Thursday, October 23, 2025

पुस्तक क्र १४५ कोसला

 



वाचनसाखळी समूह महाराष्ट्र राज्य

पुस्तक परिचयकर्ता- सौ अंजली शशिकांत गोडसे शिर्के मर्ढे सातारा

पुस्तक परिचय क्रमांक- १ ४ ५

पुस्तकाचे नाव - कोसला

लेखकाचे नाव - भालचंद्र नेमाडे

प्रकाशन  व आवृत्ती- पॉप्युलर प्रकाशन पुणे

पृष्ठे संख्या–  ३३४

किंमत /स्वागत मूल्य-- ₹ ४२५

📖✒️📚📚📚📚📚📚📚📚📚

१ ४ ५|पुस्तक परिचय

कोसला

भालचंद्र नेमाडे

गावाकडून शहराच्या प्रवाहात शिक्षणासाठी आलेल्या एका तरुणाची ही कहाणी .हे पुस्तक मला प्रतिभा आईकडून भेट मिळालेले आहे त्यामुळे याचे मोल माझ्यासाठी खूप जास्त आहे .

भालचंद्र नेमाडे हे मराठी साहित्यातील अत्यंत प्रभावशाली आणि आधुनिक लेखक आहेत. त्यांच्या लेखनशैलीत वास्तववाद, आत्मपरीक्षण, आणि समाजावरील तिखट भाष्य आढळते. 1963 साली प्रकाशित झालेली “कोसला” ही त्यांची पहिली आणि सर्वाधिक प्रसिद्ध कादंबरी आहे. या कादंबरीने मराठी साहित्याला "अस्तित्ववादाची" आणि "स्व-शोधाची" नवी दिशा दिली.

कोसला” ही कादंबरी म्हणजे एका तरुणाच्या अंतर्मनाचा प्रवास आहे. मुख्य पात्र पंडुरंग सांगवीकर हा ग्रामीण पार्श्वभूमीचा विद्यार्थी असून तो शिक्षणासाठी पुण्यात आला आहे. शहरात आल्यावर त्याला समाज, शिक्षणपद्धती, नातेसंबंध आणि जीवन याविषयी खोल निराशा आणि गोंधळ जाणवतो.


कादंबरीत पंडुरंग आपल्या अनुभवांमधून “कोसळत” – म्हणजेच तुटत, गोंधळत, शोध घेत – स्वतःच्या अस्तित्वाचा अर्थ शोधण्याचा प्रयत्न करतो.

तो जगाकडे एका प्रश्नकर्त्याच्या नजरेने पाहतो. धर्म, परंपरा, समाज, शिक्षण – या सगळ्याबद्दल तो विचार करतो, पण उत्तर सापडत नाही. त्यामुळे त्याच्या जीवनात "कोसळण्याची" भावना (म्हणूनच नाव कोसला) दिसून येते.

कोसला’ ही केवळ नायकाची कहाणी नाही, तर ती त्या काळातील तरुणाईची मानसिक अवस्था दर्शवते.

कादंबरीत खालील प्रमुख विषय दिसून येतात:


अस्तित्ववाद – “मी कोण आहे?”, “जगाचा अर्थ काय?” यासारखे प्रश्न.


ग्रामीण ते नागरी संक्रमण – गावाकडचा तरुण शहरातील आधुनिकतेशी भिडतो.


समाजातील दांभिकता आणि बनावटपणा – शिक्षण, धर्म आणि नात्यांमधील पोकळपणा.


प्रेम आणि मानवी नाती – पांडुरंगचे प्रेमप्रकरणही अपयशी ठरते; कारण त्यात भावनांचा प्रामाणिकपणा नाही.


वैयक्तिक स्वातंत्र्य – नायक समाजाच्या चौकटी मोडून स्वतःचा मार्ग शोधतो.

नेमाडे यांनी वापरलेली भाषा अत्यंत बोली, नैसर्गिक आणि जिवंत आहे.

शब्दांमध्ये खडबडीतपणा आहे, पण तीच भाषिक शैली वाचकाला पांडुरंगच्या विचारविश्वात घेऊन जाते.

ही कादंबरी पारंपरिक कथनशैलीपासून दूर जाऊन मनोगत, स्मरण आणि चिंतनात्मक शैलीत लिहिलेली आहे.

या कादंबरीतून आपल्याला दिसून येते मराठी साहित्यात आधुनिक कादंबरीचा नवा अध्याय सुरू करणारी कादंबरी.

समाजाच्या आणि शिक्षणप्रणालीच्या विरोधात उभा राहणारा नायक.

ग्रामीण आणि नागरी संस्कृतीतील ताण स्पष्ट करणारी.

लेखकाच्या ‘देशी’ विचारसरणीचा पाया याच कादंबरीत दिसतो.

‘कोसला’ ही फक्त एका व्यक्तीची कहाणी नाही, तर ती संपूर्ण पिढीचा आवाज आहे.

पांडुरंग सांगवीकरच्या नजरेतून आपण स्वतःकडे, समाजाकडे आणि जगाकडे पाहायला शिकतो.

नेमाडेंनी दिलेला हा विचारप्रवाह आजही तितकाच जिवंत आणि प्रासंगिक आहे.

धन्यवाद .

☘️🍂☘️🍂☘️🍂☘️🍂🌾🎋🌾

          

सौ . अंजली शशिकांत गोडसे (शिर्के )

मु.पो मर्ढे ता . जि सातारा

No comments:

Post a Comment