पुस्तक क्र ४३ इंद्रा नुयी

वाचन साखळी समूह महाराष्ट्र राज्य

पुस्तक परिचयकर्ता- सौ अंजली शशिकांत गोडसे शिर्के मर्ढे सातारा

पुस्तक परिचय क्रमांक- ४३

पुस्तकाचे नाव -  इंद्रा नुयी जीवन चरीत्र

लेखकाचे नाव -  अन्नपूर्णा अनुवाद प्रसाद ढापरे

प्रकाशन  व आवृत्ती-  मायमिरर पब्लिशिंग पुणे

पृष्ठे संख्या–  १४४

किंमत /स्वागत मूल्य-- ₹ १५०

📖✒️📚📚📚📚📚📚📚📚📚

४३ ||पुस्तक परिचय

इंद्रा नुयी जीवन चरीत्र

लेखिका अन्नपूर्णा

प्रत्येक स्त्रीला अभिमान वाटावा अशी ही जीवनचरित्र .इंद्रा नुयी आदर्शवत असणाऱ्या व्यक्तिमत्वांपैकी एक व्यक्तिमत्व .संसार आणि नोकरी सांभाळून स्वतःच व्यक्तिमत्व फुलवणाऱ्या माझ्या एक आदर्श .त्यांची ही जीवन चरित्र सर्वच जणांना प्रेरणादायी आहे एकूण 16 भागात हे जीवन चरित्र विभागलेला आहे त्यांचे बालपण ते त्यांच्या आजपर्यंतचा प्रवास या पुस्तकात विस्तृतपणे दिलेला आहे . त्यांच्या जीवन चरित्रातला शेवटचं पान सर्वांनाच प्रेरणादायी ठरतं त्यामध्ये त्या म्हणतात प्रवास अद्याप बाकी आहे .सुरुवात कशी झाली हे महत्त्वाचं नाही पण आपण त्या रस्त्याने जाताना आपला प्रवास कसा होतो हे महत्त्वाचे आहे आणि कितीही यशस्वी झालं तरीही अजूनही आपला प्रवास संपलेला नसतो .प्रत्येक पानावर काहीतरी चांगला विचार देणार हे पुस्तक आहे .

हे पुस्तक इंद्रा नूयी यांच्या बालपणापासून ते पेप्सिकोच्या सीईओ पदापर्यंतच्या प्रवासाचे वर्णन करते. त्यांच्या शिक्षण, कौटुंबिक जीवन, आणि व्यावसायिक यशाच्या कथा यात समाविष्ट आहेत. पुस्तकात त्यांच्या निर्णयक्षमता, नेतृत्वगुण, आणि भारतीय मूल्यांशी असलेल्या नात्याचे सखोल विश्लेषण केले आहे.​

📚 इतर भाषांतील आवृत्त्या:

इंग्रजी: "My Life in Full"​

Indra Nooyi

हिंदी: "एक पूरा जीवन"​

इंद्रा नुई यांचे जीवनचरित्रातील महत्त्वाच्या घटना:

प्रारंभिक जीवन व शिक्षण:

जन्म: 28 ऑक्टोबर 1955, मद्रास (आता चेन्नई), भारत.

शिक्षण: मद्रास ख्रिश्चन कॉलेजमधून B.Sc. आणि नंतर IIM कोलकातामधून MBA पूर्ण केले.

नंतर येल युनिव्हर्सिटीतून Public and Private Management मध्ये Master’s degree घेतली.

करिअरची सुरुवात:

सुरुवातीस भारतात ‘Johnson & Johnson’ आणि ‘Mettur Beardsell’ मध्ये काम.

अमेरिकेत गेल्यानंतर Boston Consulting Group मध्ये काम केले.

PepsiCo मध्ये प्रवेश:

1994 मध्ये PepsiCo मध्ये सामील झाल्या.

कंपनीच्या धोरणात्मक पुनर्रचनेत महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावली.

PepsiCo चे CEO आणि अध्यक्षपद:

2006 मध्ये CEO बनल्या.

2007 मध्ये अध्यक्षपदाची जबाबदारी स्वीकारली.

त्यांच्या नेतृत्वात PepsiCo ने आरोग्यदायी खाद्यपदार्थांकडे वळण्यास सुरुवात केली.

‘Performance with Purpose’ धोरण:

कंपनीचा नफा वाढवतानाच सामाजिक, पर्यावरणीय जबाबदारीकडे लक्ष केंद्रित केले.

प्रशंसा आणि पुरस्कार:

Time Magazine च्या "100 Most Influential People in the World" यादीत अनेक वेळा समावेश.

Forbes च्या "Most Powerful Women" यादीतही अनेक वेळा स्थान मिळवले.

निवृत्ती आणि आत्मचरित्र:

2018 मध्ये PepsiCo चे CEO पद सोडले.

2021 मध्ये "My Life in Full: Work, Family, and Our Future" हे आत्मचरित्र प्रकाशित केले.

या पुस्तकात त्यांनी काम, कुटुंब आणि बॅलन्स साधण्याच्या प्रवासाचे मार्मिक चित्रण केले आहे.

त्यांच्या जीवनातील काही महत्त्वाचे प्रसंग पाहूया .

1. बालपण आणि कुटुंबाची जडणघडण:

इंद्रा नुई यांचे लहानपण चेन्नईमध्ये झाले.

त्यांचे कुटुंब मध्यमवर्गीय, पण शिक्षणाला आणि शिस्तीला प्रचंड महत्त्व देणारे होते.

त्यांच्या आईने त्यांना दररोज "तू पंतप्रधान असशील, तर देशाचा विकास कसा करशील?" असे विचारून विचारशक्ती विकसित केली.

2. भारतातून अमेरिकेपर्यंतचा प्रवास:

त्यांनी भारतात IIM कोलकाता येथे MBA पूर्ण केल्यानंतर, अमेरिकेत येल विद्यापीठात प्रवेश घेतला.

अमेरिकेत सुरुवातीला खूप अडचणी आल्या – आर्थिक अडचण, संस्कृतीतील फरक, आत्मविश्वासाचा अभाव, परंतु त्यांनी हार मानली नाही.

3. कारकीर्दीतील महत्त्वाचे टप्पे:

Boston Consulting Group पासून ते Motorola आणि शेवटी PepsiCo पर्यंतचा प्रवास.

2006 मध्ये PepsiCo च्या CEO पदावर पोहचल्यावर त्यांनी कंपनीला आरोग्यदायी, टिकाऊ व दीर्घकालीन दृष्टीकोन असलेली कंपनी बनवण्याचे काम केले.

4. घर-कारकिर्द समतोलाचा संघर्ष:

पुस्तकात त्या प्रामाणिकपणे कबूल करतात की, एक स्त्री म्हणून घर आणि कारकिर्द यांचा समतोल राखणं खूप कठीण होतं.

त्या आई, पत्नी आणि व्यावसायिक अशा तिहेरी भूमिका निभावत असताना वेळोवेळी स्वतःला तपासलं, समजून घेतलं.

5. 'Performance with Purpose':

त्यांच्या नेतृत्वाखाली PepsiCo ने फक्त नफा कमावणं हे उद्दिष्ट ठेवले नाही, तर पर्यावरणपूरक आणि समाजाभिमुख निर्णय घेतले.

आरोग्यदायी उत्पादने, महिलांच्या संधी वाढवणे, आणि नैतिक नेतृत्व हे त्यांचे मुख्य मुद्दे होते.

6. आत्मपरिक्षण व प्रेरणा:

"My Life in Full" मध्ये त्या केवळ यशाच्या कथा सांगत नाहीत, तर त्यांच्या चुका, भावनिक संघर्ष, आणि व्यक्तिगत अनुभव शेअर करतात.

या पुस्तकात त्या भविष्यातील महिला नेत्यांसाठी मार्गदर्शनही करतात.

त्या या पुस्तकातून अतिशय प्रेरणादायी विचार देतात .

इंद्रा नुई यांचे प्रेरणादायी विचार:

"आपल्या कुटुंबाचे आधारस्तंभ व्हा, पण स्वतःची स्वप्ने देखील विसरू नका."

– त्या आपल्या आई-वडिलांचा सन्मान करत असतानाही, स्वतःच्या महत्वाकांक्षा जोपासत राहिल्या.

"यश केवळ बुद्धिमत्तेमुळे मिळत नाही, तर चिकाटी, मेहनत आणि प्रसंगी त्यागामुळे मिळते."

"प्रत्येक स्त्रीने आपल्या आयुष्यात एक 'सपोर्ट सिस्टम' उभारायला हवी – कारण आपण सगळं एकटीने करू शकत नाही."

– त्या नेहमी सांगतात की, त्यांची आई, पती, सासू-सासरे आणि मदतनीस यांचे पाठबळ महत्त्वाचे होते.

"नेतृत्व म्हणजे आपल्या कामगारांचे आणि समाजाचे भले बघणे – फक्त नफा मिळवणे नव्हे."

– 'Performance with Purpose' या संकल्पनेतून त्यांनी हे दाखवून दिलं.

"जीवनात प्रत्येक टप्प्यावर तुम्ही ‘शिकणारे विद्यार्थी’च राहा."

– CEO झाल्यावरही त्या प्रत्येक दिवसाला एक नवीन शिकवण समजून घेत होत्या.

"मुलींना शिकवा, सक्षम करा, आणि त्यांच्यावर विश्वास ठेवा – समाज आपोआप प्रगती करेल."

"स्वतःच्या मूल्यांवर ठाम रहा, अगदी सगळे विरुद्ध गेले तरीही."

– त्यांनी व्यवसायातही नीतिमूल्यांशी तडजोड केली नाही.

त्यांच्या अनेक विचारांपैकी मला भावलेला एक विचार म्हणजे

प्रत्येक स्त्रीने एक सपोर्ट सिस्टीम उभारली पाहिजे" हा इंद्रा नुई यांचा विचार खूप खोल अर्थाने सांगतो की, कोणतीही स्त्री – मग ती कितीही हुशार, कष्टाळू असो – ती सर्व काही एकटीने करू शकत नाही.

या विचारामागची गोष्ट – इंद्रा नुई यांचा अनुभव:

इंद्रा नुई यांचं जीवन हे घर आणि कामाच्या जबाबदाऱ्या यांच्यातील संतुलनाचा सततचा संघर्ष होतं. त्यांचं उदाहरण म्हणजे –

एक दिवस त्या ऑफिसमधून घरी आल्या, तेव्हा त्यांच्या आईने दार उघडलं आणि लगेच म्हणाली:

"तू CEO झालीस हे बरं झालं, पण इथे तू आई आहेस – दुध संपलंय, आण."

त्या प्रसंगाने इंद्रा नुई यांना हे जाणवलं की, स्त्री कोणत्याही पदावर पोहोचली, तरी तिची घरगुती जबाबदारी कमी होत नाही.

त्या म्हणतात की –

"माझं कुटुंब, नवरा, आई, सासूबाई आणि माझ्या मुली – यांनी मला कामात यशस्वी होण्यासाठी मदत केली. पण ही टीम मी स्वतः तयार केली होती – संवादातून, विश्वासातून आणि जबाबदाऱ्या वाटून घेत."

या विचाराचा अर्थ आणि महत्त्व:

सपोर्ट सिस्टीम म्हणजे काय?

– आपल्या आजूबाजूचे लोक – घरचे, मित्र, सहकारी – जे आपल्याला समजून घेतात, पाठिंबा देतात, आणि गरजेच्या वेळी पुढे सरसावतात.

ती स्वतः तयार करावी लागते:

– आपले विचार स्पष्ट सांगणं, मदतीची विनंती करणं, आणि जबाबदाऱ्या योग्यरित्या वाटून घेणं हे सगळं त्यात येतं.

तुमचं यश, तुमचं आरोग्य, आणि तुमचं आयुष्य या सिस्टीमवर बरंच काही अवलंबून असतं.

आणि हे खरच आहे .तेव्हा नक्की वाचा हे पुस्तक .मी वाचले

तुम्हीही वाचा .धन्यवाद .  

☘️🍂☘️🍂☘️🍂☘️🍂🌾🎋🌾

          

सौ . अंजली शशिकांत गोडसे (शिर्के )

मु.पो मर्ढे ता . जि सातारा