Sunday, October 26, 2025

पुस्तक क्र . १४८ आजीबाईचा बटवा



 वाचनसाखळी समूह महाराष्ट्र राज्य

पुस्तक परिचयकर्ता- सौ अंजली शशिकांत गोडसे शिर्के मर्ढे सातारा

पुस्तक परिचय क्रमांक- १ ४ ८

पुस्तकाचे नाव - आजीबाईचा बटवा

लेखकाचे नाव - संकलन मीना देशपांडे

प्रकाशन व आवृत्ती- मनोरमा प्रकाशन मुंबई

पृष्ठे संख्या– ९३

किंमत /स्वागत मूल्य-- ₹ ३०

📖✒️📚📚📚📚📚📚📚📚📚

१ ४ ८|पुस्तक परिचय


 आजीबाईंचा बटवा – पण आयुर्वेदिक

‘आजीबाईंचा बटवा’ हे पुस्तक म्हणजे भारतीय आयुर्वेद, घरगुती उपचार आणि पारंपरिक ज्ञानाचा एक अमूल्य खजिना आहे. जुन्या काळी घराघरात आजीबाईंकडे एक बटवा असायचा — त्या बटव्यात केवळ औषधी पदार्थच नव्हते, तर अनुभवाने तयार झालेलं शहाणपणही दडलेलं असे. हेच सर्व या पुस्तकात आधुनिक पिढीपर्यंत पोहोचवण्याचा सुंदर प्रयत्न करण्यात आला आहे.

पुस्तकाचे स्वरूप अत्यंत सोपे, व्यवहार्य आणि उपयुक्त आहे.

त्यातील अनुक्रमणिका पाहता, पुस्तक चार मोठ्या विभागांमध्ये विभागलेले आहे:

१. सर्वसामान्य आजारांवरील उपाय (पृष्ठ ७ ते ६२)

या भागात दैनंदिन जीवनात होणारे सर्वसामान्य आजार जसे की —

अजीर्ण, अतिसार, आम्लपित्त, आंबट ढेकर, डोकेदुखी, सर्दी-खोकला, मूळव्याध, कावीळ, डोळ्यांचे विकार, यकृत व मूत्रपिंडाचे विकार — अशा तब्बल ५० हून अधिक आजारांवर घरगुती आणि आयुर्वेदीय उपाय दिले आहेत.

प्रत्येक आजारासाठी उपाय अगदी घरच्या घरी मिळणाऱ्या द्रव्यांवर आधारित आहेत — जसे की हळद, आल्याचा रस, तुळशी, दुधी, एरंडेल, गुळवेल, लिंबू, मध इत्यादी.

२. बाळगुटीतील औषधे (पृष्ठ ६३ ते ७६)

या भागात नवजात बालकांसाठी आणि लहान मुलांसाठी पारंपरिक बाळगुटीतील औषधे दिली आहेत.

मुलांच्या पचनशक्ती, वाढ, झोप, रोगप्रतिकारक शक्ती यासाठी कोणती औषधी द्रव्ये वापरावीत याची माहिती या भागात सविस्तरपणे दिली आहे.

३. इतर घरगुती उपाय (पृष्ठ ७७ ते ७९)

या विभागात सौंदर्यविषयक आणि दैनंदिन उपयोगातील उपाय सांगितले आहेत — केस वाढीसाठी, चेहऱ्याचा तेज वाढवण्यासाठी, त्वचेसाठी नैसर्गिक औषधी उपाय इत्यादी.

४. सणवार व व्रतवैकल्ये (पृष्ठ ८० पासून)

भारतीय संस्कृतीतील सण, व्रते आणि उपवास यांचा आरोग्यदायी अर्थही आयुर्वेदिक दृष्टिकोनातून या भागात स्पष्ट केला आहे. त्यामुळे पुस्तक केवळ वैद्यकीय न राहता संस्कृती आणि आरोग्याचा सेतू बनते.

सर्व उपाय सोपे, सुरक्षित आणि घरच्या घरी करता येण्याजोगे आहेत.

रासायनिक औषधांपेक्षा नैसर्गिक उपचारांवर भर.

आयुर्वेदातील संकल्पना आणि लोकपरंपरेतील ज्ञानाचा संगम.

प्रत्येक आजारासाठी स्वतंत्र शीर्षक आहे.

आजच्या धावपळीच्या काळातही नैसर्गिक जीवनशैलीकडे वळण्याची प्रेरणा.

लेखनशैली सरळसोप्या भाषेत असून, कोणत्याही वयोगटातील व्यक्तीला समजेल अशी आहे.

हे पुस्तक प्रत्येक घरातील “प्रथमोपचार ग्रंथ” ठरू शकते — कारण यात अगदी लहान आजारांपासून गंभीर विकारांपर्यंत सर्वांसाठी मार्गदर्शन आहे.

म्हणजेच, हे पुस्तक म्हणजे खऱ्या अर्थाने आजीबाईंच्या अनुभवाचा खजिना — पण आधुनिक संदर्भात मांडलेला.

“आजीबाईंचा बटवा – पण आयुर्वेदिक” हे पुस्तक म्हणजे पारंपरिक ज्ञान, आयुर्वेद आणि घरगुती उपाय यांचा सुंदर मिलाफ आहे. आजच्या यांत्रिक जीवनात आरोग्य टिकवण्यासाठी आणि औषधांवरील अवलंबित्व कमी करण्यासाठी हे पुस्तक प्रत्येक घरात असणे आवश्यक आहे.आपल्याही घरात असाच एक आजीबाईच्या बटवा असावा .

 धन्यवाद .


☘️🍂☘️🍂☘️🍂☘️🍂🌾🎋🌾

          

सौ . अंजली शशिकांत गोडसे (शिर्के )

मु.पो मर्ढे ता . जि सातारा

No comments:

Post a Comment