पुस्तक क्र १३९ प्रभातरंग

 

वाचनसाखळी समूह महाराष्ट्र राज्य

पुस्तक परिचयकर्ता- सौ अंजली शशिकांत गोडसे शिर्के मर्ढे सातारा

पुस्तक परिचय क्रमांक- १३९

पुस्तकाचे नाव - प्रभातरंग

लेखकाचे नाव - रवींद्र खंदारे

प्रकाशन  व आवृत्ती- चपराक प्रकाशन पुणे

पृष्ठे संख्या–  १६८

किंमत /स्वागत मूल्य-- ₹ ३००

📖✒️📚📚📚📚📚📚📚📚📚

१ ३ ९|पुस्तक परिचय

प्रभातरंग

रवींद्र खंदारे

सकाळचा सूर्य उगवताना जे रंग आकाशात खुलतात, ते मनालाही नवीन चेतना देतात. त्या प्रभातकिरणांतून जीवनाचा एक नवीन धडा मिळतो. अशीच प्रेरणा आणि जीवनमूल्यांची जाणीव देणारे लेखन म्हणजेच “प्रभातरंग” हे पुस्तक.

गटशिक्षणाधिकारी व उपशिक्षणाधिकारी म्हणून कार्यरत असलेले रवींद्र खंदारे हे केवळ प्रशासकीय जबाबदाऱ्या पार पाडणारे अधिकारी नाहीत, तर समाजजीवनाच्या विविध अंगांवर विचार करणारे, चिंतनशील आणि संवेदनशील लेखक आहेत. त्यांच्या लेखनातून शिक्षक, विद्यार्थी, पालक, सर्वसामान्य नागरिक – सगळ्यांसाठी विचारप्रेरक आणि कृतीक्षम संदेश उमटतो.

१. प्रभातरंगाची वैशिष्ट्ये

“प्रभातरंग” हे पुस्तक मुळात दैनिक प्रभातमध्ये नियमित प्रसिद्ध झालेल्या ५१ लेखांचा संग्रह आहे. या लेखांमध्ये लेखकाने अत्यंत सोप्या, परंतु प्रभावी भाषेत आपले विचार मांडले आहेत.

लेख जीवनाशी निगडीत आहेत – आरोग्य, आहार, तंत्रज्ञान, शिक्षण, समाजकारण, निसर्ग आणि मानवी नातेसंबंध या सर्वच विषयांचा यात समावेश आहे.

प्रत्येक लेखामागे सकारात्मक विचार, सखोल निरीक्षण आणि मार्गदर्शनाचा सूर आहे.

वाचकाला स्वतःबद्दल, आपल्या आजूबाजूच्या जगाबद्दल आणि समाजाबद्दल नव्याने विचार करायला भाग पाडणारे हे लेख आहेत.

२. लेखांचे स्वरूप व विषयवैविध्य

या पुस्तकातील ५१ लेख हे जीवनाच्या प्रत्येक क्षेत्राला स्पर्श करणारे आहेत. त्यांचे विषयसूत्र पाहिले, तर हे लेख अध्यात्म, विज्ञान, निसर्ग, सामाजिक प्रश्न, मानसिक स्वास्थ्य आणि वैयक्तिक विकास या सर्व आघाड्यांना उजाळा देतात.

आरोग्य व जीवनशैली : “सकस आणि पौष्टिक आहार गरजेचा”, “या लठ्ठपणाचे करायचे काय ?”, “तणावमुक्तीसाठी घ्या शांतता क्षण” यांसारखे लेख वाचकाला आरोग्याविषयी सजग करतात.

तंत्रज्ञान व काळाचा वेग : “वाढत्या स्क्रीनिंग टाईमचा विळखा”, “सायबर सजगता का महत्त्वाची ?”, “लाईक्स, कमेंट आणि शेअरचे मायाजाल” हे लेख नवे तंत्रज्ञान वापरताना आपण किती जागरूक राहिले पाहिजे हे पटवतात.

मानसिक व सामाजिक जाणीवा : “संवादाची त्रिसूत्री – प्लीज, सॉरी, थॅंक्यू”, “जाणीव ठेवू सामूहिक जबाबदारीची”, “सामूहिक शिस्त – एक जबाबदार पाऊल” यांसारखे लेख समाजात सकारात्मक बदल घडवण्यासाठी मार्ग दाखवतात.

प्रेरणा व वैयक्तिक विकास : “ध्येय हेच दीपस्तंभ”, “स्वतःची शक्ती ओळखा”, “छंद किती कामाचा ?”, “अभ्यासाची दशसूत्री” हे लेख वैयक्तिक प्रगतीसाठी दिशा देतात.

निसर्ग व जीवनमूल्ये : “निसर्ग विकासाच्या दृष्टीची गरज”, “आला रानमेवा, आवडीने घ्यावा”, “हरवलेली खेळकर पाखरं” हे लेख निसर्गाशी नाते दृढ करतात.

३. लेखकाची शैली

रवींद्र खंदारे यांच्या लेखनशैलीत काही ठळक वैशिष्ट्ये दिसतात –

साधेपणा व सरळपणा : अवघड संकल्पना किंवा विचार अगदी सोप्या शब्दांत मांडले आहेत.

जीवनाशी जोडलेला अनुभव : प्रत्येक लेखाच्या मुळाशी एखादी दैनंदिन गोष्ट, प्रसंग, शाळेतील किंवा समाजातील अनुभव असतो.

प्रेरणादायी दृष्टिकोन : फक्त समस्येचे वर्णन न करता त्यावर उपायही दाखवला जातो.

भावनिक आणि विचारप्रवर्तक सूर : “वृद्धाश्रम नको – कृतज्ञता भवन हवे” किंवा “माणुसकीची भिंत” यांसारख्या लेखांतून मानवी मूल्यांची हाक उमटते.

४. पुस्तकाचा परिणाम

हे पुस्तक वाचताना वाचकाला तीन अनुभव मिळतात :

स्वतःकडे पाहण्याची संधी – आपण स्वतः कसे जगतो, कुठे कमी पडतो याचा विचार करवून घेते.

समाजाशी नाते घट्ट करण्याची प्रेरणा – सामूहिक जबाबदारी, शिस्त, संवाद, माणुसकी यांची जाणीव देते.

आशावादी दृष्टिकोन – प्रत्येक समस्या ही संधी असू शकते, हे दाखवून आत्मविश्वास वाढवते.

५. “प्रभातरंग”ची गरज आजच्या काळात

आजचा काळ हा वेग, ताणतणाव, तंत्रज्ञानाचे व्यसन आणि सामाजिक तुटकपणा यांनी व्यापलेला आहे. या पार्श्वभूमीवर असे विचारप्रेरक लेखन समाजासाठी अत्यावश्यक ठरते.

विद्यार्थ्यांना दिशा देण्यासाठी,

शिक्षकांना मार्गदर्शनासाठी,

पालकांना जाणिवा वाढवण्यासाठी,

आणि सर्वसामान्य वाचकाला आयुष्याकडे सकारात्मकतेने पाहण्यासाठी हे पुस्तक उपयुक्त ठरते.

६. पुस्तकाचे नाव व त्यामागचा अर्थ

“प्रभातरंग” हे शीर्षकच आशावादाचे प्रतीक आहे. प्रभात म्हणजे नवा उष:काल, नवा प्रारंभ, आणि रंग म्हणजे विविधता. प्रत्येक लेख म्हणजे जणू जीवनात उगवणारा एक नवीन रंग आहे, जो वाचकाच्या विचारविश्वाला उजळून टाकतो.

निष्कर्ष

“प्रभातरंग” हे पुस्तक वाचकाला केवळ बौद्धिक खाद्य देत नाही, तर जीवन जगण्याची प्रेरणादायी दिशा देते. या ५१ लेखांतून लेखकाने समाज, शाळा, निसर्ग, तंत्रज्ञान, मानसिकता आणि जीवनमूल्ये या सर्व क्षेत्रांचा विचार केलेला आहे.

सकाळच्या सूर्यकिरणांसारखे हे लेख वाचकाच्या मनाला नवीन चेतना देतात, आणि त्याच्या जीवनात सकारात्मक बदल घडवतात. त्यामुळे प्रत्येक शिक्षक, विद्यार्थी, पालक आणि चिंतनशील वाचकासाठी हे पुस्तक मार्गदर्शक दीपस्तंभ ठरते.

☘️🍂☘️🍂☘️🍂☘️🍂🌾🎋🌾

          

सौ . अंजली शशिकांत गोडसे (शिर्के )

मु.पो मर्ढे ता . जि सातारा