पुस्तक क्र १५९ सांकव

 

वाचनसाखळी समूह महाराष्ट्र राज्य

पुस्तक परिचयकर्ता- सौ अंजली शशिकांत गोडसे शिर्के मर्ढे सातारा

पुस्तक परिचय क्रमांक- १ ५ ९

पुस्तकाचे नाव - सांकव

लेखकाचे नाव - डॉ .संजय जगताप

प्रकाशन व आवृत्ती- चपराक प्रकाशन

पृष्ठे संख्या– १७६

किंमत /स्वागत मूल्य-- ₹ ३००

📖✒️📚📚📚📚📚📚📚📚📚

१ ५ ९ |पुस्तक परिचय

*सांकव*

*लेखक : डॉ. संजय जगताप*

मराठी प्रवासवर्णन साहित्याच्या विश्वात आपली स्वतंत्र ओळख निर्माण करणारे, अभ्यासू दृष्टी, संवेदनशील मन आणि अनुभवांना शब्दरूप देण्याची विलक्षण हातोटी असलेले लेखक म्हणजे *डॉ. संजय जगताप*. त्यांचे सातवे पुस्तक ‘सांकव’ हे केवळ प्रवासवर्णन नाही, तर जगभरातील विविध संस्कृती, माणसं, मूल्यव्यवस्था आणि जीवनपद्धती यांचा सखोल, समतोल व अनुभवसमृद्ध दस्तऐवज आहे.९९ व्या अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलनाच्या ऐतिहासिक पर्वावर, सातारा येथील *कवीकट्ट्यावर ‘सांकव’ या पुस्तकाचे प्रकाशन*होणे, हीच या ग्रंथाच्या साहित्यिक महत्त्वाची साक्ष आहे. त्या सोहळ्याचा साक्षीदार होण्याचा योग येणं, ही वाचकासाठीही अभिमानाची बाब ठरते. आदरणीय डॉ. संजय जगताप सर हे केवळ लेखक नसून, मित्र, मार्गदर्शक आणि प्रेरणादायी व्यक्तिमत्त्व आहेत आणि हीच आपुलकी, हीच संवेदनशीलता ‘सांकव’च्या प्रत्येक पानातून जाणवत .‘सांकव’ हा शब्द मराठी मातीशी नातं सांगणारा. दोन काठांना जोडणारा, अंतर कमी करणारा, प्रवास सुलभ करणारा **सांकव** हाच या पुस्तकाचा गाभा आहे. देश-विदेशातील भौगोलिक अंतर, संस्कृतींचे अंतर, माणसांमधील भिन्नता यांना जोडण्याचं काम हे पुस्तक करतं. लेखक स्वतःच्या अनुभवांचा सांकव उभारतो आणि वाचकाला त्या अनुभवविश्वात सहजपणे घेऊन जातो.

‘सांकव’मध्ये समाविष्ट असलेले प्रवास हे केवळ स्थळदर्शनापुरते मर्यादित नाहीत. प्रत्येक ठिकाणी लेखक **इतिहास, संस्कृती, शिक्षणपद्धती, सामाजिक रचना, धार्मिक परंपरा, स्थापत्यकला आणि मानवी स्वभाव** यांचा सूक्ष्म वेध घेतो. त्यामुळे हे पुस्तक वाचताना आपण फक्त प्रवास वाचत नाही, तर त्या ठिकाणाचा **अनुभव** घेतो.

या पुस्तकातील प्रवासांची व्याप्ती अफाट आहे .

*लंडन* : आधुनिकतेचा श्वास, इतिहासाची सावली आणि शिस्तबद्ध जीवनशैली

*सिंगापूर* : शिक्षणपद्धतीतील शिस्त, गुणवत्ता आणि भविष्यदृष्टी

*इंडोनेशिया बाली बेट* : निसर्ग, अध्यात्म आणि सांस्कृतिक सौंदर्याचा संगम

*दुबई* : वाळवंटातून उभा राहिलेला आधुनिकतेचा चमत्कार

देशांतर्गत प्रवासही तितकाच प्रभावीपणे उलगडतो .

*राष्ट्रपती भवन, नवी दिल्ली** आणि *राजभवन, मुंबई*: लोकशाही व्यवस्थेची भव्य प्रतीकं

*लाल किल्ला, दिल्ली* व *गोवळकोंडा किल्ला* : इतिहासाचा जिवंत साक्षीदार

*लोटस टेम्पल* : शांततेचा आणि सर्वधर्मसमभावाचा संगम

‘सांकव’मध्ये धार्मिक व आध्यात्मिक स्थळांचे वर्णन केवळ भावनिक नाही, तर अभ्यासपूर्ण आहे.

*रामेश्वरम*आणि *मदुराईचे मीनाक्षी अम्मन मंदिर*: दाक्षिणात्य स्थापत्यकलेचा आणि भक्तीभावाचा संगम

*वैष्णोदेवी* : श्रद्धा, संयम आणि आत्मिक बळाचा अनुभव

* **देवप्रयाग, हरिद्वार* : नद्यांचा संगम आणि जीवनदर्शन*सुवर्ण मंदिर* : समता, सेवा आणि मानवतेचा आदर्श

लेखक या स्थळांकडे पाहतो तेव्हा केवळ भाविक म्हणून नाही, तर *संवेदनशील निरीक्षक*म्हणून पाहतो. त्यामुळे वाचकाला त्या ठिकाणांचा आध्यात्मिक अर्थ नव्याने उमगतो.

या पुस्तकात भारताच्या वैभवशाली इतिहासाचे आणि निसर्गसौंदर्याचे अनेक पैलू उलगडतात.*चित्तोडगड*, *पन्हाळा किल्ला*, *आग्रा किल्ला* : शौर्य, स्वाभिमान आणि बलिदानाची गाथा *ताजमहाल* : प्रेमाचं अमर प्रतीक—‘आम्ही पाहिलेला ताजमहाल’ या अनुभवातून लेखकाची भावनिक नोंद विशेष ठरते* *मसुरी*, *उटी*, *देवभूमी उत्तराखंड* : निसर्गाशी संवाद साधणारा प्रवास* *कन्याकुमारी* : तीन सागरांचा संगम आणि भारतीयत्वाची अनुभूती

लेखकाला समुद्राची, किनाऱ्यांची ओढ विशेष भावते* *हरीहरेश्वर*, *गणपतीपुळे*, *श्रीवर्धन*, *दिवेआगर* : कोकणाचं अल्लड, निर्मळ रूप

या वर्णनांमध्ये केवळ निसर्ग नाही, तर कोकणातील माणूस, त्यांची साधी जीवनशैली, नात्यांमधील आपुलकी यांचं सुंदर चित्रण आहे.

डॉ. संजय जगताप यांची लेखनशैली ही ‘सांकव’ची सर्वात मोठी ताकद आहे. भाषा *साधी, सरळ, पण आशयगर्भ* आहे. कुठेही अति अलंकारिकपणा नाही; मात्र प्रत्येक वाक्यात अनुभवाची प्रामाणिकता आहे. माहिती देताना लेखक शिक्षकासारखा समजावतो, तर अनुभव सांगताना मित्रासारखा आपुलकीने बोलतो.पुस्तक वाचताना असं वाटतं कीआपण कधी इथे पोहोचलो आणि हा कधी भाग पाहिला अनुभवला आणि कधी आत्मसात केला हे कळतच नाही .

‘सांकव’मध्ये विस्तृत माहिती आहे.इतिहास, भौगोलिक तपशील, सांस्कृतिक संदर्भ पण ती माहिती *कोरडी वाटत नाही*. अनुभवांच्या ओघात ती सहज मिसळलेली आहे. त्यामुळे हे पुस्तक केवळ वाचनासाठी नाही, तर *संदर्भग्रंथ* म्हणूनही उपयुक्त ठरते.

‘सांकव’ हे पुस्तक प्रवासप्रेमींसाठी, विद्यार्थ्यांसाठी, शिक्षकांसाठी, अभ्यासकांसाठी आणि सर्वसामान्य वाचकांसाठीही तितकंच महत्त्वाचं आहे. हे पुस्तक वाचकाला प्रवास घडवतं भौगोलिकच नाही, तर *वैचारिक, सांस्कृतिक आणि आत्मिक* प्रवास.

डॉ. संजय जगताप सरांचे हे सातवे पुस्तक म्हणजे त्यांच्या अनुभवसंपदेचा, निरीक्षणशक्तीचा आणि साहित्यिक परिपक्वतेचा परिपूर्ण आविष्कार आहे. ‘सांकव’ वाचल्यानंतर वाचकाच्या मनात एकच भावना उरते.

“प्रवास हा फक्त स्थळांचा नसतो; तो माणसाचा, विचारांचा आणि जीवनाचा असतो.”

अशा या समृद्ध, अनुभवप्रधान आणि प्रेरणादायी पुस्तकाला मनःपूर्वक शुभेच्छा!

धन्यवाद .

☘️🍂☘️🍂☘️🍂☘️🍂🌾🎋🌾

सौ . अंजली शशिकांत गोडसे (शिर्के )

मु.पो मर्ढे ता . जि सातारा