Friday, June 6, 2025

पुस्तक नं ९५ एका संघर्षाची यशोगाथ


 वाचनसाखळी समूह महाराष्ट्र राज्य

पुस्तक परिचयकर्ता- सौ अंजली शशिकांत गोडसे शिर्के मर्ढे सातारा

पुस्तक परिचय क्रमांक- ९५

पुस्तकाचे नाव - एका संघर्षाची यशोगाथा

लेखकाचे नाव - संदीप भाऊ शिंदे

प्रकाशन  व आवृत्ती- प्रणित प्रकाशन सातारा

पृष्ठे संख्या–  १५८

किंमत /स्वागत मूल्य-- ₹ १००

📖✒️📚📚📚📚📚📚📚📚📚

९५||पुस्तक परिचय

एका संघर्षाची यशोगाथा

संदिपभाऊ शिंदे

डॉक्टर बाबासाहेब आंबेडकर – एक यशस्वी नेतृत्व गाथा’ हे पुस्तक म्हणजे भारतीय इतिहासातील एका थोर समाजसुधारक, कायदेतज्ज्ञ, अर्थशास्त्रज्ञ आणि भारताच्या संविधानाचे शिल्पकार डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या अद्वितीय नेतृत्व प्रवासाची प्रेरणादायी कहाणी आहे.


हे पुस्तक त्यांच्या बालपणापासून ते भारतीय घटनेच्या निर्मितीपर्यंत, आणि सामाजिक समतेच्या संघर्षापर्यंतचा प्रदीर्घ व जाज्वल्य प्रवास उलगडून दाखवतं.

1. बालपण व शिक्षण:

पुस्तकात बाबासाहेबांच्या अत्यंत हालअपेष्टांनी भरलेल्या बालपणाचे आणि त्यांनी अमेरिकेतील कोलंबिया विद्यापीठात व लंडन स्कूल ऑफ इकॉनॉमिक्समध्ये मिळवलेल्या उच्चशिक्षणाचे जिवंत चित्रण आहे. अत्यंत प्रतिकूल परिस्थितीतही त्यांनी ज्ञानप्राप्तीसाठी घेतलेला ध्यास हे यशस्वी नेतृत्वाचे पहिले पाऊल ठरते.

2. विचारांची बैठक आणि तत्त्वज्ञान:

लेखकाने बाबासाहेबांच्या बौद्धिक विचारांची बैठक म्हणजेच 'समता, बंधुता, आणि स्वातंत्र्य' या मूल्यांवर आधारित विचारसरणी प्रभावीपणे मांडली आहे. हे विचार पुढील पिढ्यांसाठी दीपस्तंभ ठरतात.

3. सामाजिक परिवर्तनासाठी संघर्ष:

बाबासाहेबांनी अस्पृश्यता, जातीभेद, सामाजिक विषमता याविरुद्ध उभारलेला लढा, त्यांच्या नेतृत्वाखाली झालेल्या चवदार तळ्याच्या सत्याग्रह, काळाराम मंदिर प्रवेश आंदोलन यांचा सखोल आढावा घेतला आहे.

4. राजकीय नेतृत्व:

त्यांनी स्थापन केलेल्या ‘बहिष्कृत हितकारिणी सभा’, ‘शेड्युल्ड कास्ट फेडरेशन’, आणि नंतर ‘प्रजासमाज’ व ‘भारतीय बौद्ध महासभा’ अशा राजकीय आणि सामाजिक संघटनांच्या माध्यमातून नेतृत्व गुणांची प्रचीती दिली आहे.

5. भारतीय संविधान निर्मितीतील योगदान:

पुस्तकात संविधान सभेतील त्यांची भूमिका, विविध कलमांमागील त्यांचे विचार, आणि भारतीय लोकशाहीला दिलेली ठाम दिशा यांची सखोल मांडणी आहे.

6. धर्मांतराचा निर्णायक टप्पा:

बाबासाहेबांनी अखेरीस बौद्ध धर्म स्वीकारण्याचा घेतलेला ऐतिहासिक निर्णय आणि 'मी हिंदू म्हणून जन्मलो, पण हिंदू म्हणून मरणार नाही' हे त्यांचे विधान हे पुस्तकात अत्यंत प्रभावीपणे मांडले आहे.


त्यांनी अनेक अडचणींवर मात करून कोलंबिया विद्यापीठ (अमेरिका) आणि लंडन स्कूल ऑफ इकॉनॉमिक्समधून उच्च शिक्षण घेतले. समाजात दलित, मागासवर्गीय आणि शोषित घटकांना समान हक्क मिळवून देण्यासाठी त्यांनी आयुष्यभर संघर्ष केला.


डॉ. आंबेडकर हे भारतीय संविधानाचे मुख्य शिल्पकार होते. त्यांनी समानता, बंधुता आणि सामाजिक न्याय यांचे तत्त्व संविधानात ठामपणे बसवले. त्यांनी अस्पृश्यता नष्ट करण्यासाठी "बहिष्कृत हितकारिणी सभा" स्थापन केली आणि "मूकनायक", "बहिष्कृत भारत", "प्रबुद्ध भारत" यांसारखी अनेक पत्रके चालवली.


१९५६ मध्ये त्यांनी बौद्ध धर्म स्वीकारला आणि लाखो अनुयायांसह बौद्ध झाले. त्यांच्या कार्यामुळे भारतीय समाजाच्या इतिहासात सामाजिक क्रांती घडून आली.

डॉ. आंबेडकर हे दलितांच्या हक्कांचे रक्षण करणारे, भारतीय संविधानाचे शिल्पकार, आणि आधुनिक भारताचे महान विचारवंत होते. त्यांचे कार्य आजही संपूर्ण भारतासाठी प्रेरणादायी आहे.

हे पुस्तक केवळ बाबासाहेबांचे चरित्र मांडत नाही, तर वाचकांना प्रेरणा देणारे नेतृत्वाचे तत्त्व शिकवते. विद्यार्थ्यांसाठी, अभ्यासकांसाठी आणि समाजकार्य करणाऱ्यांसाठी हे एक मार्गदर्शक ठरू शकते.

हे पुस्तक केवळ बाबासाहेबांचे चरित्र मांडत नाही, तर वाचकांना प्रेरणा देणारे नेतृत्वाचे तत्त्व शिकवते. विद्यार्थ्यांसाठी, अभ्यासकांसाठी आणि समाजकार्य करणाऱ्यांसाठी हे एक मार्गदर्शक ठरू शकते.  

☘️🍂☘️🍂☘️🍂☘️🍂🌾🎋🌾        

सौ . अंजली शशिकांत गोडसे (शिर्के )

मु.पो मर्ढे ता . जि सातारा

No comments:

Post a Comment