Thursday, December 18, 2025

१५८ गंमत शाळा भाग एक


 वाचनसाखळी समूह महाराष्ट्र राज्य

पुस्तक परिचयकर्ता- सौ अंजली शशिकांत गोडसे शिर्के मर्ढे सातारा

पुस्तक परिचय क्रमांक- १ ५ ८

पुस्तकाचे नाव - गंमतशाळा

लेखकाचे नाव - राजीव तांबे

प्रकाशन व आवृत्ती- राजहंस प्रकाशन पुणे

पृष्ठे संख्या– ११९

किंमत /स्वागत मूल्य-- ₹ १४०

📖✒️📚📚📚📚📚📚📚📚📚

१ ५ ८ |पुस्तक परिचय

*गंमत शाळा*

राजीव तांबे

आजच्या वेगवान, तंत्रज्ञानप्रधान युगात मुलांचे शिक्षण केवळ पाठ्यपुस्तकांपुरते मर्यादित न राहता अनुभवाधिष्ठित, प्रयोगशील आणि आनंददायी व्हावे अशी सर्वांचीच अपेक्षा असते. अशा काळात **राजीव तांबे यांचे *‘गंमत शाळा’*** हे पुस्तक म्हणजे शिक्षणाला आनंदाची, कुतूहलाची आणि प्रयोगशीलतेची जोड देणारा एक अत्यंत सुंदर प्रयत्न आहे. हे पुस्तक केवळ वाचनासाठी नसून *अनुभवण्यासाठी* आहे; केवळ शिकवण देणारे नसून *शिकण्याची प्रक्रिया* जिवंत करणारे आहे.

*गंमत शाळा* हे नावच पुस्तकाचा आत्मा सांगून जाते. ही शाळा ना चार भिंतींमध्ये अडकलेली आहे, ना वेळापत्रकाच्या चौकटीत बंदिस्त. ही शाळा आहे घरातली, अंगणातली, स्वयंपाकघरातली, आजीआजोबांच्या आठवणींमधली आणि नातवाच्या प्रश्नांमधली. या पुस्तकातून घर शाळेत येते आणि शाळा घरात शिरते.

या पुस्तकाची सर्वात मोठी जमेची बाजू म्हणजे त्याची **कथारचना**. एकूण **३० विज्ञानकथा** या पुस्तकात दिलेल्या असून त्या सर्व कथा आजीआजोबा आणि त्यांचा नातू यांच्यातील संवादातून उलगडतात. आजी-आजोबांचे अनुभव, निरीक्षणे, साधी भाषा आणि नातवाचे निरागस प्रश्न या संवादातून विज्ञान अगदी सहजपणे उलगडत जाते.

ही मांडणी मुलांना जवळची वाटते, कारण आजी-आजोबा म्हणजे विश्वास, प्रेम आणि गोष्टींचा खजिना. त्यामुळे विज्ञान ही कोरडी, अवघड गोष्ट न वाटता **घरगुती गप्पांमधून उमलणारे ज्ञान** बनते.

*गंमत शाळा* हे पुस्तक नुसत्या विज्ञानकथा सांगत नाही; तर **विज्ञान प्रयोग कथांच्या स्वरूपात मांडते**. म्हणजे प्रत्येक कथा ही एखाद्या छोट्याशा प्रयोगाभोवती फिरते. हे प्रयोग कुठल्याही प्रयोगशाळेतले नाहीत, महागड्या साधनांचे नाहीत. ते केले जातात.

* घरात सहज उपलब्ध वस्तूंमधून

* स्वयंपाकघरातील साहित्यांतून

* खेळण्यांतून

* रोजच्या अनुभवांतून

प्रत्येक प्रयोगामागील **विज्ञान अत्यंत सोप्या, ओघवत्या भाषेत** समजावून सांगितले आहे. त्यामुळे मुलांना “हे असंच का?” हा प्रश्न पडतो आणि त्याचं उत्तर प्रयोगातूनच मिळतं.

या पुस्तकातील काही निवडक कथांची शीर्षकेच मुलांमध्ये उत्सुकता निर्माण करतात.

* *हत्तीचे वजन करा*

* *अंडे का फंडा*

* *चुंबक जादू*

* *गारेगार पाण्याची माळ*

* *वरच्यावर जादू*

* *प्रेमाचा घास*

* *जादूची खुर्ची*

* *पळणारा चंद्र*

ही शीर्षके वाचतानाच मुलांच्या डोळ्यांत कुतूहल चमकते. “हत्तीचं वजन कसं काय करायचं?”, “अंड्याचा फंडा म्हणजे काय?”, “चुंबक खरंच जादू करतो का?” असे प्रश्न मनात उभे राहतात. आणि कथा वाचताना त्यांची उत्तरं प्रयोगातून सापडतात.

हे पुस्तक मुलांची **सुप्त सर्जनशीलता शोधून काढणारी शाळा** आहे. प्रयोग करताना मुले विचार करतात, निरीक्षण करतात, अंदाज बांधतात, चुका करतात आणि पुन्हा प्रयत्न करतात. हीच तर खरी शिकण्याची प्रक्रिया आहे.

आजच्या शिक्षणपद्धतीत जिथे “बरोबरचूक” यावर भर असतो, तिथे *गंमत शाळा* मुलांना सांगते.

हे पुस्तक केवळ मुलांसाठीच नव्हे तर **प्रत्येक शिक्षकासाठी एक प्रेरणास्थान** आहे. वर्गात विज्ञान कसं शिकवावं, प्रयोग कसे सोपे करता येतील, गोष्टींच्या माध्यमातून संकल्पना कशा समजावता येतील याचं सुंदर उदाहरण म्हणजे *गंमत शाळा*.

शिक्षक या पुस्तकातील प्रयोग थेट वर्गात वापरू शकतात, उपक्रम रचू शकतात आणि मुलांमध्ये वैज्ञानिक दृष्टिकोन विकसित करू शकतात.

पालकांसाठी हे पुस्तक म्हणजे **मुलांबरोबर गुणवत्तापूर्ण वेळ घालवण्याचं साधन** आहे. मोबाईल, टीव्हीपासून थोडं दूर नेऊन, मुलांना आई-वडील, आजी-आजोबांसोबत प्रयोग करत शिकता येईल, हसता येईल, बोलता येईल — अशी संधी हे पुस्तक देते.

राजीव तांबे यांची भाषा अतिशय सोपी, संवादात्मक आणि प्रवाही आहे. कुठेही अवघड वैज्ञानिक संज्ञांचा बोजा नाही. त्यामुळे अगदी लहान मुलांपासून मोठ्यांपर्यंत सर्वांनाच हे पुस्तक आपलंसं वाटतं.

*गंमत शाळा* हे पुस्तक म्हणजे 

* विज्ञानाची भीती घालवणारे

* प्रयोगशीलतेला चालना देणारे

* घर आणि शाळेतील अंतर मिटवणारे

* आजी-आजोबांच्या ज्ञानाला सन्मान देणारे

* आणि मुलांच्या डोळ्यांत कुतूहलाची चमक निर्माण करणारे

**प्रत्येक शिक्षकाने, प्रत्येक पालकाने आणि प्रत्येक मुलाने हे पुस्तक वाचायलाच हवे.**

खऱ्या अर्थाने *शिकणं म्हणजे गंमत* असू शकते, हे *गंमत शाळा* आपल्याला मनापासून पटवून देते.

सर्व पालकांनी शिक्षकांनी वाचावं आणि अनुकरण करावं एवढं सुंदर पुस्तक .

धन्यवाद .

☘️🍂☘️🍂☘️🍂☘️🍂🌾🎋🌾

          

सौ . अंजली शशिकांत गोडसे (शिर्के )

मु.पो मर्ढे ता . जि सातारा

No comments:

Post a Comment