीवनाच्या विविध पैलूंवर नव्याने विचार करण्यास प्रवृत्त करते. जर तुम्ही अजून 'वपुर्झा' वाचले नसेल, तर हे पुस्तक नक्कीच तुमच्या वाचनयादीत समाविष्ट करा.

"काही माणसं नसतानाही आपल्यात कायम असतात... आणि काही हजर असूनही आपल्यात नसतात."

– व. पु. काळे, वपुर्झा

जेव्हा मनात गोंधळ असतो, काही कळत नाही, त्यावेळी वपुंचं लेखन मनाला दिशा देतं.

हे केवळ पुस्तक नाही, तर एक मनाच्या खोल कप्प्यात पोहोचणारी सोबत आहे.

त्यांच्या शब्दांत एक माणूस दुसऱ्या माणसाशी मनाने बोलतो, हे वाचकांना सतत जाणवत राहतं.

वपुर्झा" हे पुस्तक म्हणजे फक्त वाचण्यासाठी नाही, तर ते अनुभवण्यासाठी आहे. वाचकाला आत्मपरीक्षण, अंतर्मुखता आणि एक वेगळी भावनिक समृद्धी देणारे हे पुस्तक मराठी साहित्यातील एक मौल्यवान ठेवा आहे. जीवनातील प्रत्येक टप्प्यावर ते नव्याने समजते, नव्याने भिडते.

☘️🍂☘️🍂☘️🍂☘️🍂🌾🎋🌾

          

सौ . अंजली शशिकांत गोडसे (शिर्के )

मु.पो मर्ढे ता . जि सातारा

पुस्तक क्र ८९ शिकणारी शाळा

 वाचनसाखळी समूह महाराष्ट्र राज्य

पुस्तक परिचयकर्ता- सौ अंजली शशिकांत गोडसे शिर्के मर्ढे सातारा

पुस्तक परिचय क्रमांक- ८९

पुस्तकाचे नाव - शिकणारी शाळा

लेखकाचे नाव - संपादक वैशाली रोडे

प्रकाशन व आवृत्ती- ग्रंथाली प्रकाशन पुणे

पृष्ठे संख्या– २६४

किंमत /स्वागत मूल्य-- ₹ ३००

📖✒️📚📚📚📚📚📚📚📚📚

८९||पुस्तक परिचय

शिकणारी शाळा

बालरंग

संपादन वैशाली रोडे

शिकणारी शाळा बालरंग" हे पुस्तक डोसीबाई जीजीभॉय बालविहार या नावाजलेल्या बालशिक्षण संस्थेच्या अनुभवांवर आधारित असून बालकेंद्रित शिक्षणाची एक उत्कृष्ट दिशा दाखवणारे दस्तऐवजीकरण आहे. वैशाली रोडे यांनी संपादित केलेले हे पुस्तक बालशिक्षणातील सर्जनशीलता, प्रयोगशीलता आणि अभ्यासू दृष्टीकोन यांचे मूर्त स्वरूप आहे.

🔹 पुस्तकाची प्रमुख वैशिष्ट्ये:

शिकणारी शाळा – एक संकल्पना:

पुस्तकात "शिकणारी शाळा" ही संकल्पना फक्त शिक्षक नव्हे तर संपूर्ण शाळा व्यवस्था शिकण्याच्या प्रक्रियेत सहभागी असावी असा दृष्टिकोन मांडला आहे. विद्यार्थ्यांबरोबरच शिक्षक, पालक आणि व्यवस्थापन हेही शिकणाऱ्या प्रवासात आहेत, हे ठळकपणे अधोरेखित केले आहे.

बालरंग – अनुभवांची रंगत:

पुस्तकाचे नावच "बालरंग" असल्यामुळे त्यात मुलांच्या दृष्टिकोनातून, त्यांच्या भाषेत, त्यांच्या कलानुभवातून शिकण्याचा मार्ग उलगडला आहे. यात चित्रकला, नाट्य, कथा, खेळ, निसर्गाशी संवाद आदी गोष्टींतून ज्ञानसंपादन कसे घडते हे सांगितले आहे.

शिक्षकांची भूमिका:

शिक्षक केवळ माहिती देणारे नसून, शिकण्यासाठी अनुकूल वातावरण निर्माण करणारे, मार्गदर्शक व सृजनशील सहप्रवासी असावेत, असा दृष्टिकोन येथे मांडला आहे. अध्यापनाच्या पारंपरिक चौकटी मोडून अधिक समृद्ध, संवेदनशील शिक्षणप्रक्रिया कशी घडवावी याचे मार्गदर्शन पुस्तकात आहे.

नवे प्रयोग व दृष्टिकोन:

डोसीबाई जीजीभॉय बालविहारने केलेले अनेक शैक्षणिक प्रयोग, उपक्रम, मुलांचे निरीक्षण, पालकांशी संवाद – हे सर्व अनुभव लेखांच्या स्वरूपात दिलेले आहेत. यातून इतर शिक्षकांना त्यांच्या वर्गखोल्यांत वापरता येतील असे अनेक उपयुक्त दृष्टिकोन मिळतात.

🔹 कोणासाठी उपयुक्त?

प्राथमिक शिक्षणात कार्यरत शिक्षक

शैक्षणिक धोरणकर्ते

बालविकासात रस असलेले विद्यार्थी व संशोधक

पालक, विशेषतः मातृशाळा किंवा अंगणवाड्यांशी संबंधित पालक

🔹 निष्कर्ष:

"शिकणारी शाळा बालरंग" हे पुस्तक म्हणजे बालकेंद्रित शिक्षणशास्त्राची जिवंत झलक आहे. शिक्षण क्षेत्रात मूलगामी बदल घडवण्यासाठी प्रेरणा देणारे आणि नव्या पिढीच्या शिक्षणासाठी दिशादर्शक ठरणारे हे पुस्तक प्रत्येक शाळेच्या ग्रंथालयात असायलाच हवे.

हवे असल्यास मी याचा मराठी भाषेत एक PowerPoint प्रस्तुती, बुक रिव्ह्यू किंवा संक्षिप्त सारांश सुद्धा तयार करून देऊ शकत

प्रकाशनाचा हेतू: मुलांच्या सर्वांगीण विकासासाठी शिक्षणाच्या समजुतींमध्ये बदल घडवणारे कार्य

📘 पुस्तकाचा विस्तृत परिचय

‘शिकणारी शाळा बालरंग’ हे पुस्तक डोसीबाई जीजीभॉय बालविहर या मुंबईतील नावाजलेल्या शाळेतील प्रगत आणि अनुभवाधारित शिक्षणप्रक्रियेचा आहे. हे पुस्तक वैशाली रोडे यांनी संपादित केले असून, यामध्ये विविध शिक्षकांचे अनुभव, अभ्यासक्रम विकास, मुलांचे निरीक्षण, आणि पालक-संवाद यांचा समावेश आहे.

🎯 पुस्तकाची मध्यवर्ती संकल्पना

या पुस्तकाचे मुख्य उद्दिष्ट म्हणजे शिक्षण म्हणजे फक्त माहिती देणे नसून, ते अनुभव, प्रयोग, आणि संवादाच्या माध्यमातून होत असते ही संकल्पना रुजवणे. हे पुस्तक एक शाळा फक्त शिकवणारी नसून स्वतःही शिकणारी असू शकते, याचे सुंदर उदाहरण ठरते.

📚 मुख्य वैशिष्ट्ये

अनुभवाधारित शिक्षण (Experiential Learning):

मुलांना निरीक्षण, प्रयोग, आणि अभिव्यक्ती यांद्वारे शिकवले जाते. यामुळे केवळ माहिती नव्हे तर समज निर्माण होते.

शिक्षकांचे निरीक्षण आणि हस्तक्षेप:

शिक्षक केवळ माहिती देणारे नसून, ते मुलांचे निरीक्षक, सहप्रवासी, आणि मार्गदर्शक म्हणून कार्य करतात.

या पुस्तकाचे मुख्य उद्दिष्ट म्हणजे शिक्षण म्हणजे फक्त माहिती देणे नसून, ते अनुभव, प्रयोग, आणि संवादाच्या माध्यमातून होत असते ही संकल्पना रुजवणे. हे पुस्तक एक शाळा फक्त शिकवणारी नसून स्वतःही शिकणारी असू शकते, याचे सुंदर उदाहरण ठरते.

हे पुस्तक शिक्षणात ‘एकहाती शिक्षण’ नाकारून, ‘सह-अस्तित्वात शिक्षण’ कसे असावे हे शिकवते. शिक्षकांसाठी हे एक मार्गदर्शक आणि प्रेरणादायी साधन आहे.

शिकणारी शाळा बालरंग’ हे पुस्तक शिक्षणाच्या नव्या वाटा धुंडाळणाऱ्या सर्वांसाठी अनमोल ठेवा आहे. हे पुस्तक केवळ वाचावे असेच नाही, तर अनुभवावे, आत्मसात करावे आणि प्रत्यक्षात उतरवावे असे आहे.

शिकणारी शाळा बालरंग" हे पुस्तक म्हणजे बालकेंद्रित शिक्षणशास्त्राची जिवंत झलक आहे. शिक्षण क्षेत्रात मूलगामी बदल घडवण्यासाठी प्रेरणा देणारे आणि नव्या पिढीच्या शिक्षणासाठी दिशादर्शक ठरणारे हे पुस्तक प्रत्येक शाळेच्या ग्रंथालयात असायलाच हवे .

☘️🍂☘️🍂☘️🍂☘️🍂🌾🎋🌾

          

सौ . अंजली शशिकांत गोडसे (शिर्के )

मु.पो मर्ढे ता . जि सातारा

पुस्तक क्र ८८ महासम्राज्ञी येसूबाई

 

वाचनसाखळी समूह महाराष्ट्र राज्य

पुस्तक परिचयकर्ता- सौ अंजली शशिकांत गोडसे शिर्के मर्ढे सातारा

पुस्तक परिचय क्रमांक- ८८

पुस्तकाचे नाव - महासम्राज्ञी येसूबाई

लेखकाचे नाव - शिवाजीराव शिर्के

प्रकाशन व आवृत्ती- नवीन प्रकाशन पुणे

पृष्ठे संख्या– २००

किंमत /स्वागत मूल्य-- ₹ ३५०

📖✒️📚📚📚📚📚📚📚📚📚

८ ८||पुस्तक परिचय

महासम्राज्ञी येसूबाई

शिवाजीराव शिर्के

महासम्राज्ञी येसूबाई साहेब

येसूबाई धैर्यशील राणी रायगडची। शांत-संयमी स्नुषा असे जिजाऊंची ।।१।। 

महाराणी, महासम्राज्ञी तेजस शंभू छत्रपतीची महाराणी सखी राज्ञी जयती, संभाजी राजाची 

।।२।।

मृत्युलाही सामोरी जाणारा भ्रतार हा धन्य झाला येसूबाईने कळस किर्तीमान केला शिवशाहीतला ।।३।।

येसूबाई भोसले ह्या छत्रपती संभाजी महाराज यांच्या धर्मपत्नी होत्या आणि त्या मराठा साम्राज्याच्या इतिहासातील एक महत्त्वपूर्ण स्त्री-चरित्र मानल्या जातात. त्यांचा जीवनप्रवास संघर्षमय, धैर्यशील आणि देशभक्तीने भरलेला होता.

येसूबाई यांचा जन्म सुमारे 1660 च्या दशकात झाला होता.

त्या मराठा सरदार पिलाजी राजे शिर्के यांच्या कन्या होत्या.

शिर्के कुटुंब हे मराठा साम्राज्याशी निष्ठावान आणि शक्तिशाली कुटुंब होते.

येसूबाई यांचा विवाह छत्रपती संभाजी महाराजांशी झाला.

या विवाहातून त्यांना एक पुत्र झाला — श्रीमंत राजाराम महाराज यांचे सावत्र भाऊ — शिवाजी महाराजांचा नातू श्री. शाहू महाराज (शहाजी/शंभू राजे).

1689 मध्ये संभाजी महाराज मुघल सम्राट औरंगजेबाच्या तावडीत सापडले आणि त्यांची अत्यंत क्रूरपणे हत्या झाली.

त्यानंतर येसूबाई आणि त्यांचा मुलगा शाहू हे मुघलांच्या ताब्यात गेले.

कठोर बंदिवास १७ वर्षे त्यांनी सहन केला. येसूबाई यांनी शाहू महाराजाला सांभाळले, शिक्षित केले आणि त्यांच्यामध्ये राज्यकारभाराचे गुण बाणवले.

1707 मध्ये औरंगजेबाचा मृत्यू झाल्यावर शाहू महाराजांना मुघलांनी मुक्त केले.

येसूबाईही त्यांच्यासोबत मुक्त झाल्या.

शाहू महाराजांनी पुढे मराठा साम्राज्य पुन्हा एकत्र केले आणि एक सशक्त नेतृत्व दिले, ज्यामध्ये येसूबाईंचा फार मोठा वाटा होता.

धैर्य: बंदिवासातही खचून न जाता त्यांनी आपला मुलगा राष्ट्रासाठी तयार केला.

प्रज्ञा: संकटसमयी त्यांनी राजकीय समजूतदारी आणि शौर्य दाखवले.

कर्तव्यपरायणता: महाराजांच्या निधनानंतरही त्यांनी आपले कर्तव्य सोडले नाही.

महाराणी येसूबाई म्हणजे मराठा इतिहासातील शांत तेजाचा सूर्य, जिने दुःखाच्या काळोखालाही आपल्या कर्तव्याच्या किरणांनी उजळून टाकले. त्या होत्या संभाजी महाराजांच्या धर्मपत्नी, पण त्यांची ओळख केवळ महाराणी म्हणून नव्हे, तर धैर्यव्रती स्त्री, राष्ट्रमातेचे प्रतीक आणि मातृत्वाच्या उंच शिखरावर विराजमान एक तेजस्विनी अशी आहे.

मोगलांच्या अंधारकोठड्यांतील बंदिवासातही, त्यांनी शाहू महाराजांसारखा सूर्य घडवला. त्यांचा आवाज नव्हता रणभूमीवर, पण त्यांची निःशब्द संघर्षगाथा प्रत्येक स्वाभिमानी मराठ्याच्या हृदयात गूंजते.

त्यांच्या डोळ्यांत दुःखाचे सागर असले तरी शब्दांमध्ये तेजाचा किनारा होता. त्या सौम्यतेचा साज ल्यालेल्या सिंहिणी होत्या – जी दैन्य झुगारून निर्धाराचा पोशाख परिधान करून इतिहासात व झाली.

ती जणू स्थैर्याची साक्षात मूर्ती, सिंहगर्जनेआधीची शांतता होती.

ती एक गूढ ग्रंथ होती – जी वेदनेच्या अक्षरांनी, आणि धैर्याच्या शाईने लिहिली गेली.

ती दु:खाच्या वाळवंटात फुललेली कणखर कमळ होती.

राजमातृत्वाची दिव्य छाया, जी इतिहासाच्या आकाशात तळपणारा ध्रुवतारा झाली.

ती जणू स्थैर्याची साक्षात मूर्ती, सिंहगर्जनेआधीची शांतता होती.

ती एक गूढ ग्रंथ होती – जी वेदनेच्या अक्षरांनी, आणि धैर्याच्या शाईने लिहिली गेली.

ती दु:खाच्या वाळवंटात फुललेली कणखर कमळ होती.

राजमातृत्वाची दिव्य छाया, जी इतिहासाच्या आकाशात तळपणारा ध्रुवतारा झाली.

सतीच्या तेजाने उजळलेली, पतिव्रतेच्या निष्ठेने झळाळलेली आणि मातृत्वाच्या प्रेमाने भारलेली अशी येसूबाई म्हणजे एक दिव्य तेजाचा दीप! ती केवळ राणी नव्हती, ती होती मराठा साम्राज्याच्या भविष्याची शांत, पण भक्कम पाया. संकटांच्या गर्जनातही न डगमगता, धैर्य आणि संयम यांचे मूक उदाहरण ठरलेली ती एक वीरपत्नी होती.

संभाजी महाराजांच्या बलिदानानंतर, ज्या धैर्याने तिने राजकुमार शाहूंना जपले, ते कोणत्याही सिंहिणीलाही लाजवेल असे होते. तिच्या डोळ्यांतून दुःख ओघळले, पण मनगटातली ताकद कधीच ढळली नाही. ती होती एक अशी सती माता, जिने इतिहासाच्या रक्तरंजित पानांवर आपले नाव नाजूक पण अढळ अक्षरांनी कोरले.

महासम्राज्ञी राणी येसूबाई यांना माझे त्रिवार वंदन आणि मानाचा मुजरा 🙏🙂  

☘️🍂☘️🍂☘️🍂☘️🍂🌾🎋🌾

          

सौ . अंजली शशिकांत गोडसे (शिर्के )

मु.पो मर्ढे ता . जि सातारा

पुस्तक क्र ८७ इंद्रधनुष्य

 

वाचनसाखळी समूह महाराष्ट्र राज्य

पुस्तक परिचयकर्ता- सौ अंजली शशिकांत गोडसे शिर्के मर्ढे सातारा

पुस्तक परिचय क्रमांक- ८७

पुस्तकाचे नाव - इंद्रधनुष्य

लेखकाचे नाव - संपादक वि . स . खांडेकर

प्रकाशन व आवृत्ती- मेहता पब्लिशिंग हाऊस पुणे

पृष्ठे संख्या– ७४

किंमत /स्वागत मूल्य-- ₹ १००

📖✒️📚📚📚📚📚📚📚📚📚

८७||पुस्तक परिचय

इंद्रधनुष्य

संपादक

वि .स . खांडेकर

वि. स. खांडेकर यांनी संपादित केलेल्या ‘इंद्रधनुष्य’ या कथासंग्रहात मराठी लघुकथांच्या प्रारंभिक काळातील सात निवडक कथांचा समावेश आहे. या संग्रहात विविध लेखकांच्या कथा असून, त्या मराठी लघुकथेच्या विकासात महत्त्वपूर्ण ठरल्या आहेत.

पहिली कथा हरिभाऊ आपटे यांची डिस्पेप्शिया आहे. ही कथा खूपच रंजक आहे .

हरि नारायण आपटे हे मराठी कथेचे आद्य प्रवर्तक मानले जातात. त्यांच्या कथांमध्ये सामाजिक सुधारणा, स्त्रीशिक्षण, विधवा पुनर्विवाह यांसारख्या विषयांचा समावेश असतो. त्यांच्या कथांमध्ये तत्कालीन समाजातील रूढी-परंपरांवर प्रकाश टाकण्यात आला आहे.

दुसरी कथा अंगणातला पोपट

लेखक दिवाकर कृष्ण यांची कथा आहे .

दिवाकर कृष्ण यांच्या कथांमध्ये ग्रामीण जीवनाचे वास्तव, सामाजिक विषमता आणि मानवी भावनांची गुंतागुंत यांचे चित्रण आढळते. त्यांच्या लेखनात ग्रामीण समाजातील संघर्ष आणि मानवी नात्यांची गुंतागुंत प्रभावीपणे मांडलेली आहे.

तिसरी कथाही महापूराची सुखठणकर यांची आहे .वि. स. सुखटणकर यांच्या कथांमध्ये मानवी मनोवृत्तींचे सूक्ष्म निरीक्षण आणि सामाजिक वास्तवाचे चित्रण दिसून येते. त्यांच्या लेखनात मानवी स्वभावाच्या विविध पैलूंवर प्रकाश टाकण्यात आला आहे.

चौथी कथा श्रीमती ही रवींद्रनाथ टागोर यांची आहे .या गोष्टीतली श्रीमती ही राजवाड्यातले गरीब दासी आहे तिच्या आयुष्यावर आधारित ही कथा आहे .रवींद्रनाथ टागोर यांच्या ‘श्रीमती’ या कथेत स्त्री-पुरुष नात्यांतील गुंतागुंत, सामाजिक बंधने आणि आत्मशोध यांचे चित्रण आहे. ही कथा वि. स. खांडेकर यांनी मराठीत अनुवादित केली आहे .

पाचवी कथा पारिजातकाची फुले ही य .गो . जोशी यांनी लिहिलेली आहे .य. गो. जोशी यांच्या कथांमध्ये मध्यमवर्गीय जीवनाचे चित्रण, मानवी नात्यांची गुंतागुंत आणि सामाजिक बदलांचे प्रतिबिंब आढळते. त्यांच्या लेखनात भावनिक सूक्ष्मता आणि वास्तववादी दृष्टिकोन दिसून येतो .

सहावी कथा मायेचा वारसा लक्ष्मणराव सरदेसाई यांनी लिहिलेली एक वैशिष्ट्यपूर्ण कथा आहे .गोमंतकांच्या पार्श्वभूमीवर आधारलेली ही कथा आहे .लक्ष्मणराव सरदेसाई यांच्या कथांमध्ये सामाजिक विषमता, ग्रामीण जीवनाचे वास्तव आणि मानवी संघर्ष यांचे चित्रण आढळते. त्यांच्या लेखनात सामाजिक प्रश्नांवर प्रकाश टाकण्यात आला आहे .

सातवी कथा समुद्राचे पाणीही महामंडळात चोरघडे यांची कथा आहे .वामन चोरघडे यांच्या कथांमध्ये ग्रामीण जीवनाचे वास्तव, सामाजिक सुधारणा आणि मानवी मूल्यांचे महत्त्व यांचे चित्रण आढळते. त्यांच्या लेखनात सामाजिक बदलांची आवश्यकता अधोरेखित केली आहे.

अतिशय सुंदर अशा निवडक सातकथांचा हा इंद्रधनुष्य मनाला सुखावून जातो .एक वाचक आणि वाचावं असं हे इंद्रधनुष्यमय पुस्तक .

☘️🍂☘️🍂☘️🍂☘️🍂🌾🎋🌾

          

सौ . अंजली शशिकांत गोडसे (शिर्के )

मु.पो मर्ढे ता . जि सातारा

पुस्तक क्र ८६ गुरुमंत्र

 

वाचनसाखळी समूह महाराष्ट्र राज्य

पुस्तक परिचयकर्ता- सौ अंजली शशिकांत गोडसे शिर्के मर्ढे सातारा

पुस्तक परिचय क्रमांक- ८६

पुस्तकाचे नाव - गुरुमंत्र

लेखकाचे नाव - संतोष सोनवणे

प्रकाशन  व आवृत्ती-  अनादी प्रकाशन कल्याण

पृष्ठे संख्या–  १५२

किंमत /स्वागत मूल्य-- ₹ ३७५

📖✒️📚📚📚📚📚📚📚📚📚

८६||पुस्तक परिचय

गुरुमंत्र

संतोष सोनवणे

शब्दशः पाहता, "गुरुमंत्र" म्हणजे गुरुने दिलेला मंत्र किंवा मार्गदर्शन — असा विचार करता, गुरुमंत्राचा शैक्षणिक अर्थ असा होतो की, गुरु (शिक्षक) आपल्या विद्यार्थ्याला दिलेले मौल्यवान शिक्षण, मूल्यमंत्र, विचारधारा वा जीवनाचे मार्गदर्शन.

शाळेतील गुरुमंत्र म्हणजे शिक्षकांनी विद्यार्थ्यांना दिलेले शिकवणुकीचे मोलाचे वचन, प्रेरणादायक विचार, मूल्याधारित मार्गदर्शन — जे त्यांच्या शिक्षणात, आचरणात व भविष्यात उपयोगी पडते. हे गुरुमंत्र विद्यार्थ्यांच्या शिस्त, अभ्यास, आचारविचार, आत्मविश्वास, आणि सामाजिक जबाबदारी यावर सकारात्मक परिणाम करतात.

शिक्षक म्हणजे ज्ञानाचे झरे, आणि नवनवीन उपक्रम म्हणजे त्यांच्या ज्ञानाच्या ओंजळीतील अमृत! हे शिक्षक विद्यार्थ्यांच्या भविष्याचा काठोकाठ भरलेला दिवा उजळवतात. ते वेळोवेळी नवे प्रयोग, नवे उपक्रम राबवून शिक्षणात रंग भरतात, जणू ज्ञानाच्या बागेत विविध फुलांची लागवडच करतात.

कधी विज्ञानाचा प्रयोग, कधी गोष्टीच्या माध्यमातून शिकवलेले जीवनमूल्य, तर कधी खेळांमधून दिलेली शिस्त—प्रत्येक उपक्रम त्यांच्या सर्जनशीलतेचा ठसा असतो. विद्यार्थ्यांचे मन म्हणजे मृदू माती, आणि शिक्षक आपल्या नव्या कल्पनांच्या ओलाव्याने त्या मातीतून ज्ञानाचं पान फुलवतात.

अशा या नवनवीन उपक्रमांनी समृद्ध शिक्षकांची शाळा म्हणजे ज्ञानमंदिर, जिथे विद्यार्थ्यांची बुध्दी उजळते आणि त्यांच्या भविष्याला नवी दिशा मिळते.

अशाच वेगवेगळ्या शिक्षकांनी केलेल्या नवनवीन उपक्रमांची एकत्रित मांडणी या गुरुमंत्र पुस्तकात झालेली आहे .

या सर्वांना एकत्रित करण्याचे काम संतोष सोनवणे सरांनी अतिशय सुंदर रित्या केलेला आहे .सरकारी शाळेमध्ये होत असलेले नवनवीन उपक्रम मुलांसाठी शिक्षक घेत असलेले कष्ट या पुस्तकाच्या पानोपानी तुम्हाला पाहायला मिळतील .

पुस्तकाचे संपादक स्वतः शिक्षक असल्यामुळे त्यांना प्रत्येक शिक्षकातील काहीतरी नाविन्यपूर्ण उपक्रम हा दिसून आला .हे पुस्तक वाचत असताना जाणवले की या पुस्तकातील बरेचसे माझ्या ओळखीचेच आहेत .खंडू मोरे, वैशाली काकडे यांच्याशी चांगली ओळख आहे .

विविध उपक्रमांसह त्यांची चित्ररूप मांडणी यामधून त्या उपक्रमाचे नाविन्य आणि महत्त्व समजून येतं .या पुस्तकाला शिक्षण शास्त्राचे अभ्यासक अलंकार वारघडे यांची सुंदर प्रस्तावना मिळालेली आहे .आपल्या प्रस्तावने ते म्हणतात,

गुरुमंत्र' हे केवळ सरकारी शाळांमधील प्रयोगांचे डॉक्युमेंटेशन नाही तर आपल्या परिसरातील मुलांच्या शिकण्याच्या गरजा लक्षात घेऊन राबवलेले यशस्वी व नावीन्यपूर्ण उपक्रम आहेत. ते इतरांना प्रेरणादायी व मार्गदर्शक ठरतील व त्यातून एक चळवळ उभी राहील यासाठीचा हा प्रयत्न आहे. शिक्षक व पालक यांच्या नजरेतून हे पुस्तक लिहिल्याने शिक्षण क्षेत्राशी संबंधित व्यक्तिंना उपयुक्त ठरणार आहे.

ग्रामीण, दर्गम आदिवासी भागातल्या मुलांना गुणवत्तापूर्ण शिक्षण देण्यासाठी ही शिक्षकांची धडपड माध्यमांत पाहिजे तशी येत नाही. ती धडपड अनेकदा दर्लक्षित राहते. माध्यमांतील नकारात्मक बातम्यांतून तिकडच्या शाळा आणि शिक्षक यांची विशिष्ट प्रतिमा जाणीवपूर्वक तयार केली गेलीय. त्यातूनच सरकारी शाळा आणि शिक्षकांवर सतत होणाऱ्या विखारी शाब्दिक हल्ल्यांनाही सोनवणे यांनी शिक्षकांच्या क्रिएटिव्ह कामांची थेट उदाहरणेच समोर ठेवून दिलेले हे लेखी उत्तर आहे. यातून सरकारी शाळांची आणि तिकडे शिकवणाऱ्या शिक्षकांची विश्वासार्हता वाढायला मदत होईल, असा विश्वास वाटतो .

प्रत्येक शिक्षकाला प्रेरणादायी आणि मार्गदर्शक ठरतील असे वैविध्यपूर्ण उपक्रम या पुस्तकात आहेत .

संगीताचा जादूगार शिक्षक फुलपाखरांची शाळा शोध गांधींचा साहित्यातून विज्ञान अनुभूती वाचन कट्टा निसर्ग शाळा चला मुलाखत घेऊयाप्रगत शाळेची कथा नाट्यीकरण मराठी भाषा संस्कार अंकशिडी खेळूया अशा अनेक 100 च्या वर विविध उपक्रमांची रेलचेल या पुस्तकात आहे .

संतोष सोनवणे सरांचा हा उपक्रम नक्कीच सर्व शिक्षकांना मार्गदर्शक ठरेल . पुस्तकरुपी या शब्दसंग्रहातून हे उपक्रम प्रत्यक्ष सर्व शिक्षक आणि महाराष्ट्रातील कानाकोपऱ्यापर्यंत पोहोचतील .

संतोष सोनवणे आपल्या मनोगत आहेत या पुस्तकाविषयी बोलताना म्हणतात,

आज जिल्हा परिषदेच्या शाळांनी कात टाकलीय. जीव ओतून धडपडणारे शिक्षक व त्यांचे कार्य हे समाजासमोर व इतर शिक्षकवर्गासमोर यावे ज्याद्वारे आपल्या कामाला एक दिशा व प्रेरणा मिळेल, हीच या लेखन प्रपंचामागील माझी प्रामाणिक भूमिका आहे.

त्यांची ही प्रामाणिक भूमिका खरोखरच सत्यात उतरली आणि आज हे पुस्तक माझ्या हाती लागले खरं तर ते मला एका पुरस्कार सोहळ्यात बक्षीस म्हणून मिळालेले आहे .

आणि हा बक्षीसरुपी गुरुमंत्र माझ्या हाती पडला आणि या नवनवीन उपक्रमांचा खजिनाच मला भेटला . प्रत्येक शिक्षकाने     वाचावं असे हे सुंदर पुस्तक .

☘️🍂☘️🍂☘️🍂☘️🍂🌾🎋🌾      

सौ . अंजली शशिकांत गोडसे (शिर्के )

मु.पो मर्ढे ता . जि सातारा

पुस्तक क्र . ८५ गोंदणखुणा

 

वाचनसाखळी समूह महाराष्ट्र राज्य

पुस्तक परिचयकर्ता- सौ अंजली शशिकांत गोडसे शिर्के मर्ढे सातारा

पुस्तक परिचय क्रमांक- ८५

पुस्तकाचे नाव - गोंदणखुणा

लेखकाचे नाव - डॉ. प्रिया निघोजकर

प्रकाशन  व आवृत्ती-  राजहंस प्रकाशन पुणे पहिली आवृत्ती २०२४

पृष्ठे संख्या–  २३२

किंमत /स्वागत मूल्य-- ₹ ३००

📖✒️📚📚📚📚📚📚📚📚📚

८५||पुस्तक परिचय

गोंदणखुणा

डॉ. प्रिया निघोजकर

इयत्ता पहिली अभ्यासक्रम बदलाचे राज्यस्तरीय प्रशिक्षकांचे प्रशिक्षण राज्य शैक्षणिक संशोधन व प्रशिक्षण परिषद पुणे येथे आयोजित केले होते .या प्रशिक्षणासाठी मी एक प्रशिक्षणार्थी म्हणून तिथे हजर होते .आमच्या सातारा डायटचे आदरणीय कृष्णा फडतरे साहेब यांना लेखिकेने हे पुस्तक भेट म्हणून दिले .साहेबांच्या हातात ती पुस्तक पाहून मलाही ते पुस्तक वाचण्याचा मोह आवरला नाही .त्यामुळे मी साहेबांकडून ते पुस्तक वाचण्यासाठी आवर्जून मागून घेतले .प्रशिक्षणाचे वेळापत्रक खूप व्यस्त असूनही मी हे पुस्तक अतिशय मनापासून आणि आवडीने वाचले .प्रशिक्षणात वाचलेली ही एक सुंदर गोंदण खून काळजावर कायमस्वरूपी कोरली गेली .साध्या साध्या घटनांमधून उच्च श्रेणीचा ललित लेखन कसे लिहिले जात याची मूर्तीमंत  उदाहरण म्हणजे हे पुस्तक .कदाचित माझं मोठं नशीब असेल किती पुस्तक माझ्या दृष्टीस पडलं माझ्या हातात आलं माझ्या डोळ्यात साठवले गेले आणि माझ्या मनाच्या कुपीत कायमस्वरूपी चे बंदिस्त झालं .

दैनिक तरुण भारत सारख्या प्रतीत यश वर्तमानपत्रातून संवाद यामधून लेखिकेने जे लेख लिहिले त्या लेखांचे हे पुस्तक मूर्तीमंत उदाहरण .या पुस्तकाला सोलापूरच्या हेमकिरण पत्की यांची प्रस्तावना लाभलेली आहे .

या पुस्तकाच्या लेखिका निघोजकर मॅडम यांचंहे दुसरं पुस्तक आहे पण ललित लेख . संग्रहाचं हे पहिलंच पुस्तक आहे .खरंतर मी हा पुस्तक परिचय माझ्या शब्दात पण हे पुस्तक जन्माला घालताना लेखिकेला काय वाटलं हे त्यांनी खूप छान शब्दात मांडल आहे .ते शब्द तुम्हाला जसेच्या तसे मला सांगावेसे वाटतात, लेखिका निघोज कर मॅडम आपल्या प्रस्तावनेत म्हणतात,

आपल्या आतही एक जग नांदत असतं. आपण बाह्य जगाचे असतो, तसेच आपल्या या आतल्या जगाचेही असतो. किंबहुना या आतल्या जगाशी आपण जितकं अधिक जोडलं जातो, संवादी होतो; तितकं अधिक आपल्या अभिव्यक्तीला धुमारे फुटतात. आपला आत्माविष्कार चैतन्याचा कंद होतो.

स्फुरणाचे क्षण चिमटीत पकडताना, ते शब्दांकित करताना माझ्या आतलं जग असं उत्कट-तरल होऊन नवनीतासारखं लौकिक जीविताच्या पृष्ठभागावर आलं आणि त्यातून इवलासाच जीव असणारी चैतन्याची छोटी छोटी बेटं तयार झाली. या संग्रहातील एकेक लेख असं चैतन्यबेट आहे.

त्यांच्या या चैतन्य बेटावरच मी आज माझ्याच विश्वात मुक्त संचार करून आले. मी चैतन्य बेटाचे विश्वात कधी रममाण झाले ते मला कळलेच नाही .

गोंदण स्त्रीसाठी तिच्या स्वतःच्या ओळखीचं एक प्रतीक. पूर्वी ग्रामीण भागात गोंदण हे जाती, समुदाय, लग्न, आईपण यांचं प्रतीक होतं. आजच्या काळातही गोंदण स्त्रीच्या आत्मभानाचं, स्वतःच्या निवडीचं आणि तिच्या मनातल्या भावना मांडण्याचं माध्यम झालं आहे.

अनेक स्त्रिया गोंदण हे एखाद्या खास व्यक्तीची आठवण, एखाद्या घटनेची स्मृती किंवा स्वतःच्या संघर्षाचं प्रतीक म्हणून करून घेतात. त्यामुळे गोंदण तिच्या अंतर्मनाशी जोडलेलं असतं.

गोंदण केवळ शरीरावरचं चित्र नसून, अनेकदा ते स्त्रीच्या स्वातंत्र्याची घोषणा असते. ती स्वतःच्या शरीरावर काय असेल हे स्वतः ठरवते, हा तिच्या मानसिक स्वातंत्र्याचा एक भाग असतो.

गोंदण हे सौंदर्याची पारंपरिक चौकट मोडून टाकून एक नवीन सौंदर्यभाव निर्माण करतं. स्त्रीचं मन सौंदर्याविषयी, आकर्षणाविषयी किंवा स्वतःच्या शरीराविषयी काय वाटतं, हे गोंदणातून दिसून येऊ शकतं.

कधी कधी गोंदण हे वेदनेचं, हरवलेल्या प्रेमाचं, दुःखाचं प्रतीकही असतं. स्त्रीच्या मनातील अस्वस्थता, शोक, किंवा कठोर अनुभव ती गोंदणाच्या रूपाने बाहेर काढते.

अशाच काही गोंदण खुणा लेखिकेच्या मनातील आणि प्रत्यक्षात अनुभवलेल्या यांनी शब्दरूप धरून या पुस्तकाच्या पानापानात उमटल्या आहेत .

या पुस्तकातील कोणत्या खुणेबद्दल सांगू आणि कोणत्या नाही असं मला झालं आहे.लेखिकेचे हे पुस्तक वाचताना मलाच मी  लेखिकेच्या भावविश्वात हरवून जाते .

कधी सागर गोटे खेळते तर कधी भाव सखी बाभूळ हिच्या काट्यातून फुलात रमते . कधीकधी फुलांमध्ये जाऊन त्या सुगंधात मोहरून येते तर कधी कधी रांगोळी भोवती फेर घालत राहते .तसे तर या पुस्तकात लेखिकेला न सांगता तुझ्या भाव विश्वाचे चार भागात रूपांतर केले आहे .पहिल्या हे प्रेम पूर्ण मधुबाल्य अहा ते !म्हणजे लहानपण जिथे आपण सर्व काही विसरून जातो .

सौंदर्याच्या नव नव लीला सौंदर्य कशात नाही रस्त्यावरच्या साध्या दगडातही आपल्याला सौंदर्य दिसतं .लेखिकेला सौंदर्य कशाकशात दिसलं याच लेखन अप्रतिम केलेल आहे .

तिसऱ्या भागात मानवतेचे महन्मंगल गाणे या भागात लेखिका अगदी मन मोकळेपणाने लिहिताना दिसते .

पुस्तकाचे शेवटच्या टप्प्यात मात्र आपल्याच लेख माझ्या स्वानंदात किती राहून जाते ते मात्र कळत नाही .स्वानंदाच्या त्या रानात आपणही वाचत वाचत कधीही हरवून जातो तेच कळत नाही .मग आपल्या सोबत येतात लेखिकेच्या अंतरंगातील शब्द काजळरेखा नित्य उपासना आणि त्या शब्दांना मागचे अनेक भावभावनांचे मोल एक जीवनाचा उजेड शोधण्यासाठी !

कांदा जसा सोलला ना की एका एका पापुदऱ्यातून एक एक आठवण जशी बाहेर येते ना तशी लेखिकेच्या मनातील एकेक आठवण अशी अलगद एका एका पानातून उघडत गेलेली आहे . स्त्री मनाचा ठाव घेणारे अप्रतिम पुस्तक प्रत्येकानेच वाचावं .पुस्तकातीलअक्षरे मात्र माझ्या मनावर चांगलेच गोंदण खुणा करून गेले लेखिकेचे त्यासाठी मनःपूर्वक धन्यवाद !

☘️🍂☘️🍂☘️🍂☘️🍂🌾🎋🌾

          

सौ . अंजली शशिकांत गोडसे (शिर्के )

मु.पो मर्ढे ता . जि सातारा

पुस्तक क्र ८४ गरुडझेप

 

वाचनसाखळी समूह महाराष्ट्र राज्य

पुस्तक परिचयकर्ता- सौ अंजली शशिकांत गोडसे शिर्के मर्ढे सातारा

पुस्तक परिचय क्रमांक- ८४

पुस्तकाचे नाव - गरुड झेप

लेखकाचे नाव - भरत आंधळे

प्रकाशन व आवृत्ती- स्टडी सर्कल प्रकाशन अकरावी आवृत्ती

पृष्ठे संख्या– ११२

किंमत /स्वागत मूल्य-- ₹ १२०

📖✒️📚📚📚📚📚📚📚📚📚

८ ४||पुस्तक परिचय

गरुड झेप

एक ध्येय वेडा प्रवास

भरत आंधळे IRS

गरुडाच्या पंखात वादळाची ताकद असते, आकाशाची ओळख असते आणि क्षितिजाच्या पलीकडे उडण्याची जिद्द असते. अशीच एक गरुडझेप भरत आंधळे नावाच्या ध्येयवेड्या युवकाने घेतलेली आहे, जी प्रवास आहे अंधाऱ्या गावठाणातून ते प्रशासनाच्या तेजोमय शिखरापर्यंत!

हा प्रवास आहे एका निर्धाराने पेटलेल्या तरुणाचा – ज्याच्या पायाखाली काटे होते, पण नजरेत स्वप्नांचे आकाश होते. दारिद्र्याच्या गर्तेतून, शिक्षणाच्या दिव्याला जपणाऱ्या आजीच्या पदस्पर्शातून, आणि जुलमी वास्तवाच्या कोरड्या जमिनीवरही नव्या अंकुरांना फुलवणाऱ्या मनाच्या बळावर साकारलेली ही कहाणी आहे.

भरत आंधळे यांची ‘गरुडझेप’ म्हणजे एका खेड्यातील चिखलातून उगवलेल्या कमळासारखी आहे – जिथे परिस्थिती अडथळा नाही, तर प्रेरणा बनते. प्रत्येक पानावर दु:खांची राख आहे, आणि त्या राखेतून उभा राहणाऱ्या फिनिक्ससारखी उमटते प्रेरणेची झळाळी.

हे पुस्तक म्हणजे संघर्षाची शिवधनुष्य ओढणाऱ्या मनगटांची कहाणी, आणि अपयशाच्या अंगारातही स्वप्नांना विझू न देणाऱ्या ध्यासाची शपथ!

गरुडझेप – एक ध्येयवेडा प्रवास' हे भरत आंधळे (IRS) यांचे आत्मचरित्रात्मक पुस्तक आहे, ज्यामध्ये त्यांनी आपल्या संघर्षमय जीवनप्रवासाची प्रेरणादायी कहाणी मांडली आहे.

भरत आंधळे यांचा जन्म नाशिक जिल्ह्यातील सिन्नर तालुक्यातील ठाणगाव या खेडेगावात एका निरक्षर आणि आर्थिकदृष्ट्या हालाखीच्या शेतकरी कुटुंबात झाला. त्यांचे बालपण अत्यंत खडतर होते; वडिलांचे जुगाराचे व्यसन, शिक्षणासाठी आवश्यक साधनांची कमतरता आणि सामाजिक अडचणी अशा अनेक संकटांचा सामना करत त्यांनी शिक्षण पूर्ण केले. त्यांच्या आजीने त्यांच्या शिक्षणासाठी मोठे योगदान दिले, तिचा विश्वास आणि पाठिंबा भरत यांना प्रत्येक संकटावर मात करण्यासाठी मोलाचा ठरला.

दहावीची परीक्षा उत्तीर्ण झाल्यानंतर त्यांनी नाशिक येथे आय.टी.आय.मध्ये प्रवेश घेतला आणि कॉलेजच्या शिक्षणाबरोबरच काही दिवस कंपनीमध्ये काम केले. पदवीचे शिक्षण पूर्ण करून कुटुंबातील पहिले पदवीधर बनले. यानंतर त्यांनी स्पर्धा परीक्षा देण्याचे ठरवले. अनेक वेळा परीक्षेत नापास होऊनदेखील त्यांनी आपले ध्येय सोडले नाही. सलग १० वर्षे त्यांनी या स्पर्धा परीक्षांमध्ये खूप सारे चढ-उतार पाहिले आणि शेवटी २०१० मध्ये ते आय.आर.एस. झाले .

भरत आंधळे यांनी त्यांच्या जीवनातील अनुभव अत्यंत साध्या आणि प्रभावी भाषेत मांडले आहेत. त्यांची विनोदी शैली वाचकांना हसवते, परंतु त्यांच्या संघर्षाच्या कहाण्या अंतर्मुख करतात. त्यांनी आपल्या अनुभवांतून शिकलेल्या महत्त्वाच्या गोष्टी या पुस्तकात मांडल्या आहेत. त्यांनी संघर्षमय परिस्थितीवर मात करून शिक्षण, उद्योग, समाजसेवा आणि नेतृत्वगुण या क्षेत्रांत कशी गरुड झेप घेतली, याचा प्रेरणादायी अनुभव यात दिला आहे .

ग्रामीण भागातील तरुणांसाठी आणि जीवनात प्रेरणा शोधणाऱ्या प्रत्येकासाठी उपयुक्त आहे. भरत आंधळे यांचा प्रवास दाखवतो की, कितीही प्रतिकूल परिस्थिती असली तरी चिकाटी, मेहनत आणि ध्येयवेड याच्या जोरावर यश मिळवता येते.

गरुडझेप' हे केवळ एक आत्मकथन नाही – ती एक मशाल आहे, जी नव्या पिढीला अंधारातून प्रकाशाकडे नेते.

ही झेप आहे माणसाच्या उंचीपेक्षा मोठ्या स्वप्नांची, आणि त्याला गाठण्याच्या अविरत उडण्याची!

☘️🍂☘️🍂☘️🍂☘️🍂🌾🎋🌾

          

सौ . अंजली शशिकांत गोडसे (शिर्के )

मु.पो मर्ढे ता . जि सातारा

पुस्तक क्र. ८३ शिवपत्नी महाराणी सईबाई

 वाचनसाखळी समूह महाराष्ट्र राज्य

पुस्तक परिचयकर्ता- सौ अंजली शशिकांत गोडसे शिर्के मर्ढे सातारा

पुस्तक परिचय क्रमांक- ८३

पुस्तकाचे नाव - शिवपत्नी महाराणी सईबाई

लेखकाचे नाव - डॉ . सुवर्णा नाईक निंबाळकर

प्रकाशन व आवृत्ती- संस्कृती प्रकाशन पुणे

किंमत /स्वागत मूल्य-- ₹ ४००

📖✒️📚📚📚📚📚📚📚📚📚

८३||पुस्तक परिचय

शिवपत्नी महाराणी सईबाई

डॉ. सुवर्णा नाईक - निंबाळकर

शिवपत्नी महाराणी सईबाई" हे पुस्तक प्रसिद्ध लेखिका डॉ. सुवर्णा नाईक-निंबाळकर यांचं लेखन असून, छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या पत्नी महाराणी सईबाई यांचं चरित्रात्मक आणि ऐतिहासिक दर्शन यातून वाचकांसमोर उलगडण्यात आलं आहे. हे पुस्तक वाचत असताना मला पुढील मुद्द्यांच्या आधारे

या पुस्तकाबद्दल तुमच्याशी बोलायला आवडेल .

१. ऐतिहासिक पार्श्वभूमी:

या पुस्तकात १७व्या शतकातील मराठ्यांचा इतिहास, शाही परंपरा, स्त्रियांचं स्थान आणि तत्कालीन राजकारण यांचा अभ्यासपूर्ण मागोवा घेतला आहे. सईबाईंच्या जन्मापासून ते त्यांच्या मृत्यूपर्यंतचा प्रवास ऐतिहासिक संदर्भांसह मांडलेला आहे.

२. सईबाईंचं व्यक्तिमत्व:

सईबाई म्हणजे सौम्यता, संयम, आणि विवेक यांचा संगम. पुस्तकात त्यांच्या शांत, समंजस, आणि राजमातेस शोभेल अशा वागणुकीचं चित्रण आहे. शिवाजी महाराजांच्या जीवनावर आणि निर्णयांवर सईबाईंच्या सूक्ष्म पण प्रभावी प्रभावाचं वर्णन सुस्पष्टपणे केलं आहे.

३. कुटुंब आणि नातेसंबंध:

सईबाई आणि शिवाजी महाराज यांचं परस्पर स्नेहपूर्ण नातं, जिजाऊसाहेब, शहाजीराजे यांच्याशी असलेले संबंध, तसेच राजकन्या सखीबाई (सखुबाई), संभाजीराजे यांच्याशी सईबाईंचा प्रेमळ संबंध या सर्व नात्यांची भावनिक गुंफण पुस्तकात दिसून येते.

४. स्त्रीजीवनाचं दर्शन:

शाही स्त्रीची मर्यादा, अपेक्षा, तिचं राजकीय व सामाजिक स्थान – या सर्वांवर प्रकाश टाकताना लेखिकेने एक संवेदनशील स्त्री म्हणून सईबाईंचं चित्र उभं केलं आहे. सईबाईंचं स्त्रीत्व, त्याग, धैर्य, आणि कर्तव्यपरायणता यांचं रोमांचक आणि हृदयस्पर्शी वर्णन केलं आहे.

५. शैली आणि मांडणी:

डॉ. नाईक-निंबाळकर यांची भाषा साहित्यिक असूनही सुबोध आहे. त्यांनी ऐतिहासिक सत्यता टिकवून ठेवत सईबाईंचा जीवनप्रवास अत्यंत जिवंतपणे मांडला आहे. कधी कधी संवादरूप पद्धती वापरून त्या काळाचा अनुभव देण्याचा प्रयत्न केला आहे.

६. संशोधन आणि संदर्भ:

हे पुस्तक केवळ कल्पनेवर आधारित नसून, त्यामध्ये ऐतिहासिक दस्तऐवज, बखर, चरित्रे, आणि संशोधनपर ग्रंथ यांचा आधार घेतलेला आहे. त्यामुळे हे चरित्र केवळ भावनिक नाही, तर अभ्यासपूर्णदेखील आहे.

एकंदरीत मूल्यांकन:

"शिवपत्नी महाराणी सईबाई" हे पुस्तक म्हणजे केवळ एका महाराणीचं जीवनचरित्र नाही, तर तो एक ऐतिहासिक दस्तऐवज आहे, जो त्या काळातील स्त्री जीवन, मराठा साम्राज्याचं अंतरंग, आणि शिवाजी महाराजांच्या आयुष्यातील एक महत्त्वाची व्यक्तीमत्त्व उलगडतो.

हे पुस्तक वाचताना सईबाईंच्या दुःखद मृत्यूवर वाचक हळहळतो, तर त्यांच्या सच्च्या प्रेमावर आणि निष्ठेवर अभिमानही वाटतो.

मराठा इतिहासात रस असलेल्या वाचकांनी, तसेच ऐतिहासिक स्त्री व्यक्तिरेखांचा अभ्यास करणाऱ्यांनी हे पुस्तक नक्कीच वाचावं. 

सईबाई राणीसाहेबांची जागा इतिहासात कोणतीही राजस्त्री घेऊ शकत नाही. शिवछत्रपतींच्या यशस्वी कारकिर्दीमध्ये माँसाहेब जिजाऊ साहेबांएवढाच फलटणच्या नाईक निंबाळकर घराण्यातील सईबाई राणीसाहेबांचा तितकाच महत्त्वाचा वाटा आहे. सईबाईसाहेब थोर कुळात जन्मल्या. त्यांचे लग्नही थोर घराण्यात झाले; पण त्यांची थोरवी फक्त घराण्यावरच अवलंबून नव्हती, तर त्यांच्या अंगच्या गुणांवरही ती अवलंबून होती. छत्रपती शिवरायांचे सईबाईंच्यावर अत्यंत प्रेम होते. कोणत्याही अवघड कामगिरीवर जाताना जिजाऊ साहेबांबरोबर ते सईबाई राणीसाहेबांशीही विचारविनिमय करत होते. छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या भावजीवनात सईबाई राणीसाहेबांच्या एवढे कोणालाच मानाचे स्थान मिळाले नाही. सईबाईसाहेब छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या आवडत्या पत्नी, छत्रपती शंभूराजांच्या मातोश्री, जिजाऊ साहेबांच्या आवडत्या सून, फलटणच्या शौर्यशाली मुधोजी नाईक निंबाळकरांची लेक व आम्हा संपूर्ण शिवप्रेमींना सईबाई राणीसाहेबांच्याबद्दल वाटणारे प्रेम व जिव्हाळा फलटणच्या श्रीमंत रामराजे नाईक निंबाळकर यांची पुस्तक लिहिण्याविषयीची तळमळ यातूनच सईबाई राणीसाहेबांचे चरित्र सुवर्णाताई निंबाळकर यांच्याकडून लिहिले गेले असे ते स्वतः सांगतात . पत्नी सईबाई या सातारा जिल्ह्यातील फलटणच्या याचा आम्हाला विशेष अभिमान आहे छत्रपती शंभू महाराजांच्या माता सही बाईसाहेब यांच्या स्मृतीस सर्व जिजाऊंच्या लेकी स्वराज्यातील शिवेदार स्वराज्यातील मावळे आणि तमाम जनतेकडून विनम्र अभिवादन आणि मानाचा मुजरा आजही सईबाईंची समाधी राजगड येथे आहे .त्यांच्या स्मृतीस विनम्र अभिवादन .

☘️🍂☘️🍂☘️🍂☘️🍂🌾🎋🌾

          

सौ . अंजली शशिकांत गोडसे (शिर्के )

मु.पो मर्ढे ता . जि सातारा

पुस्तक क्र .८२ . माणदेशी माणूस

 

वाचनसाखळी समूह महाराष्ट्र राज्य

पुस्तक परिचयकर्ता- सौ अंजली शशिकांत गोडसे शिर्के मर्ढे सातारा

पुस्तक परिचय क्रमांक- ८२

पुस्तकाचे नाव - माणदेशी माणूस

लेखकाचे नाव - प्रा.रामकृष्ण जाधव

प्रकाशन व आवृत्ती- लोकायत प्रकाशन सातारा

पृष्ठे संख्या– १६७

किंमत /स्वागत मूल्य-- ₹ १८०

📖✒️📚📚📚📚📚📚📚📚📚

८२||पुस्तक परिचय

माणदेशी माणूस

काल आज आणि उद्या

प्रा.रामकृष्ण जाधव

माणदेशी माणूस हे आमच्या लाडक्या सरांचे म्हणजेच रामकृष्ण जाधव यांचे आत्मचरित्र आहे .आम्हा दोघांना त्यांनी हे पुस्तक भेट म्हणून दिले .कॉलेजमध्ये असताना फक्त त्यांचा शिक्षकी पेशाचा आम्हाला पाहता आला पण या पुस्तकाच्या रूपातून त्यांचे पूर्ण जीवन चरित्र आम्हाला अनुभवता आलं .या पुस्तकाला प्रा . डॉ. सौ .नलिनी महाडिक सातारा यांची अतिशय सुंदर अशी प्रस्तावना लाभलेली आहे .जाधव सर आपल्या मनोगतात सांगतात, त्यांचे लिहिलेले सर्व लेखन त्यांच्या पत्नी म्हणजेच आमच्या मराठीच्या लाडक्या मॅडम शीला जाधव मॅडम या प्रथम वाचून काढायच्या .त्यांच्या घरातील सर्व सदस्य त्यांच्या लेखनाचे प्रथम वाचन करून त्यात योग्य ते सुधारणा सांगायचेत म्हणजे हे पुस्तक प्रथम त्यांच्या घरातून निर्मित व्हायचं .एकत्र कुटुंब पद्धतीचे हेच खरं मोठा यश असतं .

सातारा तालुक्यातील माण हा दुष्काळी भाग .या दुष्काळी भागातील एका मिलमजुराचा मुलगा म्हणजे रामकृष्ण जाधव .

आपल्या या आत्मचरित्रात एकूण 31 प्रकरणांमधून त्यांनी त्यांचा जीवन प्रवास आपल्यासमोर मांडलेला आहे .

वडिलांची मातृछत्र हरपले मी परत येतोय बालपण कसे गेले बक्षीस असे मानकरी कसे ठरले आणि व्यायामामुळे त्यांना मिळालेली वाहवा हे त्यांनी प्रकरणातून खूप सुंदर येत्या मांडलेले आहे .

खडतर शिक्षण घेतल्यानंतर मी इंग्लिश स्कूल बिजवडी येथे प्रथमतः शिक्षक म्हणून नेमणूक झाली .रयत शिक्षण संस्थेतील शिक्षक देशाचा प्रवास सरांचा इथून सुरुवात झाली .नोकरी करत असतानाच त्यांनी आझाद कॉलेज सातारा येथे बीएड पदवी प्राप्त केली .

आणि सरांच्या भरभराटीस सुरुवात झाली .

सरांनी स्वतः आपल्या शाळेतील लेकरांसाठी खूप कष्ट घेतले .अनेक होतकरू हुशार विद्यार्थी विद्यार्थिनी त्यांनी दत्तक घेतले .आपल्या मुलांनाही उच्चशिक्षित केले .स्वतःचा छोटा मुलगा याला कर्नल केले .

आदरणीय सरांनी फक्त स्वतःचा विचार न करता गावासाठी ही अनेक शैक्षणिक व सामाजिक कार्य केले .त्यांची जडणघडण त्यांच्या झालेल्या प्रवास त्यांनी केलेले सामाजिक आणि शैक्षणिक कार्य हे उत्तुंग आहे .ते तुम्हाला अभ्यासायचं असेल तर हे पुस्तक नक्की वाचलं पाहिजे .

प्राचार्य डॉ.यशवंत पाटणे त्यांच्याविषयी गौरवोद्गार काढताना म्हणतात,

साताऱ्यातील शाहपुरी परिसर हा शिक्षक आणि शिक्षणप्रेमी मंडळींमुळे संपन्न झाला आहे. प्रा.आर.बी.जाधव हे शाहपुरीतील एक प्रसन्न व्यक्तिमत्त्व. सदैव कार्यमग्न हे त्यांचे वैशिष्ट्य. या माणसाचे वय वाढते आहे, यावर चटकन कोणाचाच विश्वास बसणार नाही. कदाचित माझ्या डोळ्यासमोर ते सदैव हिंडताना दिसत असल्याचा तो परिणाम असावा. माझ्या सकाळच्या फिरण्याच्या वाटेवर जाधव दांपत्य सदैव भेटते. प्रा. सौ. शीलाताई या त्यांच्या सहधर्मचारिणी. विठ्ठल-रूक्मिणीचे दर्शन घडावे, तसे त्यांचे दर्शन मला घडत असते. शीलाताई या लेखिका व कवयित्री आहेत. दोघेही विद्यार्थीप्रिय प्राध्यापक आहेत. आपल्या अध्यापक विद्यालयातील गरीब, होतकरू विद्याथ्यर्थ्यांना आर्थिक हातभार देऊन ते करूणेला कृतीची जोड देत असतात. मुळात प्रा. जाधव हे गरीब शेतकरी कुटुंबात जन्माला आले. मॅट्रिक होऊन लष्करात भरती व्हावे, ही त्यांची इच्छा. पण शिक्षणाच्या वाटेवर प्राचार्य शिवाजीराव भोसले भेटले आणि जाधवांची वाट रणांगणाऐवजी ज्ञान मंदिराकडे वळली. आणि येथूनच त्यांच्या शैक्षणिक कार्याचा प्रवास हा अखंड सुरू राहिला आणि तोही अजूनही सुरूच आहे.

दहिवडी येथे श्री सिद्धनाथ शिक्षण संस्थेची उभारणी करून एक सुंदर अशी शाळा त्यांनी निर्माण केली आज त्या शाळेत अनेक विद्यार्थी शिक्षण घेत आहेत .निस्वार्थ भावनेने केलेली त्यांनी ही सेवा नक्कीच या विद्यार्थ्यांच्या रूपाने विविध क्षेत्रात नावारूपाला येईल .वर्तमानपत्रातूनही त्यांच्या कार्याचा लेखाजोखा मांडण्यात आला .आदरणीय रामकृष्ण जाधव सरांच्या कार्याला माझे शतकोटी नमन .

धन्यवाद .

☘️🍂☘️🍂☘️🍂☘️🍂🌾🎋🌾

          

सौ . अंजली शशिकांत गोडसे (शिर्के )

मु.पो मर्ढे ता . जि सातारा

पुस्तक क्र. ८१ मराठी चरित्रात्मक कादंबरीतील महात्मा फुले

 वाचनसाखळी समूह महाराष्ट्र राज्य

पुस्तक परिचयकर्ता- सौ अंजली शशिकांत गोडसे शिर्के मर्ढे सातारा

पुस्तक परिचय क्रमांक- ८१

पुस्तकाचे नाव - मराठी चरित्रात्मक कादंबरीतील महात्मा फुले

लेखकाचे नाव - डॉक्टर नूतन लोणकर नेवसे

प्रकाशन व आवृत्ती- गोंदन क्रिएशन्स पुणे

पृष्ठे संख्या– २००

किंमत /स्वागत मूल्य-- ₹ २८०

📖✒️📚📚📚📚📚📚📚📚📚

८१||पुस्तक परिचय

मराठी चरित्रात्मक कादंबरीतील महात्मा फुले

डॉ. नूतन लोणकर - नेवसे

विद्येविना मती गेली।

    मतीविना नीती गेली।

    नीतीविना गती गेली।

    गतीविना वित्त गेले।

    वित्ताविना शूद्र खचले।

    इतके अनर्थ एका अविद्येने केले ।।

महात्मा फुलेंनी सांगितलेले हे विचार खरोखर सर्वांसाठी लागू पडतात आम्हा महिलांसाठी त्यांनी हातात दिलेली लेखणी या लेखणीचच आज शस्त्र म्हणून सर्वत्र ती चौफेर प्रगती करत आहे त्यापैकी या पुस्तकाच्या लेखिका आदरणीय नूतन ताई यांनी या विषयावर संशोधन करत छान पैकी प्रबंध सादर केला आणि त्याच प्रबंधाचे संस्कारित रूप म्हणजे हे पुस्तक आपल्या हाती आहे .अतिशय सुंदर असे हे पुस्तक वाचताना मला मनोमन आनंद होत होता .आपणही संशोधन क्षेत्रात असं काहीतरी करावं याची प्रेरणा या पुस्तकातून मिळाली आणि मीही माझे संशोधन लवकर पूर्ण करेल असं मनोमन ठरवलं .पुस्तकाला रवींद्र ठाकूर यांनी छान प्रस्तावना दिलेली आहे .प्रबंधातच पुस्तक रूप झाल्यामुळे या पुस्तक पाच प्रकरणात विभागला गेला आहे .आणि या सर्व विभागातून त्यांनी आपले संशोधन आपल्या सर्वांपुढे मांडलेला आहे .क्रांतीज्योती सावित्रीबाई फुले यांचे जन्मगाव हे लेखिकेचे आजोळ आणि नंतर झालेले सासर आहे .त्यामुळे अतिशय संशोधनाचा अभ्यास करून अतिशय अभ्यासपूर्ण असा ग्रंथ हा लेखन केलेला आहे .महात्मा फुले यांच्यावर प्रकाशित झालेल्या विविध कादंबऱ्यांचा अभ्यास करून त्यांनी हे लेखन केलेले आहे .नूतन न्यू से या स्वतः फुलेवादी विचारांनी भारवलेले आहेत आणि आपल्या लेखनाच्या माध्यमातून ही वैचारिक परंपरा त्या पुढे नेऊ पाहत आहेत .

या पुस्तकाला प्रस्तावना दिलेले डॉक्टर रवींद्र ठाकूर आपल्या प्रस्तावनेत या पुस्तकाविषयी सांगताना म्हणतात,

प्रस्तुत ग्रंथाच्या 'चरित्रात्मक कादंबरीः स्वरूप व संकल्पना' या पहिल्या प्रकरणामध्ये चरित्र आणि कादंबरी हे दोन स्वतंत्र साहित्यप्रकार असून त्यांचा संकर होऊन चरित्रात्मक कादंबरीची निर्मिती झाली आहे असा विचार त्यांनी मांडला आहे. या प्रकरणामध्ये चरित्र स्वरूप व व्याख्या, - कादंबरी स्वरूप व व्याख्या तसेच चरित्र आणि कादंबरी यामधील निवडक घटकांचा समन्वय - चरित्रात्मक कादंबरीमध्ये कसा घडतो या विषयाचा आढावा घेतला गेला आहे. १९६० नंतरच्या काळात चरित्रात्मक कादंबरीची निर्मिती अधिक प्रमाणात झाली हे प्रकर्षाने जाणवते. या कालखंडात लिहिल्या गेलेल्या एकूणच कादंबऱ्यांचा आढावा घेत म. फुले यांच्या जीवनावर जेवढ्या चरित्रात्मक कादंबऱ्यांची निर्मिती १९६० ते २००२ या कलखंडात झाली त्या सर्वच कादंब-यांचा आढावा घेतला गेला आहे. समाजसुधारकांविषयी वाटणारा आदर व श्रद्धाभाव, ब्रिटीश काळापासून झालेले चरित्र लेखन, इतिहासाचा अभिमान व समाजसेवेची शिकवण देणे, चरित्रनायकाच्या व्यक्तिमत्त्वाचा शोध घेणे इत्यादी प्रेरणांमधून चरित्रात्मक कादंबऱ्यांचे लेखन झाले आहे. या सर्व वैशिष्ट्यांचा आढावा श्रीमती डॉ. नूतन लोणकर यांनी विस्तृपणे घेतला आहे.

'महात्मा फुले व्यक्ती आणि वाङ्मय' या प्रकरण दुसऱ्यामध्ये महात्मा फुले यांच्या व्यक्तिमत्त्वाची जडण-घडण कशी झाली याविषयाचा आढावा त्यांनी घेतला आहे. म. फुले हे एका सामान्य कुटुंबात जन्मले असले तरी त्यांचे कार्य मात्र असामान्य असेच होते. म. फुले यांनी आपले संपूर्ण आयुष्य हे समाजकार्यासाठी वाहून घेतले होते, रूढी, परंपरा, अंधश्रद्धा या विरुद्ध त्यांनी आवाज उठविला. त्याचबरोबर त्यांच्या वाङ्मयाने समाजप्रबोधनाचा वसा घेतलेला दिसून येतो. इ.स. १८५५ ते १८८९ या काळात त्यांनी विविधांगी स्वरूपाचे लेखन केले.

परिवर्तनशीलता, वास्तवता, बुद्धिनिष्ठता, भाषेतील परखडपणा आणि संवादात्मक शैली या गुणांनी त्यांच्या साहित्याला परिपूर्णता लाभली आहे. तसेच वाङ्मयीन गुणवत्ताही प्राप्त झाली आहे.

'महात्मा फुले ह्यांच्यावरील चरित्रात्मक कादंबऱ्याचे सामाजिक मूल्यमापन' या तिसऱ्या प्रकरणामध्ये 'झुंझार', 'प्रभंजन', 'करुणासागर', 'महात्मा', 'महामानव ज्योतिराव फुले या कादंबऱ्यांमधून आलेल्या महात्मा फुले यांच्या जीवनचरित्राचा आढावा घेण्यात आलेला आहे.

महात्मा फुले यांच्यावरील चरित्रात्मक कादंबऱ्यांचे मूल्यमापन या चौथ्या प्रकरणात कादंबऱ्या साकारल्या जात असताना त्यांची लेखन शैली आणि आकलन पद्धती कशी वेगवेगळे ठरते हे त्यांनी दाखवून दिले आहे. नूतन लोणकर यांचा हा ग्रंथ खरोखर महात्मा फुले यांचे विषयी अभ्यास करणाऱ्या सर्वांनाच प्रेरक असा आहे. त्यांनी केलेले संशोधन काढलेले निष्कर्ष हे आपल्यालाही अभ्यास करायला प्रवृत्त करतात. 

सर्वांनी वाचवा आणि अभ्यास करावा असं अभ्यासपूर्ण लेखन लेखिकेने केले आहे त्यांच्या पुढील लेखन प्रवासास खूप खूप शुभेच्छा. 

धन्यवाद.

☘️🍂☘️🍂☘️🍂☘️🍂🌾🎋🌾

          

सौ . अंजली शशिकांत गोडसे (शिर्के )

मु.पो मर्ढे ता . जि सातारा

पुस्तक क्र . ८० आपण सारे अर्जुन

 वाचनसाखळी समूह महाराष्ट्र राज्य

पुस्तक परिचयकर्ता- सौ अंजली शशिकांत गोडसे शिर्के मर्ढे सातारा

पुस्तक परिचय क्रमांक- ८०

पुस्तकाचे नाव - आपण सारे अर्जुन

लेखकाचे नाव - व. पु . काळे

प्रकाशन व आवृत्ती- मेहता पब्लिशिंग हाऊस पुणे

पृष्ठे संख्या– १४०

किंमत /स्वागत मूल्य-- ₹ १८०

📖✒️📚📚📚📚📚📚📚📚📚

८०||पुस्तक परिचय

"आपण सारे अर्जुन" हे पुस्तक वेगवेगळ्या लेखांचा संग्रह आहे. हे लेख कोणत्याही काल्पनिक कथा नसून वास्तव जीवनातील अनुभव, निरीक्षणे आणि लेखकाचे विचार यावर आधारित आहेत. पुस्तकात वाचकांना जीवनाकडे सकारात्मक, संवेदनशील आणि समजूतदारपणे पाहण्याचा दृष्टिकोन दिला जातो.

मुख्य विषयवस्तू:

अर्जुनचे प्रतीकात्मक रूप:

अर्जुन म्हणजे आपण सारेच — जीवनात गोंधळलेले, निर्णय न घेऊ शकणारे, पण तरीही एक ध्येय बाळगणारे.

गीतेमधील अर्जुनप्रमाणे आपल्यालाही सतत संघर्ष, शंका, भावनिक द्वंद्वं यांना सामोरे जावे लागते.

व. पु. काळे हे सांगतात की प्रत्येक माणसात एक ‘अर्जुन’ असतो, ज्याला योग्य मार्गदर्शनाची गरज असते.

जीवनातल्या छोट्या क्षणांचे महत्त्व:

लेखक नेहमी जीवनातील लहानसहान गोष्टींमध्ये आनंद शोधायला शिकवतात.

आपल्या नात्यांमधील बारकाव्यांना समजून घेण्याची प्रेरणा पुस्तकातून मिळते.

नातेसंबंध आणि भावनिक गुंतवणूक:

पुस्तकात आई-वडील, मित्र, प्रिय व्यक्ती आणि समाज यांच्याशी असलेल्या नात्यांची समजूतदार मांडणी आहे.

अनेक लेख मनाच्या खोल कप्प्यांतील भावना स्पर्शून जातात.

स्वतःला समजून घेण्याचा प्रवास:

"आपण कोण आहोत?" या प्रश्नावर चिंतन करताना वाचक स्वतःच्या आयुष्यातील प्रश्नांवर विचार करू लागतो.

या पुस्तकातील काही अर्थपूर्ण उतारे आणि त्याचे विवेचन आपण पाहूया.

१. "प्रत्येक माणसाच्या आयुष्यात एक कुरूक्षेत्र असतं."

विवेचन:

व. पु. काळे इथे सांगतात की, प्रत्येकाच्या जीवनात एक असा प्रसंग येतो, जेव्हा त्याला कठीण निर्णय घ्यावा लागतो. तो निर्णय घेताना आपल्याला भीती वाटते, अपराधी वाटते, पण तरीही योग्य ते करणे आवश्यक असते. हेच आपले "कुरुक्षेत्र". अर्जुनप्रमाणे आपणही द्विधा मनस्थितीत अडकतो, पण शेवटी योग्य मार्ग स्वीकारणे हेच ध्येय असते.

२. "कधी कधी शब्द न वापरता सांगता येतं; आणि कधी कधी हजारो शब्द वापरूनही काहीच सांगता येत नाही."

विवेचन:

ही ओळ मानवी नातेसंबंधांबद्दलची एक खोल जाण आहे. भावना ही केवळ शब्दांतून नव्हे तर नजरेतून, स्पर्शातून,沉默ातून देखील व्यक्त होते. दुसरीकडे, काही वेळा आपण खूप बोलतो, पण नेमकं जे सांगायचं आहे ते पोहोचत नाही. त्यामुळे संवादात भावना आणि संवेदनशीलता यांना महत्त्व आहे.

३. "माणसाने आयुष्यात कुठल्या तरी एका क्षणी थांबून स्वतःकडे पाहिलंच पाहिजे."

विवेचन:

या ओळीत व. पु. आत्मपरीक्षणाची गरज सांगतात. सततच्या धावपळीत आपण स्वतःला विसरून जातो. पण थोडा वेळ थांबून, स्वतःचं मन समजून घेणं हे खूप आवश्यक आहे. हेच अंतर्मुख होणं म्हणजे आत्मज्ञानाकडे एक पाऊल.

४. "कोणीतरी आपल्यासाठी 'थांबलेलं' असतं, हे जाणवणं म्हणजे जगणं!"

विवेचन:

या वाक्यांतून माणसामाणसांमधील भावनिक गुंतवणुकीची जाणीव होते. प्रेम, आपुलकी, काळजी ही नाती आपलं आयुष्य सुंदर करतात. जर कोणीतरी आपल्यासाठी वाट पाहतं आहे, तर आपण आयुष्यात खूप श्रीमंत आहोत.

५. "आपण जेव्हा एखाद्याला गमावतो, तेव्हा आपल्याला उमगतं की त्याच्या असण्यात किती अमूल्य सुख होतं."

विवेचन:

ही ओळ "गेल्यावर किंमत कळते" या सार्वत्रिक सत्याला स्पर्श करते. आयुष्यातील माणसांचे, क्षणांचे, आणि गोष्टींचे महत्त्व आपल्याला फार वेळा त्यांच्या अनुपस्थितीत जाणवतं. म्हणून "जग जिथे आहे, तिथेच जगावं" असा संदेश इथे दिला आहे.

शैली आणि भाषा:

व. पु. काळ्यांची भाषा अतिशय साधी, प्रवाही आणि हृदयाला भिडणारी आहे.

शब्दांमध्ये भावना गुंफलेली असून, वाचकाला विचार करायला भाग पाडते.

त्यांची शैली वाचकाला "आपलंसं" वाटते; म्हणजेच प्रत्येकजण पुस्तकात स्वतःला कुठे न कुठे शोधू शकतो.

वाचकांसाठी संदेश:

"आपण सारे अर्जुन" हे केवळ पुस्तक नसून, एक जीवनदृष्टी आहे. हे वाचताना आपण स्वतःच्या आयुष्याचा वेध घेतो. यातून प्रेरणा, शांती आणि आंतरिक बळ मिळते .

☘️🍂☘️🍂☘️🍂☘️🍂🌾🎋🌾

          

सौ . अंजली शशिकांत गोडसे (शिर्के )

मु.पो मर्ढे ता . जि सातारा

पुस्तक क्र ७९ कृष्णाकाठ

 

वाचनसाखळी समूह महाराष्ट्र राज्य

पुस्तक परिचयकर्ता- सौ अंजली शशिकांत गोडसे शिर्के मर्ढे सातारा

पुस्तक परिचय क्रमांक- ७ ९

पुस्तकाचे नाव - कृष्णाकाठ

लेखकाचे नाव - यशवंतराव चव्हाण

प्रकाशन व आवृत्ती- रोहन प्रकाशन मुंबई

पृष्ठे संख्या– ३१६

किंमत /स्वागत मूल्य-- ₹ १८०

📖✒️📚📚📚📚📚📚📚📚📚

७ ९||पुस्तक परिचय

यशवंतराव चव्हाण आत्मचरित्र कृष्णाकाठ

नसले झगमगते सिंहासन तयासाठी,  

जनतेचा विश्वासच गाभा होता जीवनाचा।  

सामर्थ्य होते विचारांचे, स्वप्न होते विशाल,  

असा होता यशवंतराव – माणूस जिवंत काळाचा।।

‘कृष्णाकाठ’ हे महाराष्ट्राचे पहिले मुख्यमंत्री आणि देशाचे माजी उपपंतप्रधान यशवंतराव चव्हाण यांचे आत्मचरित्र आहे. या आत्मचरित्रात त्यांनी आपले बालपण, शिक्षण, सामाजिक आणि राजकीय जीवनातील टप्पे, संघर्ष आणि अनुभव अतिशय स्पष्टपणे मांडले आहेत. हे आत्मचरित्र केवळ त्यांच्या जीवनकथेपुरते मर्यादित नाही, तर त्यामध्ये स्वातंत्र्यपूर्व आणि स्वातंत्र्योत्तर भारताचा ग्रामीण, सामाजिक व राजकीय इतिहासही अंतर्भूत आहे.

1. बालपण आणि कुटुंब:

यशवंतराव चव्हाण यांचा जन्म १२ मार्च १९१३ रोजी सातारा जिल्ह्यातील देवराष्ट्रे गावात झाला. लहान वयातच वडिलांचे निधन झाल्यामुळे त्यांचे बालपण गरिबीत गेले. आईने कष्ट करून त्यांना वाढवले. याच काळात त्यांच्यात सामाजिक जाण आणि स्वाभिमान जागृत झाला.

ठळक प्रसंग:

आईचं कष्टमय जीवन आणि शिक्षणासाठी त्यांनी केलेला संघर्ष. पायात चप्पल नसताना शाळेत जाणं आणि पुस्तकांसाठी घेतलेले कर्ज हे प्रसंग खूपच भावस्पर्शी आहेत.

2. शिक्षण आणि सामाजिक जागृती:

शिक्षणासाठी त्यांनी कराड आणि नंतर कोल्हापूर गाठलं. या काळात त्यांच्यावर स्वामी विवेकानंद, लोकमान्य टिळक आणि महात्मा गांधींचा प्रभाव पडला. त्यांनी विद्यार्थी जीवनातच स्वातंत्र्य चळवळीत भाग घेतला.

ठळक प्रसंग:

१९३० च्या सविनय कायदेभंग आंदोलनात सहभाग आणि कारावास. तुरुंगात त्यांचा झालेला आत्मविकास आणि वाचनाचं महत्त्व

3. राजकीय कारकीर्दची सुरुवात:

स्वातंत्र्यानंतर त्यांनी काँग्रेसमध्ये सक्रिय सहभाग घेतला. त्यांची नेतृत्वशैली, वक्तृत्व आणि प्रामाणिकपणा यामुळे त्यांनी मोठ्या नेत्यांचे लक्ष वेधले. महाराष्ट्र राज्य स्थापनेच्या चळवळीत त्यांनी महत्त्वाची भूमिका बजावली.

ठळक प्रसंग:

राज्य पुनर्रचनेनंतर १ मे १९६० रोजी ते महाराष्ट्राचे पहिले मुख्यमंत्री झाले, हा ऐतिहासिक क्षण त्यांच्या आत्मचरित्रात अत्यंत आत्मीयतेने मांडलेला आहे.

4. देशपातळीवरील भूमिका:

ते संरक्षणमंत्री, गृहमंत्री, अर्थमंत्री आणि शेवटी उपपंतप्रधानही झाले. चीन युद्धाच्या काळात त्यांनी घेतलेल्या निर्णयांमुळे त्यांची राष्ट्रनिष्ठा अधोरेखित होते.

ठळक प्रसंग:

१९६२ च्या चीन आक्रमणानंतर संरक्षणमंत्री म्हणून घेतलेली धडाडीची निर्णयं आणि सैनिकांसोबतचे अनुभव.

5. मूल्ये आणि विचार:

‘कृष्णाकाठ’ मध्ये त्यांनी राजकारणामधील मूल्यांची घसरण, स्वातंत्र्यानंतरची ध्येयं विसरणारी व्यवस्था आणि सामान्य जनतेच्या अपेक्षा यांचा परखडपणे उहापोह केला आहे. त्यांच्या अनुभवांमधून आजही राजकीय कार्यकर्त्यांना मार्गदर्शन मिळते.

भाषा साधी, प्रांजळ आणि सुसंगत आहे.

व्यक्तिगत अनुभव, आत्मपरीक्षण आणि ऐतिहासिक संदर्भ यांचे समतोल मिश्रण.

ग्रामीण संस्कृतीचा गंध आणि वास्तवाचा ठसठशीत अनुभव.

यशवंतरावांचा आत्मसंवाद वाचकाला त्यांच्या अंतरंगात डोकावण्याची संधी देतो.

‘कृष्णाकाठ’ हे आत्मचरित्र म्हणजे एका सामान्य माणसाचा असामान्य प्रवास आहे. हा केवळ आत्मवृत्तान्त नसून एक सामाजिक दस्तावेजही आहे. यशवंतराव चव्हाण यांचा साधेपणा, दूरदृष्टी आणि प्रामाणिकपणा या पुस्तकातून प्रकर्षाने जाणवतो. त्यांच्या अनुभवांमधून आजच्या पिढीला राजकीय सजगतेचे व सामाजिक जाणिवेचे मोलाचे धडे मिळतात.

त्यांच्या जीवनातील अनेक प्रसंग हे प्रेरणादायी आहेत असाच एक आई विषयी त्यांचा अनुभव

"आईच्या हातात चहा ठेवलेला कप मी आजही विसरू शकत नाही. ती दिवसभर शेतात काम करून, रात्री दिवा विझवून पडायची, पण माझं शिक्षण थांबू नये म्हणून तिनं खूप काही सहन केलं..."

हा उतारा त्यांच्या आईविषयीचा कृतज्ञ भाव व्यक्त करतो. यशवंतरावांचं शिक्षण कधी थांबू नये म्हणून त्यांनी केलेली धडपड यातून दिसते.

"१ मे १९६० — महाराष्ट्राची स्थापना झाली. त्या दिवशी मनात खूप भावना होत्या. जनतेच्या आशीर्वादाने मी या राज्याचा पहिला मुख्यमंत्री झालो, पण हे माझं नव्हे, तर संपूर्ण जनतेचं यश होतं..."

राज्य स्थापनेच्या ऐतिहासिक क्षणाचे वर्णन अत्यंत भावनिक आहे. यात त्यांच्या नेतृत्वाची नम्रता आणि जनतेप्रती कृतज्ञता दिसते.

असे कितीतरी प्रसंग त्यांच्या या आत्मचरित्रात आहे .सर्वांनी वाचवा असे हे आदर्शवत आत्मचरित्र त्यांनी त्यांच्या पत्नी आदरणीय वेणू ताई यांना समर्पित केल आहे .एकूण तीन प्रकरणात त्यांचं हे आत्मचरित्र विभागलेल आहे .हे आत्मचरित्र वाचत असताना त्यांचा काळ आपल्यासमोर उभा राहतो .कदाचित या पुस्तकाचे वर्णन करताना माझे शब्द ही अपुरे पडतील .

नितीमूल्यांची मशाल उंच वाहणारा,  

स्वतःला कधीही न उंच लेखणारा।  

सामाजिक भान ठेवून चालणारा माणूस,  

यशवंतराव — महाराष्ट्राचा अभिमान वाटणारा।।

☘️🍂☘️🍂☘️🍂☘️🍂🌾🎋🌾

          

सौ . अंजली शशिकांत गोडसे (शिर्के )

मु.पो मर्ढे ता . जि सातारा

पुस्तक क्र ७८ कर हर मैदान फतेह

 

वाचनसाखळी समूह महाराष्ट्र राज्य

पुस्तक परिचयकर्ता- सौ अंजली शशिकांत गोडसे शिर्के मर्ढे सातारा

पुस्तक परिचय क्रमांक- ७८

पुस्तकाचे नाव - कर हर मैदान फतेह

लेखकाचे नाव - विश्वास नांगरे पाटील

प्रकाशन  व आवृत्ती-  मेहता पब्लिशिंग हाऊस

पृष्ठे संख्या–  २२८

किंमत /स्वागत मूल्य-- ₹ २९९

📖✒️📚📚📚📚📚📚📚📚📚

७ ८||पुस्तक परिचय

कर हर मैदान फतेह

विश्वास नांगरे पाटील

विश्वास नांगरे पाटील हे महाराष्ट्रातील एक प्रख्यात आणि लोकप्रिय आयपीएस अधिकारी आहेत. त्यांची कामगिरी, प्रामाणिकपणा आणि जनतेशी असलेला संवाद या बाबतीत ते नेहमीच चर्चेत राहिले आहेत. लातूरसारख्या दुष्काळग्रस्त भागातून आलेले नांगरे पाटील यांचे बालपण संघर्षमय होते. त्यांनी अत्यंत प्रतिकूल परिस्थितीतून शिक्षण घेतले, स्पर्धा परीक्षांची तयारी केली आणि अखेर भारतीय पोलीस सेवेतील एक तेजस्वी अधिकारी बनले.

कर हर मैदान फतेह” ही आयपीएस अधिकारी विश्वास नांगरे पाटील यांनी लिहिलेली प्रेरणादायी आत्मकथनात्मक पुस्तक आहे. ही केवळ एका अधिकाऱ्याची कथा नाही, तर ही संघर्ष, मेहनत, धैर्य, आणि चिकाटीच्या बळावर यश संपादन करणाऱ्या सामान्य माणसाची असामान्य यात्रा आहे. हा ग्रंथ केवळ सिव्हिल सर्व्हिसेसची तयारी करणाऱ्यांसाठी मार्गदर्शक नाही, तर आयुष्यात कोणत्याही कठीण प्रसंगात न डगमगता पुढे जाण्याची प्रेरणा देणारा दीपस्तंभ आहे.

हे पुस्तक आत्मकथनात्मक असून त्यात लेखकाने आपल्या लहानपणीच्या आठवणींपासून सुरुवात करून आयपीएस अधिकारी होईपर्यंतचा प्रवास उलगडला आहे. लेखनप्रकार सुसंगत, ओघवता आणि प्रामाणिक आहे. प्रत्येक प्रकरणातून लेखकाची जिद्द, प्रामाणिकता, आणि आत्मनिष्ठा यांची प्रचीती येते .

कर हर मैदान फतेह" हे पुस्तक आत्मचरित्रात्मक असले तरी ते प्रेरणादायक गोष्टींची श्रृंखला आहे. पुस्तकात लेखकाने आपल्या लहानपणापासून ते आयपीएस अधिकारी होईपर्यंतचा प्रवास, त्यातील चढ-उतार, अडथळे, संकटं, संघर्ष आणि त्यावर मात करत पुढे जाण्याची प्रेरणा यांचा सविस्तर आढावा घेतला आहे.

पुस्तक २०-२५ छोट्या अध्यायांत विभागलेलं असून प्रत्येक अध्याय एक वेगळी शिकवण देतो. हे शिकवण दिलेले प्रसंग लेखकाने स्वतःच्या जीवनातील अनुभवांवर आधारले आहेत. यामध्ये त्यांनी UPSC च्या तयारीतील अनुभव, परीक्षेतील अयशस्वी प्रयत्न, मानसिक संघर्ष, पालकांचे पाठबळ, शिस्त, नियोजन, वेळेचे व्यवस्थापन अशा अनेक बाबींवर प्रकाश टाकला आहे.

या पुस्तकात विश्वास नांगरे पाटिल यांनी पुढील मुद्दयांवर प्रकाश टाकला आहे.

१. स्वप्नांची सुरुवात – लहानपण आणि पार्श्वभूमी

लेखक लहानपणी खेड्यात वाढले. त्यांच्या घरात शिक्षणाला फारसे महत्त्व दिले जात नव्हते. मात्र आई-वडिलांनी शिक्षणासाठी दिलेले प्रोत्साहन, वडिलांचे कठोर शिस्तशीर वर्तन, आईचे प्रेम आणि त्याग हे लेखकाला घडवण्यात मोलाचे ठरले. याच टप्प्यावरून त्यांचा संघर्ष सुरू होतो.

२. शिक्षणातले अडथळे आणि यशाच्या दिशेने वाटचाल

कॉलेज शिक्षणासाठी पुण्यात आलेल्या विश्वासरावांनी सुरुवातीला आर्थिक अडचणींना सामोरे जावे लागले. हॉस्टेलचा खर्च, अभ्यासाची साधने, पोषणाचा अभाव – यामुळे अनेकदा परिस्थिती अत्यंत कठीण झाली. पण याच वेळी त्यांना जीवनात शिस्त, संयम आणि ध्येयवाद शिकवणारे गुरू भेटले, जसे की चंद्रकांतदादा.

३. UPSC चा संघर्ष – तयारी, अपयश आणि यश

UPSC परीक्षेच्या तयारीत त्यांनी झोकून दिले. तीन प्रयत्नांत अपयश आल्यानंतरही त्यांनी हार मानली नाही. पुस्तकात UPSC ची तयारी कशी करावी, कोणत्या गोष्टींवर भर द्यावा, मानसिक तणाव कसा हाताळावा याचे तपशीलवार वर्णन आहे.

विशेष म्हणजे – त्यांनी आपल्या अपयशांना कारणीभूत असलेल्या चुका स्पष्टपणे सांगितल्या आहेत. यामुळे इतरांना त्यातून शिकता येते. चौथ्या प्रयत्नात त्यांना यश मिळाले आणि ते आयपीएस झाले.

४. शारीरिक व मानसिक तंदुरुस्तीचे महत्त्व

पुस्तकात "शारीरिक तंदुरुस्ती म्हणजे मानसिक ताकदीचा पाया" असा संदेश आहे. त्यांनी शाळेत असताना धावपटू म्हणून मिळवलेले अनुभव, दररोजचा व्यायाम, प्राणायाम, आणि योग्य दिनक्रम याबद्दल भर दिला आहे. UPSC तयारी दरम्यान व्यायामामुळे मिळणारी ऊर्जा आणि मनाची स्थिरता हे यशाचे गमक ठरले, असे ते म्हणतात.

५. आत्मविवेक आणि स्वप्रेरणा

लेखकाने अनेकदा आपल्याशी आत्मचिंतन केल्याचे सांगितले आहे. हार पत्करून बसण्यापेक्षा आपण कुठे कमी पडलो हे ओळखणे आणि त्यावर काम करणे हे यशाच्या दिशेने उचललेलं एक महत्त्वाचं पाऊल आहे.

त्यांच्या शब्दांत – "स्वतःशी प्रामाणिक राहिलात, की देवही तुमच्या पाठीशी उभा राहतो."

६. पालक, मित्र आणि गुरूंचे स्थान

लेखकाने आपल्या जीवनात येणाऱ्या गुरूंचे महत्त्व फार उत्तम प्रकारे उलगडले आहे. त्यांनी त्यांच्या आई-वडिलांचे त्याग, शिक्षकांनी दिलेली शिकवण, आणि मित्रांनी दिलेल्या प्रेरणा यांचे अतिशय भावनिक आणि मार्मिक वर्णन केले आहे.

७. कर्तव्यबुद्धी आणि सेवा भाव

पुस्तकाच्या उत्तरार्धात आयपीएस झाल्यानंतरचे अनुभव आहेत – पोलिस प्रशिक्षण, फील्ड वर्क, मुंबईवरील २६/११ च्या दहशतवादी हल्ल्यातील अनुभव, त्यावेळी घेतलेली धोरणात्मक निर्णय, धैर्य आणि संयम याबद्दलचे अनुभव हे वाचकाला प्रेरणा देणारे ठरतात.

विश्वास नांगरे पाटील यांची लेखनशैली सहज, प्रवाही आणि ओघवती आहे. ग्रामीण शब्दांचा आणि अनुभवांचा वापर पुस्तकाला एक लोकाभिमुख आणि आपलेपणाचा स्पर्श देतो. त्यात भावनांची प्रचंड ताकद आहे. प्रत्येक प्रसंग वाचकाच्या डोळ्यासमोर उभा राहतो.

शब्दप्रभुत्व असूनही अतिशय साध्या भाषेत आत्मानुभव सांगितल्यामुळे हे पुस्तक कोणत्याही वयोगटातील व्यक्ती सहज वाचू शकते.

"कर हर मैदान फतेह" हे केवळ यशाच्या शिखरावर पोहोचलेल्या व्यक्तीचे आत्मकथन नाही, तर प्रत्येक तरुणाच्या मनातील स्वप्नांना दिशा देणारे पुस्तक आहे. हे वाचताना वाचक स्वतःला त्या परिस्थितीत पाहतो आणि आपल्यालाही हे शक्य आहे, असा आत्मविश्वास मिळतो.

आजच्या स्पर्धात्मक, ताणतणावाने भरलेल्या वातावरणात हे पुस्तक म्हणजे मानसिक ऊर्जा, प्रेरणा आणि जीवनदृष्टी यांचे सशक्त स्त्रोत आहे .

विश्वास नांगरे पाटील यांचे “कर हर मैदान फतेह” हे पुस्तक तरुणांसाठी जीवनात सकारात्मकता, जिद्द आणि चिकाटीचे प्रतिक ठरते. हे पुस्तक प्रत्येक विद्यार्थ्याने आणि यशस्वी होण्याची इच्छा असलेल्या व्यक्तीने वाचावे. यातून मिळणारी ऊर्जा आयुष्य बदलू शकते.

हे पुस्तक तुम्हाला विजयाची मानसिकता देते – तुमच्या विचारांतून, कृतींतून आणि आत्मचिंतनातून यशस्वी होण्याचा मंत्र देणारे एक प्रभावी आणि परिवर्तनशील साहित्य आहे. शेवटी एवढचं वाटतं की,

घामाने सिंचले स्वप्न ज्याचे,

त्यालाच मिळती मुकुट यशाचे,

ठरवून उचल प्रत्येक पाऊल,

कर हर मैदान फतेह,

कर हर मैदान फतेह !

धन्यवाद.

☘️🍂☘️🍂☘️🍂☘️🍂🌾🎋🌾

          

सौ . अंजली शशिकांत गोडसे (शिर्के )

मु.पो मर्ढे ता . जि सातारा

पुस्तक क्र ७ ७ गाथा सासियाची

 

वाचनसाखळी समूह महाराष्ट्र राज्य

पुस्तक परिचयकर्ता- सौ अंजली शशिकांत गोडसे शिर्के मर्ढे सातारा

पुस्तक परिचय क्रमांक- ७७

पुस्तकाचे नाव - गाथा सासियाची

लेखकाचे नाव - मदनजीत सिंह

प्रकाशन  व आवृत्ती-  साऊथ एशिया फाऊंडेशन

पृष्ठे संख्या–  २२४

किंमत /स्वागत मूल्य-- ₹ ५९५

📖✒️📚📚📚📚📚📚📚📚📚

७ ७||पुस्तक परिचय

गाथा सासियाची

मदनजीत सिंह

युनेस्कोचे सदिच्छा राजदूत

साऊथ एशिया फाऊंडेशन यांच्याकडून मला शिष्यवृत्ती आणि हे पुस्तक बक्षीस रूपात भेट मिळालेले आहे. हे पुस्तक खूप छान आहे. 

गाथा सासियाची (The Sasia Story) हे मदनजीत सिंग लिखित पुस्तक 2005 साली UNESCO आणि South Asia Foundation यांच्या सहकार्याने प्रकाशित झाले. या पुस्तकात लेखकाने दक्षिण आशियातील सांस्कृतिक, सामाजिक आणि आर्थिक सहकार्याच्या संकल्पनेवर प्रकाश टाकला आहे.

या पुस्तकात "Sasia" या संज्ञेचा वापर दक्षिण आशियासाठी प्रस्तावित केलेल्या एका समान चलनासाठी केला आहे, ज्यामुळे या क्षेत्रातील आर्थिक स्थैर्य आणि सहकार्य वाढवता येईल, अशी लेखकाची कल्पना आहे. पुस्तकात लेखकाच्या वैयक्तिक अनुभवांनाही स्थान आहे, विशेषतः भारताच्या फाळणीनंतरच्या सामाजिक आणि राजकीय परिस्थितीचा त्यांनी केलेला अनुभव. लेखकाच्या मते, या अनुभवांनी त्यांना सहिष्णुता, शांतता आणि सामाजिक समरसतेच्या मूल्यांची जाणीव करून दिली.

लेखकाची पार्श्वभूमी

मदनजीत सिंग हे भारतीय राजनैतिक सेवेत कार्यरत होते आणि त्यांनी अनेक देशांमध्ये भारताचे प्रतिनिधित्व केले. ते UNESCO चे सद्भावना दूत होते आणि त्यांनी दक्षिण आशियातील युवकांसाठी South Asia Foundation ची स्थापना केली. त्यांच्या कार्यामुळे UNESCO-Madanjeet Singh Prize for the Promotion of Tolerance and Non-Violence या पुरस्काराची स्थापना झाली, ज्यामुळे सहिष्णुता आणि अहिंसेच्या मूल्यांचा प्रचार झाला. 

हे पुस्तक दक्षिण आशियातील सहकार्य, सांस्कृतिक एकात्मता आणि सामाजिक समरसतेच्या दृष्टीने एक महत्त्वपूर्ण दस्तऐवज आहे. लेखकाच्या वैयक्तिक अनुभवांमुळे हे पुस्तक अधिक प्रभावी आणि प्रेरणादायक ठरते.

 हे मदनजीत सिंग लिखित आत्मकथनात्मक पुस्तक आहे, ज्यात त्यांनी त्यांच्या जीवनातील विविध अनुभव, संघर्ष आणि प्रेरणादायी प्रसंगांचे वर्णन केले आहे. खालील काही महत्त्वाचे अनुभव आणि किस्से या पुस्तकात समाविष्ट आहेत:

1. फाळणीचा आघात आणि सामाजिक समरसतेची जाणीव

1947 मध्ये भारताच्या फाळणीच्या वेळी मदनजीत सिंग यांना लाहोरमधून स्थलांतर करावे लागले. दिल्लीतील शरणार्थी छावण्यांमध्ये स्वयंसेवक म्हणून काम करताना त्यांनी मानवी दु:ख आणि वेदना जवळून अनुभवल्या. या अनुभवांनी त्यांच्यात सामाजिक समरसतेची आणि सहिष्णुतेची भावना अधिक दृढ केली.

2. स्वातंत्र्यलढ्यातील सहभाग

1942 मध्ये महात्मा गांधींच्या 'भारत छोडो' आंदोलनात सहभागी झाल्यामुळे त्यांना तुरुंगवास भोगावा लागला. या काळातील अनुभवांनी त्यांच्या मनात देशभक्तीची भावना अधिक दृढ केली आणि त्यांनी आयुष्यभर सामाजिक न्यायासाठी कार्य करण्याचा संकल्प केला.

3. दक्षिण आशियातील सहकार्याची कल्पना

दक्षिण आशियातील आर्थिक आणि सांस्कृतिक सहकार्य वाढवण्यासाठी त्यांनी 'सासिया' नावाच्या समान चलनाची कल्पना मांडली. यामागील उद्दिष्ट म्हणजे या क्षेत्रातील देशांमध्ये आर्थिक स्थैर्य आणि परस्पर सहकार्य वाढवणे.

4. South Asia Foundation (SAF) ची स्थापना

2000 मध्ये त्यांनी South Asia Foundation ची स्थापना केली. या संस्थेच्या माध्यमातून त्यांनी दक्षिण आशियातील युवकांसाठी शैक्षणिक संधी उपलब्ध करून दिल्या आणि सामाजिक समरसतेचा प्रसार केला. SAF च्या माध्यमातून त्यांनी 10,000 शिष्यवृत्त्या दिल्या, ज्यामुळे अनेक युवकांना उच्च शिक्षणाची संधी मिळाली.

5. UNESCO मधील योगदान

UNESCO मध्ये कार्यरत असताना त्यांनी सांस्कृतिक वारसा जतन करण्यासाठी विविध प्रकल्प राबवले. त्यांच्या योगदानाची दखल घेत UNESCO ने 1995 मध्ये 'UNESCO-Madanjeet Singh Prize for the Promotion of Tolerance and Non-Violence' या पुरस्काराची स्थापना केली.

या अनुभवांमधून मदनजीत सिंग यांनी सामाजिक समरसता, सहिष्णुता आणि दक्षिण आशियातील सहकार्याच्या मूल्यांची महत्त्वपूर्ण जाणीव करून दिली आहे. त्यांचे जीवन आणि कार्य आजही प्रेरणादायी आहे. सर्वांनी वाचाव अस हे आगळं वेगळं पुस्तक .

मला मिळालेली सुंदर अक्षर भेट✒️📚धन्यवाद .

☘️🍂☘️🍂☘️🍂☘️🍂🌾🎋🌾

          

सौ . अंजली शशिकांत गोडसे (शिर्के )

मु.पो मर्ढे ता . जि सातारा

पुस्तक क्र . ७६ देशोदेशीचे शालेय शिक्षण

 

वाचनसाखळी समूह महाराष्ट्र राज्य

पुस्तक परिचयकर्ता- सौ अंजली शशिकांत गोडसे शिर्के मर्ढे सातारा

पुस्तक परिचय क्रमांक- ७६

पुस्तकाचे नाव - देशोदेशीचे शालेय शिक्षण

लेखकाचे नाव - संपादक धनवंती हर्डीकर अजित तिजोरे डॉ . माधव सूर्यवंशी

प्रकाशन व आवृत्ती- निर्मिती यशवंतराव चव्हाण सेंटर मुंबई सतीश दत्तात्रय पवार पुणे

पृष्ठे संख्या– २८७

किंमत /स्वागत मूल्य-- ₹ ४९९

📖✒️📚📚📚📚📚📚📚📚📚

७६||पुस्तक परिचय

देशोदेशीचे शालेय शिक्षण

शाळा ही विद्यार्थ्याच्या आयुष्यातील पहिली ज्ञानप्राप्तीची जागा असते. शालेय शिक्षण केवळ पुस्तकी ज्ञानापुरते मर्यादित नसते, तर ते विद्यार्थ्याला सर्वांगीण विकासासाठी तयार करते.

शालेय शिक्षण हा प्रत्येक मुलाचा मूलभूत हक्क आहे. शिक्षणाशिवाय प्रगती अशक्य आहे. म्हणूनच, प्रत्येकाने शिक्षणाचे महत्त्व ओळखून त्याचा पुरेपूर लाभ घ्यायला हवा.

शालेय शिक्षण ही एक प्राथमिक गरज आहे .आपल्या देशात शालेय शिक्षण मोफत आणि सक्तीचा आहे पण बाहेरील देशात नक्की शालेय शिक्षण शिक्षण प्रणाली कशी आहे याविषयी माहिती आज आपण देशोदेशीचे शालेय शिक्षण या पुस्तकातून जाणून घेणार आहोत .

या पुस्तकाच्या रूपातून आपण वेगवेगळ्या देशातील शालेय शिक्षणाची एक सुंदर सफर करून येऊया .यशवंतराव चव्हाण सेंटरच्या कार्याध्यक्ष आदरणीय सुप्रियाताई सुळे यांनी या पुस्तकाची निर्मिती शिक्षण क्षेत्रातील दीपस्तंभ म्हणून कार्य करणाऱ्या सर्वांसाठी केली आहे .

देशोदेशीचे शालेय शिक्षण” हे यशवंतराव चव्हाण सेंटर आणि शिक्षण विकास मंच यांच्या संयुक्त विद्यमाने प्रकाशित केलेले एक महत्त्वपूर्ण मराठी पुस्तक आहे. हे पुस्तक २०२२ साली प्रकाशित झाले असून, भारतासह पाच खंडांतील २१ देशांच्या शालेय शिक्षण व्यवस्थेचा सखोल अभ्यास सादर करते.

धनवंती हर्डीकर (मुख्य संपादक), अजित तिजोरे (उपसंपादक), डॉ. माधव सूर्यवंशी, डॉ. वसंत काळपांडे, दत्ता बालसराफ आणि योगेश कुदळे यांनी संपादनात योगदान दिले आहे .

२८८ पानांचे, मोठ्या आकाराचे आणि संपूर्ण रंगीत छपाई असलेले पुस्तक आहे .पुस्तकात विविध देशांच्या शालेय शिक्षण प्रणालींचे तुलनात्मक विश्लेषण केले आहे. त्यात संबंधित देशांतील सामाजिक, आर्थिक आणि सांस्कृतिक घटकांचा विचार करून शिक्षण प्रणालींचे सखोल आकलन सादर केले आहे .या पुस्तकात विविध देशांतील शिक्षणतज्ज्ञ, पालक, शिक्षक आणि परदेशात शिक्षणाचा अनुभव असलेल्या भारतीयांचे लेख समाविष्ट आहेत. त्यामुळे पुस्तकात अनुभवकथन, डेटा आणि विश्लेषण यांचा समृद्ध संगम आहे.

पुस्तकाची रचना तीन विभागांमध्ये करण्यात आली आहे .शिक्षण क्षेत्रात कार्य करणाऱ्या सर्वांसाठीच हे पुस्तक फायद्याचा आहे .शिवाय विद्यार्थी पालक शिक्षण क्षेत्रावर प्रेम करणाऱ्या प्रत्येकासाठीच हे पुस्तक उपयोगी आहे .पुस्तक तीन विभागांमध्ये विभागलेला असलं तरी त्यात एकसंधपणा दिसून येतो .

हे पुस्तक शिक्षणतज्ज्ञ, शिक्षक, पालक, शिक्षण धोरणकर्ते आणि शालेय शिक्षणाच्या अभ्यासकांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे. जगभरातील विविध शिक्षण प्रणालींचा अभ्यास करून भारतीय शिक्षण प्रणालीसाठी उपयुक्त धडे घेण्याची संधी हे पुस्तक प्रदान करते.

“देशोदेशीचे शालेय शिक्षण” हे यशवंतराव चव्हाण सेंटर आणि शिक्षण विकास मंच यांच्या संयुक्त विद्यमाने प्रकाशित केलेले एक महत्त्वपूर्ण मराठी पुस्तक आहे. हे पुस्तक तुलनात्मक शिक्षणशास्त्र या विषयावर मराठीत प्रकाशित झालेले पहिलेच सविस्तर पुस्तक मानले जाते .

दैनिक लोकसत्ता मध्ये या पुस्तका विषयी सविस्तर माहिती छापून आली होती त्यापैकीच पुढील काही भाग .

या पुस्तकात भारतासह पाच खंडांतील २१ देशांच्या शालेय शिक्षण व्यवस्थेचे सखोल विश्लेषण करण्यात आले आहे. पुस्तकाची रचना तीन विभागांमध्ये करण्यात आली आहे

संकल्पना आणि पार्श्वभूमी: या विभागात डॉ. वसंत काळपांडे आणि किशोर दरक यांनी तुलनात्मक शिक्षणशास्त्राची ओळख करून दिली आहे. त्यांनी भारतीय शालेय शिक्षणाच्या संदर्भात राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरण 2020 चा आढावा घेतला आहे .

देशनिहाय शिक्षणपद्धतीचे विश्लेषण: या विभागात विविध देशांच्या शिक्षणपद्धतींचे तुलनात्मक विश्लेषण करण्यात आले आहे. लेखकांनी त्यांच्या अनुभवांवर आधारित लेख लिहिले आहेत, ज्यात काही लेख मूळ इंग्रजीतून भाषांतरित करण्यात आले आहेत. उदाहरणार्थ, कॅनडातील 'सहिष्णुता', दक्षिण आफ्रिकेतील 'उबंटू भान', ऑस्ट्रेलियातील 'स्वयंपूर्ण व्यक्तिविकास पद्धती', नेदरलँडमधील 'माणूस घडवणारी शिक्षणपद्धती' यांचा समावेश आहे .

कोरोनाकाळातील शिक्षणाचे विश्लेषण: या विभागात अजित तिजोरे यांनी करोनाकाळातील शालेय शिक्षण, त्या काळात झालेली शिक्षण क्षेत्राची हानी, विविध देशांनी त्या संदर्भात योजलेले उपाय अशा घटकांचा संख्याशास्त्रीय आणि वस्तुनिष्ठ लेखाजोखा मांडला आहे .

आदरणीय सुप्रिया ताई सुळे यांनी या पुस्तकात आपल्या मनोगतात या पुस्तकाचे निर्मिती विषयी खूप सुंदर माहिती सांगितलेली आहे .यशवंतराव चव्हाण सेंटर नेहमीच शिक्षण क्षेत्रातील नाविन्यपूर्ण अशा बाबींची दखल घेत असते .या पुस्तक प्रकाशनाच्या वेळी आम्ही यशवंतराव चव्हाण सेंटर मुंबई येथे शिक्षण परिषदेला आवर्जून उपस्थित होतो .याच शिक्षण परिषदेमधून आम्ही हे पुस्तक प्राप्त केले अतिशय सुंदर आणि माहितीपूर्ण असे हे पुस्तक प्रत्येक शिक्षकांच्या तर संग्रही असावे .नक्की वाचा हे पुस्तक .

धन्यवाद .

☘️🍂☘️🍂☘️🍂☘️🍂🌾🎋🌾

          

सौ . अंजली शशिकांत गोडसे (शिर्के )

मु.पो मर्ढे ता . जि सातारा

पुस्तक क्र .७५ डॉ.मधुकर आष्टीकर यांची साहित्य संपदा

वाचनसाखळी समूह महाराष्ट्र राज्य

पुस्तक परिचयकर्ता- सौ अंजली शशिकांत गोडसे शिर्के मर्ढे सातारा

पुस्तक परिचय क्रमांक- ७५

पुस्तकाचे नाव - डॉ . मधुकर आष्टीकर यांची साहित्य संपदा

लेखकाचे नाव - डॉ.सुनिता देशपांडे

प्रकाशन व आवृत्ती- रेणुका प्रकाशन नागपूर

पृष्ठे संख्या– ३०८

किंमत /स्वागत मूल्य-- ₹ ३००

📖✒️📚📚📚📚📚📚📚📚📚

७ ५||पुस्तक परिचय

डॉ . मधुकर आष्टीकर यांची साहित्य संपदा

डॉ . सुनिता देशपांडे

डॉक्टर मधुकर आष्टीकर: यांची साहित्य संपदा" हे डॉ. सुनिता देशपांडे यांनी लिहिलेले पुस्तक, मराठी साहित्यातील एक महत्त्वपूर्ण योगदान आहे. या पुस्तकात डॉ. मधुकर आष्टीकर यांच्या साहित्यिक कार्याचा सखोल अभ्यास करण्यात आला आहे. पुस्तकाच्या माध्यमातून लेखकाने त्यांच्या साहित्यिक प्रवासाची, विचारसरणीची आणि सामाजिक योगदानाची विस्तृत माहिती दिली आहे. हे पुस्तक वाचन साखळी करून मला भेट मिळालेल आहे. काव्य लेखन स्पर्धेतील यशाचं हे पुस्तक प्रतीक आहे. 

डॉ. सुनिता देशपांडे या मराठी साहित्याच्या क्षेत्रातील एक प्रतिष्ठित समीक्षक, लेखक आणि संशोधक आहेत. त्यांनी अनेक साहित्यिक ग्रंथांचे संपादन आणि विश्लेषण केले आहे. त्यांच्या लेखनशैलीत सुस्पष्टता, सखोलता आणि वस्तुनिष्ठता आढळते, ज्यामुळे वाचकांना विषयाची समज प्राप्त होते.

या पुस्तकाचा मुख्य उद्देश डॉ. मधुकर आष्टीकर यांच्या साहित्यिक कार्याचा अभ्यास करून त्यांच्या योगदानाचे महत्त्व अधोरेखित करणे हा आहे. लेखकाने त्यांच्या विविध साहित्यप्रकारांतील योगदानाचे विश्लेषण करून, त्यांच्या विचारसरणीचा मागोवा घेतला आहे. या पुस्तकात एकूण 17 प्रकरणे दिलेली आहेत आणि या 17 प्रकरणांमधून डॉक्टर मधुकर यांची साहित्य संपदा कोण कोणती होती .त्यांनी कोणकोणत्या वांग्मय प्रकारात लेखन केले या सर्वांची सखोल माहिती दिलेली आहे.

डॉ. मधुकर आष्टीकर हे मराठी साहित्याच्या विविध क्षेत्रांमध्ये सक्रिय असलेले एक बहुआयामी व्यक्तिमत्व होते. त्यांनी काव्य, निबंध, समीक्षा, अनुवाद आणि सामाजिक विषयांवर लेखन केले. त्यांच्या लेखनात सामाजिक जाणीव, मानवी मूल्ये आणि तत्त्वज्ञान यांचा समावेश होता.

पुस्तकात डॉ. आष्टीकर यांच्या साहित्यिक प्रवासाची सविस्तर माहिती दिली आहे. त्यांच्या प्रारंभिक लेखनापासून ते त्यांच्या परिपक्व लेखनापर्यंतचा प्रवास, त्यातील बदल, त्यांची विचारसरणी आणि शैली यांचा अभ्यास करण्यात आला आहे. त्यांच्या लेखनातील सामाजिक प्रतिबद्धता, मानवी मूल्यांची मांडणी आणि तत्त्वज्ञानाची झलक पुस्तकात स्पष्टपणे दिसून येते.

डॉ. आष्टीकर यांच्या लेखनात सामाजिक प्रश्नांची जाण आणि तत्त्वज्ञानात्मक विचारसरणी स्पष्टपणे दिसून येते. त्यांनी समाजातील विविध समस्यांवर लेखन करून वाचकांना विचार करण्यास प्रवृत्त केले आहे. त्यांच्या लेखनातून मानवी मूल्यांची महत्त्वता आणि सामाजिक बांधिलकीची जाणीव प्रकट होते.

"डॉक्टर मधुकर आष्टीकर: यांची साहित्य संपदा" हे पुस्तक डॉ. आष्टीकर यांच्या साहित्यिक कार्याचा सखोल अभ्यास करणारे एक महत्त्वपूर्ण ग्रंथ आहे. डॉ. सुनिता देशपांडे यांनी त्यांच्या लेखनशैलीतून वाचकांना डॉ. आष्टीकर यांच्या साहित्यिक प्रवासाची, विचारसरणीची आणि सामाजिक योगदानाची सविस्तर माहिती दिली आहे. हे पुस्तक मराठी साहित्याच्या अभ्यासकांसाठी, विद्यार्थ्यांसाठी आणि साहित्यप्रेमींसाठी एक अमूल्य संदर्भग्रंथ ठरते.

अभ्यासकांनी अवश्य वाचावे असे सुंदर पुस्तक .धन्यवाद .

☘️🍂☘️🍂☘️🍂☘️🍂🌾🎋🌾

          

सौ . अंजली शशिकांत गोडसे (शिर्के )

मु.पो मर्ढे ता . जि सातारा

पुस्तक क्र . ७४ उपक्रमशील शिक्षक

 

वाचनसाखळी समूह महाराष्ट्र राज्य

पुस्तक परिचयकर्ता- सौ अंजली शशिकांत गोडसे शिर्के मर्ढे सातारा

पुस्तक परिचय क्रमांक- ७४

पुस्तकाचे नाव - उपक्रमशील शिक्षक

लेखकाचे नाव - सुनील शेडगे

प्रकाशन व आवृत्ती- सकाळ प्रकाशन सातारा

पृष्ठे संख्या– १३६

किंमत /स्वागत मूल्य-- ₹ २००

📖✒️📚📚📚📚📚📚📚📚📚

७४||पुस्तक परिचय

उपक्रमशील शिक्षक

सुनील शेडगे (आप्पा )

उपक्रमशील शिक्षक म्हणजे ज्ञानाच्या विश्वातला एक प्रकाशस्तंभ असतो. तो केवळ पुस्तकातील अक्षरांमध्ये अडकून राहत नाही, तर त्या अक्षरांना प्राण फुंकतो, विचारांना पंख देतो, आणि विद्यार्थ्यांच्या आयुष्याला नवे गगन गाठण्याचे धाडस देतो.

तो शिक्षक म्हणजे सृजनशीलतेचा शिल्पकार, जो कोर्‍या मनांचे मूर्तिमंत घडवतो. वर्गखोली ही त्याची प्रयोगशाळा असते, chalk आणि duster हे त्याचे शस्त्र असते, आणि स्वप्नांची दुनियाच त्याची प्रेरणा असते.

उपक्रमशील शिक्षक मुक्त आकाशातील पक्ष्याप्रमाणे विचारांची भरारी घेतो, आणि आपल्या विद्यार्थ्यांना केवळ परीक्षेसाठी नव्हे तर जीवनासाठी शिकवतो. तो कधी गोष्टीरूपी दीपगृह उघडतो, तर कधी नाट्यछटा सादर करून भावनांना अर्थ देतो.

तो पाण्यात जरी राहिला तरीही तोंडात पाणी न ठेवणारा दीपस्तंभ आहे, जो अंधाराच्या साम्राज्यातही ज्ञानाचा प्रकाश पसरवतो. नवीन कल्पनांचा तो पाऊस पाडतो, जिथे विचारांची माती ओली होते, आणि त्या मातीतून ज्ञानाची नवपल्लवी फुटते.

अशाच सातारा जिल्ह्यातील शिक्षणाच्या प्रवासात नवक्रांती घडवणाऱ्या दीपस्तंभांना अलगदपणे निवडून एक ज्ञानाच्या क्षितिजा पर्यंत पोहोचण्याचा हमरस्ता तयार करणारे आदरणीय सुनील शेडगे आप्पा यांचे हे उपक्रमशील शिक्षक पुस्तक .सातारा जिल्ह्यातील विविध शाळेत कार्यरत असणाऱ्या उपक्रमशील शिक्षकांचा शोध घेऊन त्यांना या पुस्तक रुपी पानापानातून तुम्हा सर्वांचे भेटीला आदरणीय आप्पांनी आणलेल आहे .साताऱ्यातील एकूण शंभर शिक्षकांचे लेख दैनिक सकाळमध्ये उपक्रमशील शिक्षक या सदराखाली सर्वांच्या माहितीसाठी छापून येत होते आणि याच लेखांचा सुंदर असा नजराणा म्हणजेच सकाळ उपक्रमशील शिक्षक पुस्तक हे होय .सर्वांनीच या पुस्तकात सहभाग घेतला नसला तरी एकूण 64 शिक्षकांचे लेख या पुस्तकात प्रकाशित झालेले आहेत . शिक्षणक्षेत्रात नवक्रांती घडवणारे हे सर्व गुरुवर्य तुम्हाला या पुस्तकातून भेटीस येतील .प्रत्येकाचे कार्य हे वेगवेगळे आणि आपल्या विद्यार्थी हिताचे आहे .विद्यार्थी हितासाठी काहीही करणारे हे शिक्षक खरंच वंदनीय आहेत .योगायोगाने याच पुस्तकात माझाही उपक्रमशील शिक्षक म्हणून दैनिक सकाळने गौरव करत सुंदर असा लेख छापून आणलेला आहे .सुनील शेडगे सरांनी लिहिलेली ही लेखमाला फक्त शिक्षकांतच नव्हे तर सर्व समाजात सर्व स्तरात वाचक प्रिय ठरली.शिक्षकांच्या दृष्टीने तर या पुस्तकाचे मोल अमूल्य आहे .तसं तर सलग 100 दिवस लिहिणे ही काही चेष्टा नाही पण सुनील शेडगे सरांनी प्रत्येक शिक्षकातील गुण हेरले आणि आपल्या परिस्पर्शाने त्यांचं सोनं केलं .दैनिक सकाळचे सहयोगी संपादक राजेश्वरकर यांनीही अत्यंत विश्वासाने या लेखमालेची जबाबदारी सुनील शेडगे सरांवर सोपवली आणि ती जबाबदारी आदरणीय आप्पांनी अतिशय चोखपणे बजावली .दुसऱ्याविषयी लिहिता लिहिता आपणही कधी समृद्ध होत जातो हे कळत नाही . अशीच शेडगे सरांची लेखणीही समृद्ध होत गेली .खरंतर या पुस्तकातील प्रत्येक गुरु माझ्यासाठी वंदनीय आहे इथे पुन्हा एकाच नाव घेणे प्रत्येक जण सोन्यातील मानकाप्रमाणे आहे .

साताऱ्यातील उपक्रमशील शिक्षकांनी शिक्षणाच्या क्षेत्रात अनेक नावीन्यपूर्ण व प्रेरणादायी उपक्रम राबवले आहेत. त्यांचे कार्य केवळ शिक्षणपुरते मर्यादित न राहता सामाजिक जागरूकता, विद्यार्थी विकास, आणि समुदाय सहभाग यांचाही समावेश करते.

अनेक शिक्षकांनी डिजिटल शिक्षण, प्रोजेक्ट-बेस्ड लर्निंग, तसेच स्थानिक विषयांवर आधारित शिक्षणपद्धतींचा अवलंब केला आहे.

काहींनी ई-लर्निंग प्लॅटफॉर्म, मोबाईल अ‍ॅप्स व व्हर्च्युअल क्लासरूम्सचा वापर करून ग्रामीण भागात शिक्षण पोहचवले आहे.

शाळांचे सर्वांगीण परिवर्तन — भिंतींवर चित्रकला, संगणक कक्षांची उभारणी, शाळेतील ग्रंथालयांचा विकास इ. — हे या शिक्षकांच्या पुढाकारामुळे शक्य झाले.

हे पुस्तक विविध शिक्षकांच्या नवोन्मेषी उपक्रमांची कहाणी सांगते. ग्रामीण आणि दुर्गम भागातील शिक्षकांनी आपल्या शाळांमध्ये केलेल्या प्रयोगशील कार्याचा आढावा यात घेतला आहे.या पुस्तकात महिला शिक्षकांच्या शैक्षणिक कार्याची ओळख करून दिली आहे.

सुनील शेडगे सर यांची लेखनशैली ही अत्यंत ओघवती, सजीव आणि अनुभवात्मक आहे. त्यांनी शिक्षक, विद्यार्थी आणि ग्रामीण शिक्षण क्षेत्रातले वास्तव अत्यंत समर्पक शब्दांत मांडले आहे.

शेडगे सरांचे लेखन हे त्यांच्या प्रत्यक्ष अनुभवांवर आधारित असते. त्यांनी शिक्षक म्हणून ज्या गोष्टी अनुभवल्या, पाहिल्या, त्याचा प्रत्यय लेखनातून वाचकाला येतो. त्यामुळे लेख वाचताना तो केवळ माहितीपर न राहता, भावनिक देखील ठरतो.सुनील शेडगे सरांची लेखनशैली ही समर्पणशील शिक्षक, संवेदनशील समाजभान असलेला नागरिक आणि प्रेरणादायक विचारवंत या तिन्ही भूमिका एकत्रितपणे मांडणारी आहे. ती शैली वाचकाला फक्त माहिती देत नाही, तर अंतर्मुख करते आणि काहीतरी चांगलं करण्याची प्रेरणा देते.

सातारा जिल्ह्यातील सर्व शिक्षकांनी वाचावे असे इतके सुंदर पुस्तक यातून आपल्याला ही निश्चित योग्य असे मार्गदर्शन होईल यात काही वाद नाही .

सुनील शेडगे सरांच्या लेखणीला त्रिवार सलाम आणि त्यांच्या पुढील लेखन प्रवासास खूप खूप शुभेच्छा .धन्यवाद🙏🏻 

  

☘️🍂☘️🍂☘️🍂☘️🍂🌾🎋🌾

          

सौ . अंजली शशिकांत गोडसे (शिर्के )

मु.पो मर्ढे ता . जि सातारा

पुस्तक क्र ७३ मी कसा घडलो

 

वाचनसाखळी समूह महाराष्ट्र राज्य

पुस्तक परिचयकर्ता- सौ अंजली शशिकांत गोडसे शिर्के मर्ढे सातारा

पुस्तक परिचय क्रमांक- ७३

पुस्तकाचे नाव - मी कसा घडलो

लेखकाचे नाव -  आर .आर . पाटील आबा

प्रकाशन  व आवृत्ती-   संस्कृती प्रकाशन पुणे

पृष्ठे संख्या–  ६४

किंमत /स्वागत मूल्य-- ₹ ५०

📖✒️📚📚📚📚📚📚📚📚📚

७३||पुस्तक परिचय

मी कसा घडलो

 आर . आर . पाटील आबा

आर. आर. पाटील (रमेश राजाराम पाटील), ज्यांना प्रेमाने आणि आदराने "आबा" म्हणून ओळखलं जातं, हे महाराष्ट्राच्या राजकारणात एक सच्चे, प्रामाणिक आणि कर्तव्यनिष्ठ नेते म्हणून परिचित होते. उपमुख्यमंत्रीपदाची जबाबदारी त्यांनी अत्यंत गांभीर्याने पार पाडली. त्यांची प्रतिमा म्हणजे निःस्वार्थ सेवेचा दीपस्तंभ, आणि सामान्य माणसाच्या हक्कासाठी झगडणारा एक निष्ठावान योद्धा.

त्यांची वाणी जशी संयमित होती, तसंच त्यांचं राजकारणही स्वच्छ आणि स्पष्ट होतं. त्यांच्या कार्यपद्धतीत करडी नजर होती, पण मन मात्र मृदू होतं. ग्रामीण महाराष्ट्राचा खऱ्या अर्थानं आवाज बनलेले आबा म्हणजे जनतेच्या हक्कासाठी लढणारा एक लोकनेता, जो नेहमी शब्दांपेक्षा कृतीवर अधिक विश्वास ठेवणारा होता.

त्यांच्या व्यक्तिमत्त्वाची तुलना आपण "सिंहासारख्या नजरेच्या पण संताच्या हृदयाच्या" नेत्याशी करू शकतो. पोलीस खात्याचे मंत्री म्हणून त्यांनी कायदा आणि सुव्यवस्थेसाठी घेतलेली कठोर पावलं ही त्यांच्या धैर्याची आणि कर्तव्यनिष्ठेची साक्ष होती.

मी कसा घडलो हे आर. आर. पाटील (आबा) यांचे आत्मकथनात्मक पुस्तक आहे, ज्यात त्यांनी त्यांच्या आयुष्याचा प्रवास, संघर्ष, मूल्ये आणि राजकीय वाटचालीचे अनुभव मांडले आहेत. हे पुस्तक संस्कृती प्रकाशनने प्रकाशित केले असून, त्यात ६४ पृष्ठे आहेत.

आर. आर. पाटील यांनी त्यांच्या बालपणापासून ते महाराष्ट्राच्या उपमुख्यमंत्रीपदापर्यंतच्या प्रवासाचे वर्णन या पुस्तकात केले आहे. त्यांनी ग्रामीण भागातील साध्या जीवनशैलीतून शिक्षण, सामाजिक कार्य आणि राजकारणाच्या माध्यमातून कसे पुढे आले, हे त्यांनी त्यांच्या अनुभवांच्या आधारे सांगितले आहे.

आर. आर. पाटील यांनी त्यांच्या बालपणापासून ते महाराष्ट्राच्या उपमुख्यमंत्रीपदापर्यंतच्या प्रवासाचे वर्णन या पुस्तकात केले आहे. 

आर. आर. पाटील, ज्यांना "आबा" या नावाने ओळखले जाते, हे महाराष्ट्रातील एक प्रामाणिक, स्वच्छ प्रतिमेचे आणि लोकाभिमुख नेते होते. त्यांनी महाराष्ट्राच्या राजकारणात महत्त्वपूर्ण योगदान दिले.

१६ ऑगस्ट १९५७ रोजी सांगली जिल्ह्यातील तासगाव तालुक्यातील अंजनी गावात जन्मलेल्या आर. आर. पाटील यांचे वडील गावचे सरपंच होते, परंतु त्यांची आर्थिक परिस्थिती साधारण होती. "कमवा आणि शिका" या सरकारी योजनेअंतर्गत त्यांनी शिक्षण घेतले. सांगलीच्या शांतिनिकेतन कॉलेजमधून बी.ए. आणि एल.एल.बी. पदवी प्राप्त केली .

जिल्हा परिषद सदस्य ते उपमुख्यमंत्री पदापर्यंतचा त्यांचा प्रवास हा एक कर्तृत्वशाली असा प्रवास होता .साधी राहणी आणि उच्च विचारसरणी हे तंत्र त्यांना अगदी तंतोतंत जुळतं .साहेब ज्यावेळेस उपमुख्यमंत्री पदाची शपथ घेत होते त्यावेळेस त्यांच्या मातोश्री या शेतात भांगलत होत्या .यावरूनच त्यांचे साधी राहणीमान आणि शेतकरी जीवन हे कळून येतं .सामान्य माणसाची त्यांची जुळलेली नाळ ही त्यांच्या यशस्वी जीवनाची खरी पायरी होती .

त्यांनी ग्रामीण भागातील साध्या जीवनशैलीतून शिक्षण, सामाजिक कार्य आणि राजकारणाच्या माध्यमातून कसे पुढे आले, हे त्यांनी त्यांच्या अनुभवांच्या आधारे सांगितले आहे.

बालपण आणि शिक्षण: पाटील यांचे बालपण अत्यंत साध्या आणि ग्रामीण वातावरणात गेले. त्यांनी शिक्षणासाठी केलेले प्रयत्न आणि त्यातील अडचणींचे वर्णन त्यांनी केले आहे.

सामाजिक कार्य: त्यांनी सामाजिक सुधारणांसाठी केलेले कार्य, विशेषतः ग्रामस्वच्छता आणि तंटामुक्त गाव अभियान यांचा उल्लेख केला आहे.

राजकीय कारकीर्द: पाटील यांनी त्यांच्या राजकीय प्रवासाची सुरुवात कशी केली, त्यातील चढ-उतार, आणि त्यांनी घेतलेले निर्णय यांचे विश्लेषण केले आहे.

मूल्ये आणि विचारधारा: त्यांनी त्यांच्या जीवनातील मूल्ये, जसे की प्रामाणिकपणा, पारदर्शकता आणि जनतेसाठी काम करण्याची वृत्ती, यांचा उल्लेख केला आहे.

पुस्तकाची लेखनशैली अत्यंत साधी, सरळ आणि हृदयस्पर्शी आहे. पाटील यांनी त्यांच्या अनुभवांचे वर्णन अत्यंत प्रामाणिकपणे केले आहे, ज्यामुळे वाचकांना त्यांच्या प्रवासाशी सहजपणे जोडता येते.

मी कसा घडलो हे पुस्तक केवळ एक आत्मकथन नसून, ते एक प्रेरणादायी दस्तऐवज आहे. आर. आर. पाटील यांच्या जीवनातील संघर्ष, मूल्ये आणि सामाजिक बांधिलकी यांचे प्रतिबिंब या पुस्तकात दिसते. हे पुस्तक वाचकांना त्यांच्या स्वतःच्या जीवनातील उद्दिष्टे आणि मूल्ये यांचा पुनर्विचार करण्यास प्रवृत्त करते.

हे पुस्तक वाचून वाचकांना सामाजिक कार्यातील महत्त्व, प्रामाणिकपणाची गरज आणि राजकारणातील पारदर्शकतेचे महत्त्व याची जाणीव होते. त्यामुळे, हे पुस्तक प्रत्येकाने एकदा तरी वाचावे, असे म्हणणे अतिशयोक्ती ठरणार नाही.

धन्यवाद .

☘️🍂☘️🍂☘️🍂☘️🍂🌾🎋🌾

          

सौ . अंजली शशिकांत गोडसे (शिर्के )

मु.पो मर्ढे ता . जि सातारा

पुस्तक क्र . ७२आई समजून घेताना

 

वाचनसाखळी समूह महाराष्ट्र राज्य

पुस्तक परिचयकर्ता- सौ अंजली शशिकांत गोडसे शिर्के मर्ढे सातारा

पुस्तक परिचय क्रमांक- ७२

पुस्तकाचे नाव - आई समजून घेताना

लेखकाचे नाव - उत्तम कांबळे

प्रकाशन व आवृत्ती- लोक वाङमय गृह

पृष्ठे संख्या– १६०

किंमत /स्वागत मूल्य-- ₹ २००

📖✒️📚📚📚📚📚📚📚📚📚

७२||पुस्तक परिचय

आई समजून घेताना

उत्तम कांबळे

कालचा दिवस मातृदिन म्हणून सर्वत्र साजरा केला गेला .

तुझ्या पदराखाली ममतेची गार सावली,  

दुःखातही हसणं शिकवणारी तूच दिव्य माऊली।  

जगाच्या रस्त्यांवर जेव्हा अंधार वाटतो,  

आई, तुझा हात धरला की उजेडच वाटतो .

 पण मी मात्र कालचा दिवस आई समजून घेताना हे उत्तम कांबळे लिखित पुस्तक वाचून साजरा केला .काल हे पुस्तक वाचले आणि आज त्याचा परिचय आपणा सर्वांसाठी सादर करीत आहे याचा मला विशेष आनंद वाटतो .आपल्या वाचन साखळीचा उद्देशच आहे वाचत रहा ,वाचत रहा आणि फक्त वाचत रहा .पण हे वाचन विधायक आणि समाज उपयोगी आणि आपल्यात काहीतरी चांगलं बदल घडवून आणणार पाहिजे . आपल्या पुस्तक परिचयातून इतरांनाही प्रेरणा मिळाली पाहिजे असं आपलं वाचन असलं पाहिजे .

उत्तम कांबळे यांचा जन्म ३१ मे १९५६ रोजी महाराष्ट्रातील कोल्हापूर जिल्ह्यातील टाकळीवाडी या गावात एका शेतमजूर कुटुंबात झाला. त्यांचे मूळ गाव बेळगाव जिल्ह्यातील शिरगुप्पी आहे. घरातील प्रतिकूल आर्थिक परिस्थितीमुळे त्यांनी कंपाउंडर, बाइंडर, वर्तमानपत्र विक्रेता, हमाल, बांधकाम मजूर अशी विविध कामे करत शिक्षण पूर्ण केले. त्यांनी राज्यशास्त्रात पदवी मिळवली.

उत्तम कांबळे यांनी विविध साहित्यप्रकारांत लेखन केले आहे, ज्यात आत्मकथन, कथा, कादंबरी, कविता, चरित्र, सामाजिक विश्लेषण आणि वैचारिक लेखन यांचा समावेश आहे. त्यांनी सुमारे ६३ पुस्तके प्रकाशित केली आहेत.

उत्तम कांबळे यांनी ८४व्या अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलनाचे अध्यक्षपद भूषवले आहे. त्यांनी मराठी भाषा, साहित्य आणि संस्कृतीच्या संवर्धनासाठी विविध व्यासपीठांवरून आपले विचार मांडले आहेत. 

त्यांचे लेखन डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर, महात्मा फुले आणि राजर्षी शाहू महाराज यांच्या विचारसरणीवर आधारित आहे. त्यांनी समाजातील विषमता, जातिव्यवस्था आणि अन्यायाविरुद्ध आपल्या लेखनातून आवाज उठवला आहे.

आई समजून घेताना" हे पुस्तक प्रसिद्ध सामाजिक कार्यकर्ते उत्तम कांबळे यांनी लिहिलेले एक संवेदनशील आणि अनुभवाधिष्ठित आत्मकथन आहे. या पुस्तकात लेखकाने आपल्या आयुष्यातील संघर्षमय प्रवासात आईचे स्थान, तिची भूमिका आणि तिच्या योगदानाची जाणीव अतिशय हृदयस्पर्शी पद्धतीने मांडलेली आहे. हे केवळ एक आत्मकथन नसून, एका आईच्या रूपात समस्त मातृत्वाचा गौरव करणारे लेखन आहे.

लेखकाने आपल्या लहानपणापासून ते मोठेपणीपर्यंत आईने केलेल्या त्यागाची, समजुतीची आणि निस्सीम प्रेमाची गोष्ट सांगितली आहे. शिक्षण, गरिबी, जातिव्यवस्थेचा सामना करताना एक आई कशी खंबीरपणे पाठीशी उभी राहते, हे पुस्तकाच्या केंद्रस्थानी आहे.

लेखकांची भाषाशैली अतिशय साधी, प्रवाही आणि भावनांनी ओतप्रोत भरलेली. 

उत्तम कांबळे यांची आई म्हणजे आक्का .त्यांच्याविषयी त्यांचे फॉर्मुला म्हणजेच पाण्याचा फार्मूला सांगताना खरंच सांगावं शहारे येतात .गरिबी आणि परिस्थिती काय असते या संघर्षातून जाणवतं .पाणी हे मुबलक आणि मोफत मिळते . पण या पाण्याचा फॉर्मुला वापरून अन्नाची काटकसर कशी करायची आक्काचा फॉर्मुला नंबर एक आहे .

लेखक उत्तम कांबळे या फॉर्मुल्या विषयी आपल्या पुस्तकाच्या मलपृष्ठावर लिहिताना म्हणतात,

पोटातील भूक शमवण्यासाठी आक्कार्न जणू एक फॉर्म्युलाच तयार केला होता. माझ्या शब्दांत पाणी फॉर्म्युला ! भूक जास्त लागली असेल आणि खाण्यासाठी अन्न कमी मिळत असेल तर जेवणापूर्वी भरपूर पाणी प्यावं... जेवता जेवताही प्यावं आणि जेवणानंतरही प्यावं... सबब अन्नाऐवजी पाण्यानेच पोट भरतं... कमी अन्नात भागतं. उपासमारीच्या काळात आणि विशेषतः डायबेटीस पचवण्याच्या काळात मला हा फॉर्म्युला खूप उपयोगी पडला. डायबेटीसवाल्याला खूप कडाडून भूक लागते. भरपूर खावंसं वाटतं अशा वेळी पाण्याचा मारा करून भुकेची धग संपवता येते. काही काळासाठी तरी शांत होते. आक्कानं स्वतः हा फॉर्म्युला आयुष्यभर वापरला. जेव्हा खाण्याचे दिवस आले तेव्हा तिच्या रोगाचेही दिवस आले हातात हात घालून... शस्त्रक्रिया न करता हायड्रोथेरपीचा वापर करून आणि तिला भरपूर पाणी प्यायला सांगून मुतखडा बाहेर पडतो का याचा प्रयोग सुरू झाला... खूप खूप पाणी पिताना ती कंटाळायची... एकसारखं पाणी पिऊन आतडी सुजतील असं म्हणायची... पण आम्ही तिला प्रोत्साहन द्यायचो... बायको प्रोत्साहन द्यायची... नातवंडं प्रोत्साहन द्यायची... आक्का पी पाणी... आत्या पाणी प्या... आजी पी पाणी... भरपूर पी... आणखी पी... पाणी फॉर्म्युला म्हातारपणी आपल्यावर उलटेल असं तिला कधी वाटलं नसावं...

काळजाला हात घालणारा असा हा प्रसंग .

ग्रामीण पार्श्वभूमीतून आलेल्या अनेक वाचकांना आक्का आपलीशी वाटते.या पुस्तकातील काही लक्षणीय किस्से सांगताना माझा ऊर अभिमानाने भरून येतो . एक आई आपल्या लेकरासाठी काय काय करू शकते याचं उदाहरण आई समजून घेताना या पुस्तकातून येतं .आपण सर्वजण मातृ दिवस साजरा करतो पण प्रत्यक्ष आई नक्की काय काय करते हे प्रत्यक्ष आपण पाहतोच . . उत्तम कांबळे यांनी आपल्या आईचे भाव विश्व हे पुस्तकात खूपच छान रीत्या अधोरेखित केलेल आहे .

लेखक परीक्षा देत असताना त्याच्या आईने उपाशीपोटी काम केले, पण त्याला भरपेट जेवायला दिलं. तिने स्वतःच्या गरजा मागे टाकून मुलाच्या शिक्षणाला सर्वोच्च प्राधान्य दिलं.

लेखक छोटा असताना भोंग्यांवर "जयभीम" ऐकायला मिळालं तेव्हा त्याच्या आईने त्याला डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांबद्दल सांगितलं. त्या क्षणी आई केवळ जन्मदात्री नव्हे, तर वैचारिक बीज पेरणारी बनते.

लेखकाच्या पहिल्या वाढदिवशी आईने दुसऱ्यांकडून थोडी उसनवारी घेऊनही साधा खाऊ करून दिला होता. तिच्यासाठी मुलाचा आनंद, स्वतःच्या कष्टांपेक्षा महत्त्वाचा होता.

लेखक शिक्षणात मागे पडतो की काय, याची चिंता घेऊन आई त्याच्या शिक्षकांना भेटायला जाते. शिक्षणाबद्दल तिचं स्वप्न आणि काळजी, हे सर्वसामान्य आईचं प्रतीक बनून उभं राहतं.

"आई समजून घेताना" हे पुस्तक केवळ एका आईची गोष्ट सांगत नाही, तर सामाजिक स्थिती, संघर्ष, शिक्षणाचे महत्त्व आणि मातृत्वाचा गौरव यांचं एक विलक्षण समायोजन सादर करतं. हे वाचताना आपणही आपल्या आईच्या आठवणीत हरवून जातो.सर्वांनी वाचावं असं सुंदर पुस्तक .आईसाठी सर्व काही .आईशिवाय या जगात काहीच नाही . धन्यवाद .

☘️🍂☘️🍂☘️🍂☘️🍂🌾🎋🌾

          

सौ . अंजली शशिकांत गोडसे (शिर्के )

मु.पो मर्ढे ता . जि सातारा