पुस्तक क्रं ९६ सत्यबोधक फुले दांपत्य

 

वाचनसाखळी समूह महाराष्ट्र राज्य

पुस्तक परिचयकर्ता- सौ अंजली शशिकांत गोडसे शिर्के मर्ढे सातारा

पुस्तक परिचय क्रमांक- ९ ६

पुस्तकाचे नाव - सत्यबोधक फुले दांपत्य

लेखकाचे नाव - प्रा.किसनराव क्रांतीदेवी कुराडे पाटील

प्रकाशन  व आवृत्ती- शिवराज प्रकाशन गडहिंग्लज कोल्हापूर

पृष्ठे संख्या–  १७६

किंमत /स्वागत मूल्य-- ₹ १००

📖✒️📚📚📚📚📚📚📚📚📚

९ ६||पुस्तक परिचय

सत्यबोधक फुले दांपत्य

प्रा.किसनराव क्रांतीदेवी कुराडे पाटील

सत्यबोधक फुले दांपत्य" हे पुस्तक म्हणजे महात्मा जोतिराव फुले आणि सावित्रीबाई फुले या समाजसुधारक दांपत्याच्या विचारांचा, कार्याचा आणि वैचारिक सहजीवनाचा सखोल अभ्यास करणारा दस्तऐवज आहे. या पुस्तकात लेखकाने फुले दांपत्याच्या जीवनकार्याला फक्त ऐतिहासिक दृष्टिकोनातूनच नव्हे, तर सामाजिक, सांस्कृतिक आणि नैतिक मूल्यांच्या कसोटीवरही विश्लेषण करून मांडले आहे.

🔍 मुख्य वैशिष्ट्ये:

दांपत्य म्हणून फुले दांपत्याची समांतर वाटचाल:

महात्मा फुलेंनी स्त्रीशिक्षण, शूद्रातिशूद्रांचे हक्क, आणि ब्राह्मणवादाविरोधी लढा उभारला.

सावित्रीबाई फुले यांची साथ ही केवळ पत्नी म्हणून नव्हे, तर संघर्षशील सहकारी म्हणून होती – ही बाब लेखकाने ठामपणे दाखवली आहे.

सामाजिक समतेचा संदेश:

पुस्तकात फुल्यांनी स्थापन केलेल्या सत्यशोधक समाज आणि त्यामागील विचारसरणीचे सखोल विवेचन आहे.

दोघांचेही जीवन म्हणजे एक प्रकारचा जागर – समाजजागृतीचा, ज्ञानाचा आणि माणुसकीचा.

स्त्रीवादी दृष्टिकोन:

सावित्रीबाई फुलेंचे कार्य आणि त्यांना भोगाव्या लागलेल्या सामाजिक अडचणी यावर प्रकाश टाकत, लेखकाने भारतीय स्त्रीवादाचा ऐतिहासिक पाया समजावून सांगितला आहे.

आधुनिकतेची बीजे:

फुले दांपत्याने शिक्षण, सत्य, न्याय आणि विवेक यांच्या आधारे समाजरचनेत बदल घडवण्याचा केलेला प्रयत्न आजही 'आधुनिक भारताच्या' मूलभूत संकल्पनांशी नाते सांगतो.

या पुस्तकातील महत्त्वाचे उतारे (संदर्भांसह):

"सत्यशोधक समाज ही केवळ संस्था नव्हती, ती एक वैचारिक क्रांती होती."

→ फुल्यांच्या समाजसुधारणेचा उद्देश स्पष्ट करणारा विचार.

"सावित्रीबाई फुले या केवळ शिक्षिका नव्हत्या, त्या समाजाचे विवेक जागवणाऱ्या दीपस्तंभ होत्या."

→ स्त्रीशिक्षण आणि सामाजिक दृष्टीकोन यामधील त्यांचे स्थान.

"फुले दांपत्याने विवाहबंधनाला क्रांतीचे साधन बनवले."

→ दांपत्याच्या संकल्पनेवर नवा विचार.

"त्यांनी फक्त शिक्षण दिले नाही, तर शिक्षणाची गरज का आहे हे समाजाला समजावून सांगितले."

→ लोकशिक्षणाचे महत्त्व सांगणारा दृष्टिकोन .

लेखकाने फुले दांपत्याच्या कार्यात 'दांपत्य सहकार्याची शक्ती' कशी मांडली आहे .

महात्मा फुलेंचे शिक्षण, सत्यशोधक विचार आणि संघर्ष

सावित्रीबाईंचे स्त्रीशिक्षणासाठीचे योगदान

दांपत्य म्हणून दोघांचे एकमेकांना पूरक कार्य

सत्यशोधक समाज – एक वैचारिक आंदोलन

आजच्या काळातील उपयुक्तता – स्त्री-पुरुष समतेचा मूलमंत्र

✍️ लेखकाची शैली व दृष्टीकोन:

किसनराव कुऱ्हाडे पाटील यांची लेखनशैली अत्यंत सुस्पष्ट, अभ्यासपूर्ण आणि प्रेरणादायी आहे. त्यांनी फक्त चरित्र न लिहिता, प्रत्येक घटनेला संदर्भासहित मांडून त्यावर वैचारिक मंथन केले आहे. फुले दांपत्याला 'सत्यबोधक' म्हणणे ही त्यांची मौलिक मांडणी आहे – कारण त्यांनी समाजाला सत्याची दिशा दाखवली.

✅ पुस्तकाचे महत्त्व:

शिक्षणशास्त्र, समाजशास्त्र, स्त्रीअभ्यास आणि भारताच्या पुनरुत्थान इतिहासाचा अभ्यास करणाऱ्यांसाठी हे पुस्तक अत्यंत उपयुक्त आहे.

आजच्या काळातही महात्मा फुले आणि सावित्रीबाईंचा आदर्श जोपासताना या पुस्तकातील विचार मार्गदर्शक ठरतात.

"सत्यबोधक फुले दांपत्य" हे पुस्तक म्हणजे सामाजिक क्रांतीचे दुर्मीळ दस्तऐवज आहे. महात्मा आणि सावित्रीबाई फुले यांच्या समांतर संघर्षाची आणि त्यागाची कहाणी आपल्याला केवळ भारावून टाकत नाही, तर कृतीकडेही प्रवृत्त करते. सर्वांनी वाचल पाहिजे असे सुंदर पुस्तक . धन्यवाद .

☘️🍂☘️🍂☘️🍂☘️🍂🌾🎋🌾         

सौ . अंजली शशिकांत गोडसे (शिर्के )

मु.पो मर्ढे ता . जि सातारा