९९ वे अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन सातारा गझलकट्टा

 

१५५ गणितगप्पा

 वाचनसाखळी समूह महाराष्ट्र राज्य

पुस्तक परिचयकर्ता- सौ अंजली शशिकांत गोडसे शिर्के मर्ढे सातारा

पुस्तक परिचय क्रमांक- १५५ 

पुस्तकाचे नाव - गणित गप्पा

लेखकाचे नाव - मंगला नारळीकर

प्रकाशन  व आवृत्ती- राजहंस प्रकाशन पुणे

पृष्ठे संख्या–  ८१

किंमत /स्वागत मूल्य-- ₹ १३०

📖✒️📚📚📚📚📚📚📚📚📚

१५५ |पुस्तक परिचय

गणित गप्पा – लेखिका : मंगला नारळीकर

गणित म्हणजे अवघड आकडेमोड! छे नाही! गणित म्हणजे तर्क, विचार, विश्लेषण आणि जगाकडे पाहण्याचा वैज्ञानिक दृष्टिकोन. गणित म्हणजे उजव्या डाव्या मेंदूला एकाच वेळी समान चालना देणारी चमत्कारिक प्रक्रिया. बर्‍याच वेळा गणिताचं नाव जरी घेतलं तरी अनेक विद्यार्थी, पालक, शिक्षक यांना आतून भीती वाटते. “अरे बापरे…! गणित म्हणजे फारच अवघड!”, “मॅडम मला गणित समजतच नाही!”, “गणिताचा तास म्हणजे ताण!” अशा अनेक वाक्यांनी गणिताची प्रतिमा आपणच नकारात्मक केली आहे. पण त्या उलट गणित हा विषय खूप सुंदर, खूप खेळकर, खूप आनंद देणारा आहे. आणि हा आनंद, ही गोडी, ही सहजता… ही मनाला भिडणारी, गणिताशी जिव्हाळ्याची मैत्री करून देणारी भाषा – लेखिका मंगला नारळीकर यांनी त्यांच्या “गणित गप्पा” या पुस्तकामध्ये अप्रतिमरीत्या टिपली आहे.

मंगला नारळीकर हे नाव म्हणजे गणितावर सहज प्रेम करायला लावणारं नाव. भारतातील प्रसिद्ध वैज्ञानिक, गणितज्ञ डॉ. नारळीकर यांचं सहचर्य… आणि स्वतःचा अभ्यास, योगदान आणि अध्यापनातून आलेला अनुभव – या सगळ्यांचा संगम या पुस्तकात अवघड ते सोपं, गुंतागुंतीचं ते साधं, थिअरी ते लॉजिक, संकल्पना ते अनुप्रयोग – या सुंदर पुलांनी बांधलेला आहे.

“गणित गप्पा” हे पुस्तक या शब्दातच खूप काही सांगून जाते. हे ‘टेक्स्टबुक स्टाईल शिक्षण’ नाही. ही गप्पांची उब आहे, ही विद्यार्थ्याशी मैत्री आहे, ही पद्धत म्हणजे teacher centered लर्निंग सोडून student oriented लर्निंगचा खूप सुंदर, समतोल आणि result oriented अनुभव आहे. पुस्तकात गणित शिकवलं नाही… गणिताशी मैत्री करून दिली आहे. आणि ही मैत्रीच कायमची टिकते.

आजची पिढी माहितीने ओतप्रोत आहे, मोबाईल, AI, डिजिटल माध्यमं, apps, गेम्स, reels, animations यामध्ये प्रश्न फार आहेत पण विचार फार कमी आहे. प्रश्नांची उत्तरं शोधण्यापेक्षा तयार उत्तरं शोधण्याची सवय झाली आहे. अशा काळात “गणित गप्पा” हे पुस्तक विचार करायला लावणारे, आकडेमोडीमागचं तत्त्व समजायला लावणारे, गणितातील patterns, connection, results, predictions यांची सहज अनुभूती देणारे पुस्तक ठरते.

लेखिकेची भाषा अतिशय सुटसुटीत, खळाळून हासवणारी, प्रसंगी विनोदी आणि रोजच्या आयुष्यातील उदाहरणांवर आधारलेली आहे. अशा भाषा व शैलीमुळे विद्यार्थ्यांना गणितातील जड, कोरड्या संकल्पना एकदम रसाळ वाटतात. पुस्तकातील प्रत्येक भाग हे गणित शिकण्यापेक्षा गणित जगण्याची प्रक्रिया बनवतो. घरातील बिस्किटांचा पॅक, रांगोळीचे नक्षी, फुलांची पाकळी, चौरस - त्रिकोण - आयत - वर्तुळ यांचे patterns, पैशाची नाणी, गाडीचा स्पीड, वेळ, पावसाचं प्रमाण, बाजारातील भाव, किलो-ग्रामची मापं – सर्वत्र गणित आहे… हे हे पुस्तक इतकं natural करून दाखवतं की विद्यार्थी त्याच क्षणी म्हणतो “अरे… गणित म्हणजे माझ्या आजूबाजूचे जग आहे!”

हे पुस्तक शिक्षकांसाठी तर जणू treasure आहे. कारण गणित शिकवताना “कठीण वाटू नये, घाबरू नये आणि उत्तरांसाठी भीक मागू नये” ही वृत्ती रुजवणे अत्यंत मोठं आणि आव्हानात्मक काम असते. “गणित गप्पा” हे पुस्तक शिक्षकांना teaching aids, teaching pattern, example based conceptual clarity, curiosity based learning, observation based explanation इत्यादी उत्तम आणि practically useful insights देतं. पालकांसाठी हे पुस्तक एक प्रकारचा confidence booster आहे. अनेक पालकांना स्वतःलाच गणिताची भीती असल्यामुळे ते मुलांनाही “जड आहे, अवघड आहे, चुका होतील” अशी negative programming नकळत करतात. पण हे पुस्तक पालकांना गणिताच्या भितीपासून मुक्त करतं आणि मूलाला positive perspective ने शिकवण्याची mindset घडवतं.

“गणित गप्पा” मधील chapters हे खूप नैसर्गिक, logical आणि flow आधारित आहेत. प्रत्येक chapter वेगळा विषय घेतो पण एकमेकांशी अदृश्य धाग्याने जोडला गेलेला आहे. गणिताला formula based subject म्हणून नाही तर reasoning based science म्हणून पाहण्याची वृत्ती या पुस्तकामुळे निर्माण होते. जिथे reasoning आहे तिथे argument आहे. जिथे argument आहे तिथे curiosity आहे. आणि जिथे curiosity आहे तिथे learning आपोआप create होते.

गणित म्हणजे फक्त marks नाही… गणित म्हणजे analytical thinking, गणित म्हणजे problem breakdown strategy, गणित म्हणजे systematic approach, गणित म्हणजे कुतूहलाला उत्तर शोधण्याचं विज्ञान! आज competitive exams पासून career based decisions पर्यंत गणिताची logic everywhere आहे. “गणित गप्पा” हे पुस्तक केवळ गणित शिकवून परिणाम देत नाही तर गणिताची गोडी निर्माण करून lifelong impact देते. ही गोडी शिकवली जात नाही… ती निर्माण केली जाते. आणि ती अशीच literature based learning materialमधून निर्माण होते.

शेवटी एक महत्वाचं – गणित म्हणजे चिंता नव्हे, गणित म्हणजे उत्सुकता. गणित म्हणजे घोकंपट्टी नव्हे, गणित म्हणजे समझूत. गणित म्हणजे textbook pressure नव्हे, गणित म्हणजे आनंद. गणित म्हणजे equation नाही, गणित म्हणजे विचार. आणि म्हणूनच गणित म्हणजे फक्त marks नव्हेत – गणित म्हणजे जीवन जगण्याची विचारशैली!

हे संपूर्ण तत्वज्ञान “गणित गप्पा” या पुस्तकामध्ये इतक्या सुंदरपणे साकार झालं आहे की विद्यार्थी, पालक, शिक्षक या तिघांनाही हे पुस्तक आत्मविश्वास, teaching guidance, perspective आणि आनंद देते. आणि त्यामुळे गणिताचा कठोर, अवघड, दडपणाचा विषय – एकदम स्नेहाळ, मैत्रीपूर्ण, खेळकर आणि रम्य विषय बनतो.

म्हणूनच “गणित गप्पा” हे पुस्तक कोणत्याही वयोगटासाठी, गणित आवडणाऱ्या / नावडणाऱ्या / मध्यम गटातील – सर्वांसाठी आवश्यक, उपयुक्त आणि खूप प्रेरणादायी आहे.

गणिताशी आयुष्यभराची मैत्री करायची असेल तर हे पुस्तक नक्की वाचा!

आणि मग जाणवा…

गणित म्हणजे डोकेदुखी नाही…

गणित म्हणजे आनंद! गणित म्हणजे खेळ! आणि गणित म्हणजे हमखास शंभर टक्के गुणांची खात्री!!

धन्यवाद .

☘️🍂☘️🍂☘️🍂☘️🍂🌾🎋🌾

          

सौ . अंजली शशिकांत गोडसे (शिर्के )

मु.पो मर्ढे ता . जि सातारा

१५४ .तात्या

 वाचनसाखळी समूह महाराष्ट्र राज्य

पुस्तक परिचयकर्ता- सौ अंजली शशिकांत गोडसे शिर्के मर्ढे सातारा

पुस्तक परिचय क्रमांक- १५ ४

पुस्तकाचे नाव - तात्या

लेखकाचे नाव - डॉ संदीप डाकवे

प्रकाशन व आवृत्ती- स्पंदन प्रकाशन पाटण

पृष्ठे संख्या– ७२

किंमत /स्वागत मूल्य-- ₹ १५०

📖✒️📚📚📚📚📚📚📚📚📚

१ ५४ |पुस्तक परिचय

 “तात्या”

लेखक : डॉ. संदीप डाकवे

प्रस्तावना : प्राचार्य डॉ. यशवंत पाटणे

महाराष्ट्राचे पहिले मुख्यमंत्री यशवंतराव चव्हाण आणि भारताचे संरक्षण मंत्री यशवंतराव चव्हाण यांची कर्मभूमी म्हणजे कराड .याच कराड नगरीत वेणूताई चव्हाण सभागृहात स्वर्गीय राजाराम डाकवे राज्यस्तरीय साहित्य पुरस्कार या पुरस्काराने ओंजळीतला चंद्र या माझ्या कविता संग्रहाला गौरविण्यात आले . त्यावेळेस बक्षीस रूपात तात्या हे पुस्तक माझ्या ओंजळीत पडले .

माणसाचे जीवन हे कोणत्याही अलंकाराने सजवले, आभूषणे घातली, कीर्ती-वाखाणणीने गौरविले, तरी त्या जीवनात सर्वात मोठा तेजोभास असतो तो – त्याच्या संस्कारांचा. भूमी, काळ, परिस्थिती आणि कुटुंब या चौकटीत जो व्यक्ती घडतो… त्याच्या जीवनातील प्रत्येक टप्प्यावर, प्रत्येक पावलावर जे अदृश्य शिकवणांचे, अनुभवांचे आणि वडिलकीच्या आलिंगनाचे सावली वृक्ष उभे असतात… ते वृक्ष म्हणजे तीर्थरूप असतात.

डॉ. संदीप डाकवे यांनी आपल्या स्वर्गीय वडिलांचे – तात्या यांचे जीवन शब्दबद्ध करताना जे केवळ पुस्तक निर्माण केले नाही, तर जणू पालखीच उचलली. ती पालखी अक्षरांची… आदराची… स्मृतींची… आणि मानवी मूल्यांची. “तात्या” हा चरित्रग्रंथ म्हणजे वास्तवातील ऋणानुबंधांचे, संस्कारांचे आणि माणुसकीचे अढळ स्मारक आहे.

सातारा जिल्ह्यातील पाटण तालुक्यातील डाकेवाडी (काळगाव) या साध्या ग्रामीण मातीमधून तात्यांचा उगम झाला. दारिद्र्य, मर्यादा आणि जीवनातील संघर्ष यांमधून त्यांनी उभे राहायला शिकले. चार पैशांच्या कमाईसाठी मुंबई गाठली… कठोर श्रम केले… पण जीवनाला कटू बनू दिले नाही. मेहनत, सचोटी आणि माणुसकी या तीन अंगभूत मूल्यांना त्यांनी आपले धर्मव्रत मानले. हीच त्यांची परंपरा. हीच त्यांची गुरुकिल्ली. हीच त्यांची जीवन-उंची.

लेखक संदीप यांच्यातील कलाकार, संवेदनशील पत्रकार आणि चित्तवेधक समाजजिवन निरीक्षक ही त्रिस्थिती पुस्तकात लख्ख भासते. ते म्हणतात चित्रकारी हा माझा छंद, पण पत्रकारिता माझे व्रत. दोन्हींची नजर हे पुस्तक वाचताना अनुभवाला येते. रंगरेषांची निर्मिती करण्याचे कौशल्य जे त्यांच्या जादुई बोटांत आहे, तसंच शब्दातील रंग रचून व्यक्तिचित्र रंगवण्याची त्यांची कला प्रत्येक पानावर भासते.

तात्या यांचे जीवन केवळ घरापुरते सीमित नव्हते. देवपूजा, ग्रामीण समाजातील धर्मभावना, गावपरंपरा, जनावरांवरील माया, शेतावरचा श्रम, गावातील धार्मिक-सांस्कृतिक उपक्रमांमध्ये सहभाग, लोकांशी प्रेमळ संबंध, मदत… हे सारे त्यांच्या दैनंदिनीत होते. ते मानवतेचे मानदंड होते.

तसेच त्यांचे नाजूक नावाचे बैलाशी असलेले नाते… हे अध्याय पुस्तकातील सर्वाधिक भावणारे चित्र आहे. शब्द वाचताना वाचकाला नाजूकची चुणूक, त्याचे कान टवकारणे, सावध होणे… आणि तात्यांना कोण भेटायला आले तर त्या माणसाकडे संशयाने पाहणे हे सारे जणू समोर पाहिल्यासारखे दिसते. माणसाचे, प्राण्याचे भाव, भाषाहीन वेदना यांचे अर्थ लावण्याचे तात्यांचे सामर्थ्य हे पुस्तकातील मोठे अध्यात्मिक स्वरूपाचे सौंदर्य आहे.

तात्यांच्या आयुष्यातल्या प्रत्येक घटकाचे, प्रत्येक घटना-ठिपक्याचे महत्व लेखकाने शोधून काढले आहे. मुंबईच्या वास, तिथल्या साध्या जेवणाची चव, कोणतीही गोष्ट वाया न घालवणे, जुन्या साहित्याची किंमत समजून घेणे, कोणतेही काम ते मनापासून करणे… हा त्यांचा जीवनमंत्र संदीप यांच्या शब्दातून वाचकाला जिवंतपणे भिडतो.

“मातापित्यांची भक्ती हीच आंतरशक्ती” – हा विचार या पुस्तकाचा मूलाधार आहे. आजच्या काळात आई-वडिलांचे स्मरण करणे म्हणजे जणू जुनाट आणि कालबाह्य गोष्ट मानणाऱ्या पिढीत… हा पुस्तक आदर्श उपहार आहे. स्मरणग्रंथांच्या पद्धतीत लिहिलेले असले तरी ‘तात्या’ हे स्वतःचे अस्तित्व नसून जनश्रुती बनण्याची ताकद असलेले ग्रंथ आहे.

पत्र व्यवहार हे माणसाच्या मनाचे जिवंत पान. “आमी ठणठणीत हाय” अशा एका वाक्यात तात्यांनी कुटुंबाची खुशाली सांगितली आहे आणि त्याच एका वाक्यात “हातपाय सांभाळून काम करा” अशी लाखमोलाची काळजीही ठेवली आहे. हीच मराठी पत्रलेखनाची अगदी गावगाठ्याची, पण चिरंतन संस्कृती या पुस्तकात जपली गेली आहे.

संदीप सरांनी पत्रकारिता क्षेत्रात मिळवलेल्या मानांच्या प्रसंगी तात्यांचे उपस्थित राहणे… आणि त्यांचे स्टेजवर नाव पुकारल्यानंतर उमटलेले रोमांच हे क्षण वाचकाच्या हृदयात निखारे पेटवतात. मुलाने मिळवलेला गौरव म्हणजे पित्याची समाधी – हे तात्यांनी शेवटच्या क्षणी अनुभवले.

प्राचार्य डॉ. यशवंत पाटणे यांनी दिलेली या ग्रंथाला प्रस्तावना या पुस्तकाची शोभा वाढवते कारण अशा अनुभवी अभ्यासकाच्या लेखणीतून या पुस्तकाचे तात्त्विक स्थान अधिक सुदृढ होते.

पुस्तक ‘तात्या’ हे फक्त संदीप डाकवे यांच्या वडिलांचे चरित्र नसून –

हे “मानवी मूल्यांचा अभ्यासग्रंथ” आहे.

ही भारतातील ग्रामीण कुटुंबव्यवस्था, संस्कार, परंपरा, रक्तदत्त ऋण आणि माणसे कमावण्याची पिढीजात पद्धत याचे दस्तऐवजन आहे.

स्पंदन प्रकाशन तर्फे प्रकाशित हा ग्रंथ, पुढील पिढ्यांसाठी “स्मृतींचे विद्यापीठ” ठरू शकतो. स्वभाव, संस्कृती, इतिहास, अध्यात्म आणि ग्रामीण आयुष्य एकत्र विणणारे हे पुस्तक – तात्या या साध्या, पण थोर माणसाचे गौरवगीत आहे.

नाती, माणुसकी आणि संस्कार ज्या समाजात हरवत आहेत…

त्या समाजाला हा ग्रंथ डोळ्यात बघून सांगतो –

“सर्वात मोठा वारसा म्हणजे संस्कार.”

आणि त्याची हीच जिवंत खूण “तात्या”.

धन्यवाद .

☘️🍂☘️🍂☘️🍂☘️🍂🌾🎋🌾          

सौ . अंजली शशिकांत गोडसे (शिर्के )

मु.पो मर्ढे ता . जि सातारा