पुस्तक क्र. ८३ शिवपत्नी महाराणी सईबाई

 वाचनसाखळी समूह महाराष्ट्र राज्य

पुस्तक परिचयकर्ता- सौ अंजली शशिकांत गोडसे शिर्के मर्ढे सातारा

पुस्तक परिचय क्रमांक- ८३

पुस्तकाचे नाव - शिवपत्नी महाराणी सईबाई

लेखकाचे नाव - डॉ . सुवर्णा नाईक निंबाळकर

प्रकाशन व आवृत्ती- संस्कृती प्रकाशन पुणे

किंमत /स्वागत मूल्य-- ₹ ४००

📖✒️📚📚📚📚📚📚📚📚📚

८३||पुस्तक परिचय

शिवपत्नी महाराणी सईबाई

डॉ. सुवर्णा नाईक - निंबाळकर

शिवपत्नी महाराणी सईबाई" हे पुस्तक प्रसिद्ध लेखिका डॉ. सुवर्णा नाईक-निंबाळकर यांचं लेखन असून, छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या पत्नी महाराणी सईबाई यांचं चरित्रात्मक आणि ऐतिहासिक दर्शन यातून वाचकांसमोर उलगडण्यात आलं आहे. हे पुस्तक वाचत असताना मला पुढील मुद्द्यांच्या आधारे

या पुस्तकाबद्दल तुमच्याशी बोलायला आवडेल .

१. ऐतिहासिक पार्श्वभूमी:

या पुस्तकात १७व्या शतकातील मराठ्यांचा इतिहास, शाही परंपरा, स्त्रियांचं स्थान आणि तत्कालीन राजकारण यांचा अभ्यासपूर्ण मागोवा घेतला आहे. सईबाईंच्या जन्मापासून ते त्यांच्या मृत्यूपर्यंतचा प्रवास ऐतिहासिक संदर्भांसह मांडलेला आहे.

२. सईबाईंचं व्यक्तिमत्व:

सईबाई म्हणजे सौम्यता, संयम, आणि विवेक यांचा संगम. पुस्तकात त्यांच्या शांत, समंजस, आणि राजमातेस शोभेल अशा वागणुकीचं चित्रण आहे. शिवाजी महाराजांच्या जीवनावर आणि निर्णयांवर सईबाईंच्या सूक्ष्म पण प्रभावी प्रभावाचं वर्णन सुस्पष्टपणे केलं आहे.

३. कुटुंब आणि नातेसंबंध:

सईबाई आणि शिवाजी महाराज यांचं परस्पर स्नेहपूर्ण नातं, जिजाऊसाहेब, शहाजीराजे यांच्याशी असलेले संबंध, तसेच राजकन्या सखीबाई (सखुबाई), संभाजीराजे यांच्याशी सईबाईंचा प्रेमळ संबंध या सर्व नात्यांची भावनिक गुंफण पुस्तकात दिसून येते.

४. स्त्रीजीवनाचं दर्शन:

शाही स्त्रीची मर्यादा, अपेक्षा, तिचं राजकीय व सामाजिक स्थान – या सर्वांवर प्रकाश टाकताना लेखिकेने एक संवेदनशील स्त्री म्हणून सईबाईंचं चित्र उभं केलं आहे. सईबाईंचं स्त्रीत्व, त्याग, धैर्य, आणि कर्तव्यपरायणता यांचं रोमांचक आणि हृदयस्पर्शी वर्णन केलं आहे.

५. शैली आणि मांडणी:

डॉ. नाईक-निंबाळकर यांची भाषा साहित्यिक असूनही सुबोध आहे. त्यांनी ऐतिहासिक सत्यता टिकवून ठेवत सईबाईंचा जीवनप्रवास अत्यंत जिवंतपणे मांडला आहे. कधी कधी संवादरूप पद्धती वापरून त्या काळाचा अनुभव देण्याचा प्रयत्न केला आहे.

६. संशोधन आणि संदर्भ:

हे पुस्तक केवळ कल्पनेवर आधारित नसून, त्यामध्ये ऐतिहासिक दस्तऐवज, बखर, चरित्रे, आणि संशोधनपर ग्रंथ यांचा आधार घेतलेला आहे. त्यामुळे हे चरित्र केवळ भावनिक नाही, तर अभ्यासपूर्णदेखील आहे.

एकंदरीत मूल्यांकन:

"शिवपत्नी महाराणी सईबाई" हे पुस्तक म्हणजे केवळ एका महाराणीचं जीवनचरित्र नाही, तर तो एक ऐतिहासिक दस्तऐवज आहे, जो त्या काळातील स्त्री जीवन, मराठा साम्राज्याचं अंतरंग, आणि शिवाजी महाराजांच्या आयुष्यातील एक महत्त्वाची व्यक्तीमत्त्व उलगडतो.

हे पुस्तक वाचताना सईबाईंच्या दुःखद मृत्यूवर वाचक हळहळतो, तर त्यांच्या सच्च्या प्रेमावर आणि निष्ठेवर अभिमानही वाटतो.

मराठा इतिहासात रस असलेल्या वाचकांनी, तसेच ऐतिहासिक स्त्री व्यक्तिरेखांचा अभ्यास करणाऱ्यांनी हे पुस्तक नक्कीच वाचावं. 

सईबाई राणीसाहेबांची जागा इतिहासात कोणतीही राजस्त्री घेऊ शकत नाही. शिवछत्रपतींच्या यशस्वी कारकिर्दीमध्ये माँसाहेब जिजाऊ साहेबांएवढाच फलटणच्या नाईक निंबाळकर घराण्यातील सईबाई राणीसाहेबांचा तितकाच महत्त्वाचा वाटा आहे. सईबाईसाहेब थोर कुळात जन्मल्या. त्यांचे लग्नही थोर घराण्यात झाले; पण त्यांची थोरवी फक्त घराण्यावरच अवलंबून नव्हती, तर त्यांच्या अंगच्या गुणांवरही ती अवलंबून होती. छत्रपती शिवरायांचे सईबाईंच्यावर अत्यंत प्रेम होते. कोणत्याही अवघड कामगिरीवर जाताना जिजाऊ साहेबांबरोबर ते सईबाई राणीसाहेबांशीही विचारविनिमय करत होते. छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या भावजीवनात सईबाई राणीसाहेबांच्या एवढे कोणालाच मानाचे स्थान मिळाले नाही. सईबाईसाहेब छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या आवडत्या पत्नी, छत्रपती शंभूराजांच्या मातोश्री, जिजाऊ साहेबांच्या आवडत्या सून, फलटणच्या शौर्यशाली मुधोजी नाईक निंबाळकरांची लेक व आम्हा संपूर्ण शिवप्रेमींना सईबाई राणीसाहेबांच्याबद्दल वाटणारे प्रेम व जिव्हाळा फलटणच्या श्रीमंत रामराजे नाईक निंबाळकर यांची पुस्तक लिहिण्याविषयीची तळमळ यातूनच सईबाई राणीसाहेबांचे चरित्र सुवर्णाताई निंबाळकर यांच्याकडून लिहिले गेले असे ते स्वतः सांगतात . पत्नी सईबाई या सातारा जिल्ह्यातील फलटणच्या याचा आम्हाला विशेष अभिमान आहे छत्रपती शंभू महाराजांच्या माता सही बाईसाहेब यांच्या स्मृतीस सर्व जिजाऊंच्या लेकी स्वराज्यातील शिवेदार स्वराज्यातील मावळे आणि तमाम जनतेकडून विनम्र अभिवादन आणि मानाचा मुजरा आजही सईबाईंची समाधी राजगड येथे आहे .त्यांच्या स्मृतीस विनम्र अभिवादन .

☘️🍂☘️🍂☘️🍂☘️🍂🌾🎋🌾

          

सौ . अंजली शशिकांत गोडसे (शिर्के )

मु.पो मर्ढे ता . जि सातारा